Adam i Ewa łamią Boży zakaz i zostają wygnani z raju.
Biblia
Pismo Święte
- Antyk · X w. p.n.e. – I w. n.e.
- Klasy 4–6 · Liceum
- Fragmenty; kl. 4–6: stworzenie świata i przypowieści
- Matura 2023, 2024
Streszczenie15 fragmentów, krótkie lub szczegółoweQuiz · 40 pytańsprawdź, co pamiętaszSprawdzian jutrościeżka 15 minutTest do drukuz odpowiedziami na końcu
„I rzekł Bóg: Niech się stanie światłość: i stała się światłość.”
- 15części w streszczeniu
- 12postaci w opracowaniu
- 40pytań w quizie
- 2zadania CKE do rozwiązania
- 2lata w arkuszach CKE
- 7 minczytania streszczenia
12 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Antyk · do V w. n.e.Biblia, mity i teatr grecki: wina, fatum i spór prawa boskiego z ludzkim.
Gatunek
Biblia jest zbiorem ksiąg o różnych gatunkach: są w niej opowiadania, poezja, księgi mądrościowe, przypowieści, listy i teksty apokaliptyczne. Szkolne fragmenty to m.in. opowieści o początkach świata, księgi mądrościowe (Hiob, Kohelet), poezja (Pieśń nad Pieśniami, Psalmy), przypowieści, fragment listu i apokalipsa.
Geneza
Biblia nie jest jedną książką: jej księgi powstawały przez wiele stuleci. Księgi Starego Testamentu spisano głównie po hebrajsku, a 27 ksiąg Nowego Testamentu przekazano po grecku; powstały one w drugiej połowie I wieku i na początku II wieku n.e. Do polskich przekładów należą Biblia Jakuba Wujka z 1599 roku i Biblia Tysiąclecia z 1965 roku.
1 cytat
Cytaty, które warto znać
Każdy sprawdzony znak po znaku z tekstem w Wolnych Lekturach.
„I rzekł Bóg: Niech się stanie światłość: i stała się światłość.”
Źródło tekstu: Wolne Lektury (domena publiczna).
Arkusze CKE
Ta lektura na egzaminie
Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).
Karta lektury
„Biblia”: najważniejsze fakty
Lektura „Biblia” w pigułce: czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Biblia |
|---|---|
| Autorstwo | Pismo Święte |
| Przybliżony czas powstania | X w. p.n.e. – I w. n.e. |
| Epoka | Antyk (do V w. n.e.) |
| Rodzaj i gatunek | różne rodzaje, zbiór ksiąg (m.in. przypowieści, psalmy, listy) |
| Podział | 15 części, od Stworzenie świata (Księga Rodzaju) do Apokalipsa (Objawienie św. Jana) |
| Etap szkolny | Klasy 4–6 · Liceum |
| Na liście lektur | Fragmenty; kl. 4–6: stworzenie świata i przypowieści |
| W nowej podstawie | treści wskazane w klasach IV–VI: stworzenie świata, przypowieści o miłosiernym Samarytaninie i synu marnotrawnym |
| Matura | lata 2023, 2024 |
| Nagranie streszczenia | 13:17 min |
15 części
„Biblia” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Stworzenie świata (Księga Rodzaju)Na początku Bóg stwarza niebo i ziemię.
- Raj i grzech pierworodny (Księga Rodzaju)Bóg ulepia człowieka z prochu ziemi, umieszcza go w ogrodzie Eden i zakazuje mu jeść owoców z drzewa poznania dobra i zła.
- Kain i Abel (Księga Rodzaju)Adam i Ewa mają synów: Kain uprawia rolę, a Abel pasie owce.
- Potop i arka Noego (Księga Rodzaju)Bóg widzi wielką niegodziwość ludzi i postanawia zgładzić ludzi i zwierzęta.
- Wieża Babel (Księga Rodzaju)Wszyscy ludzie mówią jednym językiem i osiedlają się na równinie w kraju Szinear.
- Abraham i Izaak (Księga Rodzaju)Bóg wystawia Abrahama na próbę i każe mu złożyć w ofierze jedynego syna Izaaka na jednym z pagórków w kraju Moria.
- Manna na pustyni (Księga Wyjścia)Izraelici wędrują przez pustynię po wyjściu z Egiptu i szemrają przeciw Mojżeszowi i Aaronowi, bo brakuje im jedzenia.
- Hiob (Księga Hioba)Hiob jest bogatym, prawym człowiekiem, ma siedmiu synów i trzy córki.
- Kohelet (Księga Koheleta)Kohelet, przedstawiony jako syn Dawida i król w Jeruzalem, bada, czy praca, bogactwo, przyjemności i mądrość dają człowiekowi trwały sens.
- Pieśń nad PieśniamiUtwór składa się z wypowiedzi oblubienicy i oblubieńca, a odzywają się w nim także chór i córki jerozolimskie.
- Psalmy (Księga Psalmów)Księga Psalmów to zbiór 150 religijnych utworów poetyckich przeznaczonych do śpiewu.
- Kazanie na górze (Ewangelia według św. Mateusza)Jezus widzi tłumy, wchodzi na górę, a gdy siada, podchodzą do niego uczniowie.
- Przypowieści Jezusa (Ewangelie)W przypowieści o siewcy ziarno pada na drogę, na skałę, między ciernie i na ziemię żyzną.
- Hymn o miłości (1 List do Koryntian)Święty Paweł w liście do chrześcijan z Koryntu pisze, że bez miłości nic nie znaczą ani mówienie językami ludzi i aniołów, ani dar prorokowania, ani wiara przenosząca góry.
- Apokalipsa (Objawienie św. Jana)Jan przebywa na wyspie Patmos i słyszy polecenie, by spisał to, co widzi, i posłał siedmiu Kościołom.
Czytaj pełne streszczenie „Biblia”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Biblia”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitAdam i Ewa zjedli w raju jabłko.
FaktKsięga Rodzaju mówi tylko o owocu z drzewa poznania dobra i zła i nie podaje, jaki to owoc. Jabłko pojawiło się dopiero w późniejszej tradycji i sztuce.
Gdzie: Raj i grzech pierworodny (Księga Rodzaju)MitNoe wziął do arki po jednej parze każdego zwierzęcia.
FaktBóg najpierw mówi o parach zwierząt, ale potem precyzuje: ze zwierząt czystych i ptaków Noe ma wziąć po siedem samców i siedem samic, a z nieczystych po parze.
Gdzie: Potop i arka Noego (Księga Rodzaju)MitBóg ukarał Kaina śmiercią za zabójstwo Abla.
FaktKain został skazany na tułaczkę, a Bóg dał mu znamię, które miało chronić go przed zabiciem.
Gdzie: Kain i Abel (Księga Rodzaju)Na wypracowanie
„Biblia”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty są w streszczeniu.
- Czy cierpienie człowieka zawsze jest karą? Rozważ na przykładzie Hioba.Księga Hioba pokazuje, że cierpienie nie musi być karą za winę, a wiara może łączyć się z pytaniami i sprzeciwem.
- Wina i odpowiedzialność w pierwszych opowieściach Biblii.Opowieści z Księgi Rodzaju pokazują, że przekroczenie granicy ma skutki dla człowieka i wspólnoty, ale nie przekreśla opieki Boga.
- Miłość i miłosierdzie jako największe wartości w Biblii.Nowy Testament stawia miłość i miłosierdzie ponad zewnętrzne dary i formalne zasady.
- Przemijanie i sens życia w Biblii.Biblia dostrzega ulotność ludzkiego życia, ale pokazuje też, że można znaleźć w niej radość i nadzieję.
Plan nauki
„Biblia”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 7 minPrzejdź streszczenie część po części (15 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 12 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 13 minRozwiąż quiz (40 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 10 minSpróbuj 2 prawdziwych zadań z arkuszy CKE.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Biblia”
Kiedy powstała lektura „Biblia”?
Przybliżony czas powstania: X w. p.n.e. – I w. n.e. Lektura należy do epoki: antyk (do V w. n.e.). Biblia nie jest jedną książką: jej księgi powstawały przez wiele stuleci.
O czym jest lektura „Biblia” w jednym zdaniu?
Biblia to zbiór tekstów od stworzenia świata przez dzieje pierwszych ludzi, Hioba i Koheleta po nauki Jezusa, hymn o miłości i wizję nowego nieba.
Z ilu części składa się lektura „Biblia”?
W naszym opracowaniu lektura „Biblia” ma 15 części: Stworzenie świata (Księga Rodzaju), Raj i grzech pierworodny (Księga Rodzaju), Kain i Abel (Księga Rodzaju), Potop i arka Noego (Księga Rodzaju) oraz 11 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Biblia”?
Adam i Ewa (pierwsi ludzie). Stworzeni przez Boga, żyją w raju w ogrodzie Eden. Kain (pierwszy zabójca). Starszy syn Adama i Ewy, rolnik. Abel (brat Kaina, pasterz). Młodszy syn Adama i Ewy, pasie owce.
Do jakiego gatunku należy lektura „Biblia”?
Biblia jest zbiorem ksiąg o różnych gatunkach: są w niej opowiadania, poezja, księgi mądrościowe, przypowieści, listy i teksty apokaliptyczne. Szkolne fragmenty to m.in. opowieści o początkach świata, księgi mądrościowe (Hiob, Kohelet), poezja (Pieśń nad Pieśniami, Psalmy), przypowieści, fragment listu i apokalipsa.
Czy lektura „Biblia” jest na egzaminie?
Tak. Lektura „Biblia” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): matura w latach 2023, 2024. Na stronie quizu są 2 prawdziwe zadania z arkuszy.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Biblia”?
Do lektury „Biblia” pasują m.in. tematy: „Czy cierpienie człowieka zawsze jest karą?”, „Wina i odpowiedzialność w pierwszych opowieściach Biblii”, „Miłość i miłosierdzie jako największe wartości w Biblii” i „Przemijanie i sens życia w Biblii”. Tezę i argumenty znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Biblia” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Biblia” ma 40 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Czy lekturę „Biblia” da się odsłuchać?
Tak. Streszczenie lektury „Biblia” ma nagranie o długości 13:17 min, czytane syntetycznym głosem, z podświetlaniem czytanego zdania.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Wina i kara.
Epoka: Antyk.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Biblia”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Ta lektura była w arkuszach CKE: matura (2023, 2024). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Z tej samej epoki
