Makbet – quiz i test

Ross i Angus. Zaraz po zniknięciu czarownic przybywają Ross i Angus z pozdrowieniem od króla. Jedna z przepowiedni spełnia się od razu, co rozbudza w Makbecie myśli o koronie.

że jego potomkowie będą królami. Trzecia czarownica mówi Bankowi, że spłodzi królów, choć sam królem nie będzie. Ta wróżba sprawia później, że Makbet widzi w Banku i Fleansie zagrożenie.

poprzedni tan zdradził króla i został stracony. Tan Kawdoru pomagał królowi Norwegii. Duncan każe go stracić, a jego tytuł oddaje Makbetowi w nagrodę za męstwo w bitwie.

Malkolma. Król mianuje następcą starszego syna. Makbet od razu mówi na stronie, że ten kamień, który zawala mu drogę, musi przeskoczyć.

upija winem sługi strzegące króla. Lady Makbet zaprawia napój dwóch sług Duncana, żeby spali jak martwi. Chce potem zrzucić na nich winę za zabójstwo.

król we śnie przypominał jej ojca. Lady Makbet mówi, że zrobiłaby to sama, gdyby śpiący król nie był podobny do jej ojca. Często odczytuje się to jako pierwszy znak, że i ona ma ludzkie uczucia.

słowa amen. Stróże budzą się ze snu, mruczą modlitwę i jeden woła: „błogosław nam Boże!”, a drugi: „Amen!”. Makbet nie może dorzucić „Amen”, choć potrzebuje błogosławieństwa – słowo więźnie mu w gardle. To znak, że zbrodnia odcina go od Boga.

Makduf. Makduf miał rano zbudzić króla. Wchodzi do jego komnaty i wraca z krzykiem o zgrozie, budząc cały zamek.

zabija ich, udając wściekłość. Makbet mówi, że w szale żalu zabił obu sług. W ten sposób usuwa świadków, a Makduf od razu pyta, po co to zrobił.

do Irlandii. Malkolm ucieka do Anglii, a Donalbain do Irlandii, bo bracia uważają, że rozdzieleni łatwiej się ocalą. Ich ucieczka ściąga na nich podejrzenie, a tron dostaje Makbet.

Banko ginie, a Fleance ucieka. Mordercy zabijają Banka przy drodze do pałacu, ale ktoś gasi pochodnię i syn ucieka. Dla Makbeta to porażka, bo przepowiednia o królach z rodu Banka może się spełnić.

ducha Banka na królewskim miejscu przy stole. Duch zamordowanego Banka siada na miejscu króla i widzi go tylko Makbet. Jego przerażenie przy gościach zdradza, że ma coś na sumieniu.

głowa w hełmie. Pierwsza zjawa, głowa w hełmie, każe Makbetowi strzec się Makdufa. Potwierdza to jego własne obawy, bo Makduf nie przybył na ucztę.

nie zabije go nikt zrodzony z kobiety. Zjawa mówi, że Makbeta nie zabije człowiek, którego urodziła kobieta. Makbet uznaje, że jest niezniszczalny, i nie widzi, że wróżba jest podstępna.

gdy las birnamski podejdzie pod Dunsinane. Trzecia zjawa zapowiada, że Makbet nie upadnie, póki las birnamski nie ruszy na Dunsinane. Makbet uważa to za niemożliwe i czuje się bezpieczny.

każe napaść na jego zamek i wymordować rodzinę. Makbet postanawia działać bez namysłu i każe napaść na zamek Makdufa, by wyciąć jego żonę i dzieci. Często uważa się to za najbardziej bezsensowną z jego zbrodni, bo ofiary niczym mu nie grożą.

oczernia sam siebie, przypisując sobie wady. Malkolm udaje rozpustnika i chciwca, niegodnego tronu. Gdy Makduf w rozpaczy chce odejść, Malkolm wie, że to uczciwy patriota, a nie wysłannik Makbeta.

trze ręce, jakby zmywała z nich krew. Dama i doktor widzą, jak królowa ze świecą w ręku trze dłonie, a dama mówi, że to jej zwyczajny ruch. We śnie wraca do zbrodni, o których za dnia milczy.

że przed czasem wydobyto go z łona matki. Makduf nie urodził się w zwykły sposób. Makbet rozumie, że dwuznaczne wróżby go oszukały, i przeklina język, który mu to mówi.

odebrała sobie życie. W ostatniej scenie Malkolm mówi o żonie tyrana, która, jak mówią, zadała sobie śmierć własną ręką. W tekście nie ma sceny jej śmierci.

wodzem króla i tanem Glamis. Makbet jest dzielnym wodzem Duncana, który pokonuje buntowników i Norwegów. Jest tanem Glamis po śmierci Sinela, a tytuł Kawdoru dostaje za zasługi.

łagodnym i cnotliwym. W monologu przed zbrodnią Makbet przyznaje, że Duncan rządził łagodnie i jego cnoty oskarżą zabójcę. Wie więc, że nie ma żadnego usprawiedliwienia.

jest nieufny i chce zachować czyste sumienie. Banko ostrzega, że siły ciemności mówią prawdę w drobiazgach, żeby wciągnąć człowieka w zgubę. Godzi się słuchać Makbeta tylko wtedy, gdy nie straci czystego sumienia.

Makduf. Makduf ma zamek w Fife. Dlatego zjawa ostrzega Makbeta przed tanem Fife, a Lady Makbet we śnie wspomina, że tan Fife miał żonę.

dręczona sumieniem, traci spokój i zmysły. Po zabójstwie Lady Makbet mówi, że kilka kropli wody zmyje ich czyn. W piątym akcie nie zaznaje spokoju, a doktor mówi, że potrzeba jej raczej spowiednika niż lekarza.

po wieści o śmierci żony. Seyton donosi, że królowa umarła. Makbet nie płacze, tylko mówi, że życie jest nic nieznaczącą opowieścią, co pokazuje jego wewnętrzną pustkę.

tuż przed zabójstwem Duncana. Makbet czeka na sygnał od żony i widzi przed sobą sztylet, który prowadzi go do komnaty króla. To przywidzenie rodzi się z jego chorej od zbrodniczych myśli wyobraźni.

nie przestrzega zasady trzech jedności. Akcja Makbeta trwa długo i przenosi się ze Szkocji do Anglii, ma też wątki poboczne. W tragedii antycznej obowiązywała jedność czasu, miejsca i akcji, a działał chór.

jego własna ambicja i wybory. Według większości interpretacji czarownice tylko zapowiadają przyszłość, a zabić decyduje się sam Makbet. W przeciwieństwie do bohatera antycznego, który walczy z fatum, Makbet odpowiada za swoje czyny.

gadanie pijanego odźwiernego przy bramie. Zaraz po zabójstwie odźwierny udaje odźwiernego piekła i żartuje z Makdufem o skutkach picia. Mieszanie tragizmu i komizmu to cecha tragedii szekspirowskiej.

winę i wyrzuty sumienia. Po zabójstwie Makbet pyta, czy wszystkie morza Neptuna obmyją krew z jego ręki. Krew staje się w dramacie znakiem winy, od której bohaterowie nie mogą uciec.

z kroniki Holinsheda o dziejach Szkocji. Szekspir korzystał z kronik Raphaela Holinsheda z 1587 roku, gdzie opisano dzieje szkockich królów Duncana i Makbeta. Wiele wydarzeń zmienił na potrzeby dramatu.

Jakub I uważał Banka za swojego przodka. Jakub I ze Stuartów wywodził swój ród od Banka. Według badaczy dlatego Szekspir pokazał Banka jako uczciwego, choć w kronice, z której korzystał, Banko był wspólnikiem Makbeta.