Staś, Nel i Kali przetrwają podróż przez Afrykę dzięki wzajemnej pomocy.
W pustyni i w puszczy
Henryk Sienkiewicz
- Pozytywizm · 1911
- Klasy 4–6
- Lektura uzupełniająca
- Egzamin ósmoklasisty 2020
Streszczenie14 części, krótkie lub szczegółoweQuiz · 79 pytańsprawdź, co pamiętaszSprawdzian jutrościeżka 15 minutTest do drukuz odpowiedziami na końcu
„A czyż zależy ci na tym, by wiarę twoją wyznawali tchórze i ludzie podli?”
- 14części w streszczeniu
- 12postaci w opracowaniu
- 79pytań w quizie
- 1zadanie CKE do rozwiązania
- 1rok w arkuszach CKE
- 8 minczytania streszczenia
12 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Staś bierze odpowiedzialność za Nel jak dorosły.
Epoka
Pozytywizm · 1864–1890Praca u podstaw, nauka i realizm codziennego życia.
Gatunek
Powieść przygodowa dla młodzieży, podzielona na 46 rozdziałów i zakończenie. Narrator jest trzecioosobowy i wszechwiedzący, a akcja biegnie chronologicznie przez Egipt, Sudan i Afrykę Wschodnią.
Geneza
Henryk Sienkiewicz drukował powieść w odcinkach w „Kurierze Warszawskim” od 1910 do 1911 roku, a w grudniu 1911 roku wydawnictwo Gebethner i Wolff wydało ją w formie książki (na karcie tytułowej podano rok 1912). Akcja zaczyna się pod koniec 1884 roku w Port-Saidzie, w czasie powstania Mahdiego w Sudanie.
2 cytaty
Cytaty, które warto znać
Każdy sprawdzony znak po znaku z tekstem w Wolnych Lekturach.
„A czyż zależy ci na tym, by wiarę twoją wyznawali tchórze i ludzie podli?”
„Dobry, to jak Kali zabrać komu krowy.”
Źródło tekstu: Wolne Lektury (domena publiczna).
Arkusze CKE
Ta lektura na egzaminie
Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).
Egzamin ósmoklasisty
2020
Karta lektury
„W pustyni i w puszczy”: najważniejsze fakty
Lektura „W pustyni i w puszczy” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | W pustyni i w puszczy |
|---|---|
| Autor | Henryk Sienkiewicz |
| Czas powstania | 1911 |
| Epoka | Pozytywizm (1864–1890) |
| Rodzaj i gatunek | epika, powieść przygodowa |
| Podział | 14 części, od Port-Said, Mahdi i prośba Fatmy do Wyprawa Glena, powrót do ojców i ślub |
| Etap szkolny | Klasy 4–6 |
| Na liście lektur | Lektura uzupełniająca |
| W nowej podstawie | przykładowy tekst do wyboru w klasach IV–VIII |
| Egzamin ósmoklasisty | rok 2020 |
14 części
„W pustyni i w puszczy” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Port-Said, Mahdi i prośba FatmyPrawie czternastoletni Staś Tarkowski, syn polskiego inżyniera, i ośmioletnia Nel Rawlison, córka jednego z dyrektorów kompanii Kanału Sueskiego, mieszkają w Port-Saidzie.
- Wyjazd do Medinet, Saba i porwanie z El-GharakOpiekunka Nel, pani Olivier, zostaje w Port-Saidzie po ukąszeniu skorpiona, więc Staś jako opiekun jedzie z Nel i Murzynką Dinah kanałem do Izmaili, koleją do Kairu, a stamtąd do Medinet.
- Pościg ojców, bicie Stasia, huragan i próba kradzieży sztuceraOjcowie czekają na dzieci w El-Fachen; gdy ich nie ma, w El-Gharak dowiadują się od zawiadowcy stacji, że dzieci odjechały na pustynię, i organizują pościg.
- Pęd na południe, zabity strażnik, Assuan i wieść o ChartumieKarawana pędzi na południe w obawie przed pogonią; Idrys wprowadza straże na noc, a Staś dziękuje Nel za pomoc.
- Chartum, Omdurman, Kaliopuli i MahdiKarawana wjeżdża w kraj Mahdiego, a emir Nur-el-Tadhil prowadzi ją do zniszczonego Chartumu; następnego dnia dzieci przeprawiają się łodzią do Omdurmanu.
- Głód w Omdurmanie, droga z szejkiem Hatimem i FaszodaIdrys zapada na chorobę i zostaje w Omdurmanie, a Gebhr i Chamis głodzą dzieci; Staś żebrze i nosi glinę na plac modlitwy, żeby wyżywić Nel.
- Lew, zabicie porywaczy i noc na drzewieKarawana szuka obozu Smaina po śladach wypalonej dżungli, a Gebhr co dzień bije Kalego.
- Słoń King i życie w baobabie „Kraków”Po nocy Staś odnajduje dwa konie, osła i Sabę, a Nel daje ostatni proszek chininy.
- Tse-tse, febra Nel i spotkanie z LindemStaś zastanawia się, jak uwolnić Kinga prochem z naboi, ale odkłada to, bo zużyłby wiele amunicji.
- Śmierć Lindego, uwolnienie Kinga i Góra LindegoLinde mówi, że do Abisynii i do oceanu jest daleko, radzi Stasiowi iść na wschód i najpierw odpocząć na pobliskiej górze.
- Wyprawa na wschód, M’Rua i woboStaś uczy Kalego strzelać, a goryl porywa Nasibu, ale Saba i King go zabijają.
- Wa-himowie, Luela i król KaliStaś dowiaduje się, że Wa-himowie króla Fumby wojują z Samburami, którzy oblegają Fumbę w bomie na górze Boko.
- Marsz przez pustynię, brak wody i racaKarawana stu Wa-himów i stu Samburów wyrusza na wschód; Kali bierze ze sobą czarowników M’Kunje i M’Puę, żeby ich pilnować.
- Wyprawa Glena, powrót do ojców i ślubWyprawa kapitana Glena i doktora Clarego bada okolice Kilimandżaro; Anglicy znajdują latawiec Stasia z prośbą o pomoc i ruszają na poszukiwania.
Czytaj pełne streszczenie „W pustyni i w puszczy”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„W pustyni i w puszczy”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitNel i Stasia porwał sam Mahdi.
FaktDzieci porywają Idrys i Gebhr z pomocą Chamisa i Beduinów, żeby wymienić je na rodzinę Smaina. Mahdi widzi je dopiero w Omdurmanie i odsyła do Smaina.
Gdzie: Wyjazd do Medinet, Saba i porwanie z El-Gharak, Chartum, Omdurman, Kaliopuli i MahdiMitDzieci spotykają Smaina i uciekają od niego.
FaktSmain wyjeżdża z Faszody na wyprawę po niewolników i dzieci nigdy go nie spotykają. Uwalniają się same, gdy Staś zabija porywaczy w wąwozie.
Gdzie: Głód w Omdurmanie, droga z szejkiem Hatimem i Faszoda, Lew, zabicie porywaczy i noc na drzewieMitStaś zabija w wąwozie Idrysa, Gebhra i Chamisa.
FaktIdrys ciężko choruje w Omdurmanie i tam zostaje. W wąwozie giną Gebhr, Chamis i dwóch Beduinów.
Gdzie: Głód w Omdurmanie, droga z szejkiem Hatimem i Faszoda, Lew, zabicie porywaczy i noc na drzewieNa wypracowanie
„W pustyni i w puszczy”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty z cytatami są w streszczeniu.
- Odwaga i dojrzewanie StasiaOpieka nad Nel sprawia, że Staś przestaje chełpić się odwagą i zaczyna ponosić odpowiedzialność.
- Przyjaźń Kalego z dziećmiWierność Kalego pokazuje, że wdzięczność nie zależy od koloru skóry ani od pochodzenia.
- Obraz państwa MahdiegoSienkiewicz przedstawia państwo Mahdiego jako miejsce głodu, śmierci i nietolerancji wobec jeńców.
- Dobroć NelŁagodność Nel ratuje słonia i obdarza dzieci sojusznikami.
Plan nauki
„W pustyni i w puszczy”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 8 minPrzejdź streszczenie część po części (14 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 12 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 26 minRozwiąż quiz (79 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 10 minSpróbuj 1 prawdziwego zadania z arkuszy CKE.
Cytaty
Ćwicz cytaty z lektury „W pustyni i w puszczy”
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „W pustyni i w puszczy”
Kto napisał lekturę „W pustyni i w puszczy” i kiedy powstała?
Autorem lektury „W pustyni i w puszczy” jest Henryk Sienkiewicz. Czas powstania: 1911. Lektura należy do epoki: pozytywizm (1864–1890). Henryk Sienkiewicz drukował powieść w odcinkach w „Kurierze Warszawskim” od 1910 do 1911 roku, a w grudniu 1911 roku wydawnictwo Gebethner i Wolff wydało ją w formie książki (na karcie tytułowej podano rok 1912).
O czym jest lektura „W pustyni i w puszczy” w jednym zdaniu?
Polak Staś i Angielka Nel, porwani w Egipcie przez zwolenników Mahdiego, wyrywają się z niewoli i przez dżunglę Afryki Wschodniej docierają do angielskiej wyprawy.
Z ilu części składa się lektura „W pustyni i w puszczy”?
W naszym opracowaniu lektura „W pustyni i w puszczy” ma 14 części: Port-Said, Mahdi i prośba Fatmy, Wyjazd do Medinet, Saba i porwanie z El-Gharak, Pościg ojców, bicie Stasia, huragan i próba kradzieży sztucera, Pęd na południe, zabity strażnik, Assuan i wieść o Chartumie oraz 10 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „W pustyni i w puszczy”?
Staś Tarkowski (główny bohater, prawie 14-letni Polak). Syn polskiego inżyniera z Port-Saidu. Nel Rawlison (główna bohaterka, 8-letnia Angielka). Córka pana Rawlisona, delikatna i chorowita dziewczynka. Władysław Tarkowski (ojciec Stasia, inżynier). Polski patriota, inżynier przy Kanale Sueskim.
Do jakiego gatunku należy lektura „W pustyni i w puszczy”?
Powieść przygodowa dla młodzieży, podzielona na 46 rozdziałów i zakończenie. Narrator jest trzecioosobowy i wszechwiedzący, a akcja biegnie chronologicznie przez Egipt, Sudan i Afrykę Wschodnią.
Czy lektura „W pustyni i w puszczy” jest na egzaminie?
Tak. Lektura „W pustyni i w puszczy” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): egzamin ósmoklasisty w roku 2020. Na stronie quizu jest 1 prawdziwe zadanie z arkuszy.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „W pustyni i w puszczy”?
Do lektury „W pustyni i w puszczy” pasują m.in. tematy: „Odwaga i dojrzewanie Stasia”, „Przyjaźń Kalego z dziećmi”, „Obraz państwa Mahdiego” i „Dobroć Nel”. Tezę i argumenty z cytatami znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „W pustyni i w puszczy” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „W pustyni i w puszczy” ma 79 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Przyjaźń, Dorastanie.
Więcej tego autora: Henryk Sienkiewicz. Epoka: Pozytywizm.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „W pustyni i w puszczy”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Ta lektura była w arkuszach CKE: egzamin ósmoklasisty (2020). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
