Kordian przechodzi drogę od bezcelowej rozpaczy do gotowości na ofiarę, ale jego zapał zderza się z rzeczywistością.
Streszczenie lektury „Kordian”Quiz z lektury „Kordian”W arkuszach CKE: matura 2023, 2024
Motyw literacki
Motyw dorastania w lekturach szkolnych
Motyw dorastania pojawia się w 9 lekturach z listy serwisu: od najstarszej („Kordian”, 1834) do najnowszej („Lew, czarownica i stara szafa”, 1950). Epoki z największą liczbą lektur (po 2): Romantyzm, Młoda Polska i Dwudziestolecie. Przykładowy temat wypracowania: „Co sprawia, że człowiek dojrzewa?”, a przykładowa teza: człowiek dojrzewa, gdy bierze odpowiedzialność za siebie i innych.
- 9lektur z motywem dorastania
- 5w klasach 4–6
- 3w klasach 7–8
- 2w liceum
- 6epok
- 6lektur było w arkuszach CKE
Lektury
Lektury z motywem dorastania
9 lektur z naszej listy, od najstarszej. Przy każdej jest zdanie argumentu do wypracowania.
Duchy pokazują Scrooge’owi skutki jego chciwości, a on zmienia swoje życie.
Streszczenie lektury „Opowieść wigilijna”Quiz z lektury „Opowieść wigilijna”W arkuszach CKE: egzamin 2021
Marcin Borowicz dojrzewa i odkrywa swoją polskość.
Streszczenie lektury „Syzyfowe prace”Quiz z lektury „Syzyfowe prace”W arkuszach CKE: egzamin 2019
Ania z marzycielki staje się odpowiedzialną młodą kobietą i zostaje z Marylą.
Streszczenie lektury „Ania z Zielonego Wzgórza”Quiz z lektury „Ania z Zielonego Wzgórza”
Staś bierze odpowiedzialność za Nel jak dorosły.
Streszczenie lektury „W pustyni i w puszczy”Quiz z lektury „W pustyni i w puszczy”W arkuszach CKE: egzamin 2020
Ikar nie słucha ojca, wzlatuje za wysoko i płaci za swoją zuchwałość.
Streszczenie lektury „Mitologia”Quiz z lektury „Mitologia”W arkuszach CKE: matura 2023, 2024, 2025
Bilbo z domatora staje się odważnym uczestnikiem wyprawy.
Wojna zmusza chłopców do szybkiego dorośnięcia.
Streszczenie lektury „Kamienie na szaniec”Quiz z lektury „Kamienie na szaniec”W arkuszach CKE: egzamin 2019, 2024, 2026
Edmund zdradza rodzeństwo, a po przebaczeniu Aslana staje po dobrej stronie i dojrzewa.
Streszczenie lektury „Lew, czarownica i stara szafa”Quiz z lektury „Lew, czarownica i stara szafa”
Wypracowanie
Przykładowy plan wypracowania
Temat: „Co sprawia, że człowiek dojrzewa?”. Plan ma tezę, dwa argumenty z lektur, kontekst epoki (gdy pasuje do polskiego utworu) i zakończenie. Lektury można zamienić na inne z tej strony; w planie są lektury obowiązkowe, a uzupełniające mają etykietę na kartach.
Na egzamin ósmoklasisty
- Teza
Człowiek dojrzewa, gdy bierze odpowiedzialność za siebie i innych.
- Argument 1: Opowieść wigilijna
Duchy pokazują Scrooge’owi skutki jego chciwości, a on zmienia swoje życie.
- Argument 2: Syzyfowe prace
Marcin Borowicz dojrzewa i odkrywa swoją polskość. Podobny problem pokazuje inna lektura, „Opowieść wigilijna”.
- Kontekst
Młoda Polska (1890–1918): Symbol, nastrój, sztuka i pytania o los narodu. Pokaż, jak epoka tłumaczy postawę bohatera z lektury „Syzyfowe prace”.
- Zakończenie
Dorosłość nie zależy od wieku, tylko od odwagi, by brać odpowiedzialność.
Planu na maturę nie podajemy, bo mamy mniej niż dwie lektury obowiązkowe z argumentem do tego motywu na tym poziomie.
Na egzaminie trzeba odwołać się do lektury obowiązkowej. Sprawdź wybraną pozycję w informatorze CKE i na liście lektur. Własny plan, z losowaniem lektur, ułoży generator na stronie głównej. Jak zbudować rozprawkę z argumentami z lektur: poradnik „Jak napisać rozprawkę”.
Epoki
Motyw dorastania w epokach
Epoki z największą liczbą lektur (po 2): Romantyzm, Młoda Polska i Dwudziestolecie. Epoki podajemy według klasyfikacji szkolnej, więc rok utworu może wykraczać poza jej ramy. W wypracowaniu zestawienie dwóch epok pokazuje, że motyw ma różne oblicza.
- Romantyzm1822–18632
- Pozytywizm1864–18901
- Młoda Polska1890–19182
- Dwudziestolecie1918–19392
- Wojna1939–19451
- Po wojnieod 19451
Zobacz też
Powiązane motywy
Motywy, które dzielą z tym motywem te same lektury. Dobre na wypracowanie porównawcze.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o motyw dorastania
W jakich lekturach szkolnych jest motyw dorastania?
Wśród lektur opracowanych w QuizyBingo motyw dorastania jest w 9 lekturach: Kordian, Opowieść wigilijna, Syzyfowe prace, Ania z Zielonego Wzgórza, W pustyni i w puszczy, Mitologia, Hobbit, Kamienie na szaniec i Lew, czarownica i stara szafa. Przy każdej na tej stronie jest zdanie argumentu, które możesz wykorzystać w wypracowaniu. To nie jest pełny wykaz utworów z tym motywem, tylko lektury z naszej listy.
Które lektury obowiązkowe z motywem dorastania wybrać na egzamin ósmoklasisty, a które na maturę?
Na egzamin ósmoklasisty: Opowieść wigilijna, Syzyfowe prace, Mitologia, Hobbit, Kamienie na szaniec i Lew, czarownica i stara szafa. Na maturę: Mitologia. Lektury uzupełniające lub w zakresie rozszerzonym (Kordian, Ania z Zielonego Wzgórza i W pustyni i w puszczy) mają przy kartach odpowiednią etykietę. Na egzaminie wymagana jest lektura obowiązkowa, więc w razie wątpliwości sprawdź informator CKE.
Z jakim motywem zestawić motyw dorastania w wypracowaniu?
Najwięcej wspólnych lektur ma motyw dorastania z motywami: przyjaźń (4 wspólne lektury), bunt (3 wspólne lektury) i ojczyzna (2 wspólne lektury). Takie zestawienie jest dobre na wypracowanie porównawcze.
Czy lektury z motywem dorastania były w arkuszach CKE?
Tak. W arkuszach CKE były: Kordian (matura 2023, 2024), Opowieść wigilijna (egzamin 2021), Syzyfowe prace (egzamin 2019), W pustyni i w puszczy (egzamin 2020), Mitologia (matura 2023, 2024, 2025) i Kamienie na szaniec (egzamin 2019, 2024, 2026). To dawne arkusze, więc traktuj je jako wskazówkę, a nie zapowiedź.
Jak napisać wypracowanie na temat „Co sprawia, że człowiek dojrzewa?”?
Postaw tezę, poprzyj ją dwoma argumentami z lektur, dodaj krótki kontekst epoki i zakończ wnioskiem. Szkielet z przykładem jest w sekcji „Przykładowy plan wypracowania” na tej stronie. Ile utworów trzeba przywołać na egzaminie, sprawdź w informatorze CKE na rok egzaminu.
Sprawdź się z lektur o tym motywie
Wybierz lekturę z listy, zrób quiz, a potem ułóż plan wypracowania.