W bajce „Przyjaciele” zajączek przekonuje się, że przyjaciele zawodzą w potrzebie.
Bajki Krasickiego
Ignacy Krasicki
- Oświecenie · 1779
- Klasy 4–6
- Wybrane bajki
- Matura 2026
Streszczenie16 bajek, krótkie lub szczegółoweQuiz · 57 pytańsprawdź, co pamiętaszSprawdzian jutrościeżka 15 minutTest do drukuz odpowiedziami na końcu
„Tyś w niej zrodzon — rzekł stary — przeto ci wybaczę;
Jam był wolny, dziś w klatce — i dlatego płaczę”
- 16części w streszczeniu
- 12postaci w opracowaniu
- 57pytań w quizie
- 1zadanie CKE do rozwiązania
- 1rok w arkuszach CKE
- 4 minczytania streszczenia
12 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Oświecenie · 1764–1822Rozum, satyra i bajka z morałem: literatura, która uczy i ostrzega.
Gatunek
Bajka to krótki utwór wierszowany, w którym zwierzęta (czasem ludzie) mówią i działają jak ludzie (uosobienie), a ich losy mają ukryte znaczenie (alegoria) i prowadzą do morału. Większość wybranych bajek to krótkie bajki-epigramaty z puentą, a „Przyjaciele” i „Czapla, ryby i rak” to dłuższe bajki narracyjne.
Geneza
„Bajki i przypowieści” Ignacy Krasicki wydał w 1779 roku, gdy był biskupem warmińskim, w epoce oświecenia, która ceniła rozum i naukę. „Bajki nowe”, z których pochodzą m.in. „Kruk i lis”, „Przyjaciele”, „Malarze” i „Czapla, ryby i rak”, ukazały się w 1802 roku, już po śmierci poety.
2 cytaty
Cytaty, które warto znać
Każdy sprawdzony znak po znaku z tekstem w Wolnych Lekturach.
„Tyś w niej zrodzon — rzekł stary — przeto ci wybaczę; / Jam był wolny, dziś w klatce — i dlatego płaczę”
„Wtem, gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił — / Wpadł kot z boku na niego, porwał i udusił.”
Źródło tekstu: Wolne Lektury (domena publiczna).
Arkusze CKE
Ta lektura na egzaminie
Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).
Karta lektury
„Bajki Krasickiego”: najważniejsze fakty
Lektura „Bajki Krasickiego” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Bajki Krasickiego |
|---|---|
| Autor | Ignacy Krasicki |
| Czas powstania | 1779 |
| Epoka | Oświecenie (1764–1822) |
| Rodzaj i gatunek | epika, bajka |
| Podział | 16 części, od Wstęp do bajek do Dwa żółwie |
| Etap szkolny | Klasy 4–6 |
| Na liście lektur | Wybrane bajki |
| W nowej podstawie | obowiązkowa w klasach VII–VIII: wybrane bajki |
| Matura | rok 2026 |
16 części
„Bajki Krasickiego” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Wstęp do bajekPoeta wylicza ludzi o rzadkich zaletach: młodego, który żyje wstrzemięźliwie, starego, który nie zrzędzi, celnika, który nie kradnie, żołnierza, który się nie chwali, i poetę, który nigdy nie zmyśla.
- Lew i zwierzętaU lwa zbierają się zwierzęta i spierają się, jaki przymiot jest w zwierzęciu najlepszy.
- Kruk i lisKruk trzyma w pysku ogromny ser, a lis podchodzi do niego, udając skromnego.
- Szczur i kotSzczur siedzi na ołtarzu podczas nabożeństwa i mówi hardo do rodzeństwa, że to jemu kadzą.
- DewotkaDewotka kończy pacierz, gdy służąca coś przewini.
- Jagnię i wilcyBajka zaczyna się od morału: kto pragnie zdobyczy, zawsze znajdzie przyczynę.
- PrzyjacieleMłody zajączek żyje w zgodzie ze wszystkimi i jest przyjacielem wszystkich, bo jest grzeczny i miły.
- Ptaszki w klatceMłody czyżyk pyta starego, czemu płacze, skoro w klatce ma lepsze wygody niż w polu.
- Mądry i głupiGłupi przegaduje mądrego, a ten nic mu nie odpowiada.
- Kulawy i ślepyŚlepy niesie kulawego i dobrze im się wiedzie, ale ślepemu przeszkadza, że ciągle musi słuchać rad kulawego.
- MalarzePrzed laty słynie dwóch malarzy portretów: Piotr jest dobry, ale ubogi, a Jan zły, ale bogaty.
- Wół ministerWół jest ministrem i rządzi rozsądnie, więc sprawy idą wolno, ale porządnie.
- Czapla, ryby i rakStara czapla nie może już łowić ryb, więc wymyśla podstęp i mówi rybom, że rybacy chcą spuścić staw.
- Żółw i myszMysz żałuje żółwia, że niewygodnie mieszka zamknięty w skorupie.
- Mysz i kotMysz zjadła kiedyś całą książkę i myśli, że posiadła wszystkie rozumy.
- Dwa żółwieDwa żółwie idą się ścigać o zakład, nie żałując sił.
Czytaj pełne streszczenie „Bajki Krasickiego”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Bajki Krasickiego”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitLis w „Kruku i lisie” zabiera krukowi ser siłą.
FaktKruk sam traci ser: lis tylko go chwali, a kruk rozdziawia pysk, żeby zaśpiewać, i ser wypada.
Gdzie: Kruk i lisMitW „Przyjaciołach” zajączkowi pomaga wół.
FaktWół odmawia i odsyła go do kozła, a zajączek prosi o pomoc po kolei konia, wołu, kozła, owcę i cielę, i nikt mu nie pomaga.
Gdzie: PrzyjacieleMitW „Szczurze i kocie” szczur ginie, bo zatruwa się dymem kadzidła.
FaktDym tylko go dławi: szczur się krztusi, a wtedy kot wpada z boku, porywa go i dusi.
Gdzie: Szczur i kotNa wypracowanie
„Bajki Krasickiego”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty z cytatami są w streszczeniu.
- Dlaczego pochlebstwo i pycha są groźne?Pochlebstwo i pycha odbierają człowiekowi rozsądek i prowadzą do straty, a Krasicki ośmiesza te wady w bajkach.
- Czy silniejszy ma prawo krzywdzić słabszego?Bajki Krasickiego pokazują, że krzywda silnych jest nieuczciwa, a ich pretekst nie jest żadnym prawem.
- Co jest w życiu ważne: wolność, przyjaźń, własny dom?Prawdziwe wartości docenia ten, kto zna ich brak, a pozór ich nie zastąpi.
- Jak odróżnić mądrość od jej pozorów?Krasicki wyśmiewa tych, którzy są głośni lub zarozumiali, ale nie mają rozumu.
Plan nauki
„Bajki Krasickiego”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 4 minPrzejdź streszczenie część po części (16 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 12 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 19 minRozwiąż quiz (57 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 10 minSpróbuj 1 prawdziwego zadania z arkuszy CKE.
Cytaty
Ćwicz cytaty z lektury „Bajki Krasickiego”
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Bajki Krasickiego”
Kto napisał lekturę „Bajki Krasickiego” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Bajki Krasickiego” jest Ignacy Krasicki. Czas powstania: 1779. Lektura należy do epoki: oświecenie (1764–1822). „Bajki i przypowieści” Ignacy Krasicki wydał w 1779 roku, gdy był biskupem warmińskim, w epoce oświecenia, która ceniła rozum i naukę.
O czym jest lektura „Bajki Krasickiego” w jednym zdaniu?
W krótkich wierszowanych bajkach o zwierzętach i ludziach Krasicki pokazuje wady, jak pycha, pochlebstwo, fałszywa pobożność i okrucieństwo silnych, i uczy, jak ich unikać.
Z ilu części składa się lektura „Bajki Krasickiego”?
W naszym opracowaniu lektura „Bajki Krasickiego” ma 16 części: Wstęp do bajek, Lew i zwierzęta, Kruk i lis, Szczur i kot oraz 12 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Bajki Krasickiego”?
Lis (pochlebca z bajki „Kruk i lis”). Udaje skromnego i życzliwego, a naprawdę chce zdobyć ser. Kruk (ofiara pochlebstwa z bajki „Kruk i lis”). Ma w dziobie ogromny ser. Zajączek (bohater bajki „Przyjaciele”). Młody, miły i lubiany, żyje w zgodzie ze wszystkimi i każdego uważa za przyjaciela.
Do jakiego gatunku należy lektura „Bajki Krasickiego”?
Bajka to krótki utwór wierszowany, w którym zwierzęta (czasem ludzie) mówią i działają jak ludzie (uosobienie), a ich losy mają ukryte znaczenie (alegoria) i prowadzą do morału. Większość wybranych bajek to krótkie bajki-epigramaty z puentą, a „Przyjaciele” i „Czapla, ryby i rak” to dłuższe bajki narracyjne.
Czy lektura „Bajki Krasickiego” jest na egzaminie?
Tak. Lektura „Bajki Krasickiego” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): matura w roku 2026. Na stronie quizu jest 1 prawdziwe zadanie z arkuszy.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Bajki Krasickiego”?
Do lektury „Bajki Krasickiego” pasują m.in. tematy: „Dlaczego pochlebstwo i pycha są groźne?”, „Czy silniejszy ma prawo krzywdzić słabszego?”, „Co jest w życiu ważne: wolność, przyjaźń, własny dom?” i „Jak odróżnić mądrość od jej pozorów?”. Tezę i argumenty z cytatami znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Bajki Krasickiego” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Bajki Krasickiego” ma 57 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Przyjaźń.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Bajki Krasickiego”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Ta lektura była w arkuszach CKE: matura (2026). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania