Bajki Krasickiego – quiz i test

ser. W bajce „Kruk i lis” kruk ma w pysku „ser ogromny”. To właśnie ten ser lis chce zdobyć pochlebstwami.

chce pokazać lisowi swój głos. Lis chwali oczy i pióra kruka, a na końcu mówi, że jego głos „pewnie” też jest śliczny. Kruk chce się popisać, otwiera dziób i ser wypada.

konia. Uciekający przed psami zajączek najpierw spotyka konia i prosi, by wziął go na grzbiet. Koń odmawia i odsyła go do innych.

czeka na niego jałowica. Wół chwali się, że takich jak on jest niewielu, ale każe zajączkowi czekać w trawie, bo spieszy się do jałowicy. To pusta obietnica, a nie pomoc.

psy zjadają zajączka. Każde zwierzę znajduje wymówkę, więc zajączek zostaje sam. Ostatni wers brzmi: „Wśród serdecznych przyjaciół psy zająca zjadły”.

że jest smaczne, słabe i w lesie. Wilki nie szukają nawet dobrego powodu: wystarcza im, że jagnię jest smaczne, słabe i samo w lesie. Silny zawsze znajdzie wymówkę.

na ołtarzu podczas nabożeństwa. Szczur siedzi na ołtarzu w czasie nabożeństwa i myśli, że dym kadzidła jest dla niego. Gdy krztusi się tym dymem, wpada kot, porywa go i dusi.

bije ją bez litości. Dewotka kończy właśnie pacierz i zaraz potem bije dziewczynę. Robi to, wypowiadając słowa o odpuszczaniu win, i w tym tkwi cała ironia bajki.

ślepy niesie kulawego. Pierwszy wers mówi: „Niósł ślepy kulawego”. Ślepy ma siłę, a kulawy widzi drogę, więc razem dobrze im się dzieje, dopóki się słuchają.

maluje twarze piękniejsze, niż są. Ostatni wers „Malarzy” wyjaśnia: Piotr malował twarze podobne, a Jan piękniejsze. Ludzie wolą pochlebstwo od prawdy.

znudziła go jednostajność. Bajka mówi wprost, że „Jednostajność na koniec monarchę znudziła”. Lew dał więc miejsce wołu małpie, bo go bawiła.

chwyta czaplę za kark i ją dusi. Czapla niesie raka w krzaki, a nie do drugiego stawu. Rak domyśla się, co go czeka, łapie ją za kark i dusi.

kiedyś zjadła całą książkę. Mysz zjadła książkę i myśli, że przez to „wszystkie rozumy posiadła”. To żart z kogoś, kto uważa się za mądrego, choć wiedzy nie ma.

wzdycha i płacze, udając skruchę. Kot pilnie słucha, wzdycha i płacze. Mysz myśli, że go nawróciła, wychodzi z dziury i wtedy kot ją łapie.

widzowie odchodzą, a sędziowie zasypiają. Żółwie biegną tak wolno, że zanim dobiegną do połowy drogi, widzowie odchodzą, a sędziowie zasypiają. Często odczytuje się ją jako żart z tych, którzy biorą się do rzeczy ponad siły.

wierność. Każde zwierzę chwali to, w czym samo jest dobre: pies wierność, lampart odwagę, słoń roztropność, żubr powagę. Na końcu wszyscy pytają o zdanie lwa.

przebiegły i fałszywy. Lis udaje skromnego i życzliwego („niby skromny”), ale jego pochwały są tylko podstępem. Gdy dostaje ser, od razu zostawia kruka.

miły i lubiany przez wszystkich. Zajączek jest grzeczny, miły, żyje z każdym w zgodzie i wszystkich uważa za przyjaciół. Tak opisują go pierwsze wersy bajki.

kobietą, która modli się na pokaz. Dewotka to osoba przesadnie pobożna tylko z pozoru. Słowa modlitwy, które wypowiada, nie zmieniają jej postępowania.

powoli, ale porządnie. Bajka mówi, że za wołu sprawy „Szły, prawda, rzeczy z wolna, ale szły porządnie”. Wół to uczciwy i rozsądny urzędnik, choć nudny dla dworu.

jest stara i nie może już łowić. Czapla jest stara, „Trochę ślepa, trochę krzywa” i nie łowi już ryb. Udaje więc ich obrończynię, a naprawdę zjada je po kolei.

urodził się w klatce i nie zna wolności. Stary czyżyk mówi młodemu, że ten urodził się w klatce, więc mu wybacza. Kto nigdy nie był wolny, nie wie, co stracił.

lubi być chwalonym. Morał stoi na samym początku bajki. Kruk traci ser, bo lubi pochwały i daje się nabrać pochlebcy.

wewnątrz jest próżny. Mądry długo milczy, gdy głupi krzyczy, a potem jednym zdaniem pokazuje, że głośno mówi ten, kto jest pusty w środku.

zdrajcom bywa. Czapla udawała przyjaciółkę ryb, a naprawdę je zjadała. Morał na końcu mówi, że zdrajca dostaje karę.

jaskółka. Jaskółka doradza żółwiom, by się pogodzili, i przypomina, że najpierw trzeba opanować łatwiejszą rzecz, a dopiero potem brać się do trudniejszej.

był biskupem warmińskim. Krasicki był biskupem warmińskim i mieszkał w Lidzbarku Warmińskim. Pod koniec życia został arcybiskupem gnieźnieńskim.

księciem poetów polskich. Krasickiego nazywano „księciem poetów polskich”, bo był najwybitniejszym poetą swoich czasów. Jako biskup warmiński nosił też tytuł księcia.

w oświeceniu. Krasicki żył w XVIII wieku, w czasach oświecenia. Pisarze tej epoki chcieli uczyć ludzi rozumu i poprawiać ich wady.

bawić i jednocześnie uczyć. Oświecenie stawiało na rozum i wychowanie. Bajka krótko i zabawnie pokazuje ludzką wadę, a morał uczy, jak jej unikać.

zwierzęta mówią i myślą jak ludzie. Lis prawi komplementy, wilki odpowiadają jagnięciu, czyżyki rozmawiają o wolności. Nadawanie zwierzętom ludzkich cech to uosobienie.

ludzi i ich cechy. To alegoria: lis to człowiek chytry, wilki to silni i bezwzględni, jagnię to słaby i bezbronny. Mówiąc o zwierzętach, autor mówi o ludziach.

„Przyjaciele”. „Przyjaciele” mają prawie czterdzieści wersów i opowiadają wiele zdarzeń po kolei. Pozostałe to krótkie bajki-epigramaty, mające kilka wersów.

obu wędrowców. Morał mówi, że winien jest ten, kto mierzył bezpieczeństwo kijem, i ten, kto powierzył je głupiemu. Obaj ponoszą odpowiedzialność.

bo tacy ludzie prawie się nie zdarzają. Wstęp wylicza celnika, który nie kradnie, żołnierza, który się nie chwali, i poetę, który nie zmyśla. Tak idealni ludzie to według autora bajka.