QuizyBingo
Okładka: Lew, czarownica i stara szafa, wydawnictwo Media Rodzina
wyd. Media Rodzina

Lew, czarownica i stara szafa – streszczenie

C.S. Lewis

  • Po wojnie · 1950
  • Klasy 4–6
  • Literatura obca

Lektura „Lew, czarownica i stara szafa” w jednym zdaniu

Czworo dzieci z Londynu przez starą szafę trafia do Narnii, gdzie pomaga Aslanowi pokonać Białą Czarownicę i zostaje królami oraz królowymi.

6 części · 4 min czytania

Streszczenie szczegółowe, część po części

Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.

Ściąga PDF

  1. Rozdział I–IIRozdziały I–II: Szafa i pan Tumnus

    • W czasie wojny czworo rodzeństwa, Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja, zostaje wysłanych z Londynu, na który spadają bomby, do wiejskiego domu starego Profesora.
    • W deszczowy dzień dzieci zwiedzają dom, a Łucja zostaje sama w pustym pokoju ze starą szafą i przechodzi między futrami do zaśnieżonego lasu.
    • Pod latarnią spotyka fauna, pana Tumnusa, który zaprasza ją do swojej jaskini na podwieczorek i opowiada o Narnii, gdzie panuje wieczna zima bez Bożego Narodzenia.
    • Po grze na flecie faun wybucha płaczem i przyznaje, że służy Białej Czarownicy, która kazała mu oddawać jej każde spotkane ludzkie dziecko, ale on nie potrafi tego zrobić.
    • Pan Tumnus odprowadza Łucję do latarni i zatrzymuje jej chusteczkę, a dziewczynka wraca przez szafę do domu.
    ŁucjaPiotrZuzannaEdmundProfesorpan Tumnus

  2. Rozdział III–VRozdziały III–V: Edmund, ptasie mleczko i kłamstwo

    • Rodzeństwo nie wierzy Łucji, bo w domu minęła tylko chwila, a szafa ma zwykłą tylną ściankę, i Edmund długo się z niej naśmiewa.
    • Podczas zabawy w chowanego Edmund wchodzi do szafy za siostrą i trafia do Narnii, gdzie spotyka Białą Czarownicę, która przedstawia się jako królowa tej krainy.
    • Czarownica częstuje go zaczarowanym ptasim mleczkiem i obiecuje, że zrobi go księciem, a potem królem, jeśli przyprowadzi do niej rodzeństwo.
    • Od Łucji, którą spotyka chwilę później, Edmund dowiaduje się, kim jest Czarownica, ale w domu zaprzecza, że był w Narnii, i mówi, że tylko bawili się w udawanie.
    • Profesor uznaje, że skoro Łucja nie kłamie i nie postradała zmysłów, to mówi prawdę, a jakiś czas później, uciekając przed panią Macready i zwiedzającymi dom, cała czwórka chowa się w szafie.
    ŁucjaEdmundPiotrZuzannaBiała Czarownica (Jadis)Profesor

  3. Rozdział VI–IXRozdziały VI–IX: Wszyscy w Narnii, u Bobrów i zdrada Edmunda

    • W szafie robi się zimno i cała czwórka staje w zaśnieżonym lesie, a Piotr przeprasza Łucję, że jej nie wierzył.
    • W zniszczonej jaskini pana Tumnusa dzieci znajdują pismo podpisane przez Maugrima, kapitana tajnej policji: faun został aresztowany za zdradę wobec królowej Jadis i przyjaźń z ludźmi.
    • Drozd prowadzi je do pana Bobra, który na dowód przyjaźni z Tumnusem pokazuje chusteczkę Łucji i zabiera dzieci do domu na tamie, gdzie pani Bobrowa podaje obiad.
    • Bobry opowiadają o Aslanie, który wrócił do Narnii, i o przepowiedni, że rządy Czarownicy skończą się, gdy dwaj synowie Adama i dwie córki Ewy zasiądą na czterech tronach w Ker-Paravel.
    • Edmund wymyka się z tamy i nocą dociera do domu Czarownicy, gdzie wilk Maugrim wpuszcza go do środka, a Edmund zdradza, że rodzeństwo jest u Bobrów i ma się spotkać z Aslanem.
    ŁucjaEdmundPiotrZuzannapan Bóbr i pani BobrowaMaugrimBiała Czarownica (Jadis)

  4. Rozdział X–XIIRozdziały X–XII: Święty Mikołaj, odwilż i pierwsza walka Piotra

    • Bobry i dzieci uciekają nocą wzdłuż rzeki i śpią w kryjówce w jej brzegu, a rano spotykają Świętego Mikołaja, który mógł przybyć, bo moc Czarownicy słabnie.
    • Mikołaj daje Piotrowi miecz i tarczę, Zuzannie łuk, strzały i róg, a Łucji sztylet i flakonik z napojem leczącym rany.
    • Tymczasem Edmund zamiast słodyczy dostaje suchy chleb i wodę, a Czarownica wysyła wilki do tamy i jedzie z nim saniami w pościg; po drodze zamienia w kamień zwierzęta ucztujące dzięki Mikołajowi i uderza Edmunda, gdy staje w ich obronie.
    • Zaczyna się odwilż, sanie grzęzną, więc Czarownica i karzeł prowadzą związanego Edmunda pieszo.
    • Dzieci i Bobry docierają do Aslana przy Kamiennym Stole; gdy wilk Maugrim napada na Zuzannę, Piotr zabija go mieczem, a Aslan pasuje go na rycerza i wysyła oddział na ratunek Edmundowi.
    PiotrZuzannaŁucjapan Bóbr i pani BobrowaEdmundBiała Czarownica (Jadis)AslanMaugrim

  5. Rozdział XIII–XIVRozdziały XIII–XIV: Ocalenie Edmunda i ofiara Aslana

    • Wysłani przez Aslana centaury, orły i inne stworzenia odbijają Edmunda w chwili, gdy Czarownica chce go zabić, a ona i karzeł ukrywają się dzięki czarom.
    • Po długiej rozmowie z Aslanem Edmund się zmienia i przeprasza rodzeństwo, a ono mu wybacza.
    • Czarownica przychodzi do obozu i powołuje się na Wielkie Czary, według których życie zdrajcy należy do niej; Aslan nie zaprzecza, rozmawia z nią na osobności i ogłasza, że zrzekła się prawa do krwi Edmunda.
    • Aslan przenosi obóz nad rzekę i tłumaczy Piotrowi, jak poprowadzić bitwę.
    • Nocą Zuzanna i Łucja idą za smutnym Aslanem pod Kamienny Stół i z ukrycia widzą, jak potwory Czarownicy wiążą go, golą mu grzywę i zakładają kaganiec, a Czarownica zabija go nożem, zapowiadając, że i tak pokona jego armię.
    EdmundAslanBiała Czarownica (Jadis)PiotrZuzannaŁucjapan Bóbr i pani Bobrowa

  6. Rozdział XV–XVIIRozdziały XV–XVII: Zmartwychwstanie, bitwa, koronacja i powrót

    • Siostry płaczą nad ciałem, myszy przegryzają sznury, a o świcie Kamienny Stół pęka i Aslan ożywa, bo czary starsze niż Wielkie Czary mówią, że gdy niewinny dobrowolnie umrze za zdrajcę, śmierć się cofa.
    • Aslan niesie dziewczynki na grzbiecie do zamku Czarownicy i tchnieniem ożywia posągi, wśród nich pana Tumnusa i olbrzyma Grzmotołupa, który rozbija bramę i mury.
    • Uwolnieni ruszają na pole bitwy, gdzie Piotr walczy z Czarownicą, a Aslan rzuca się na nią i ją zabija; Edmund rozbił wcześniej jej różdżkę i został przy tym ciężko ranny.
    • Łucja leczy Edmunda i innych rannych napojem od Mikołaja, Aslan pasuje Edmunda na rycerza, a w Ker-Paravel koronuje rodzeństwo na królów i królowe Narnii.
    • Po wielu latach rządów władcy, goniąc Białego Jelenia, docierają do latarni i wychodzą z szafy jako dzieci w tej samej chwili, w której do niej weszli, a Profesor mówi, że wrócą do Narnii, ale raczej nie przez szafę.
    AslanZuzannaŁucjapan TumnusPiotrEdmundBiała Czarownica (Jadis)Profesor

18 punktów

Plan wydarzeń

W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.

  1. Czworo rodzeństwa – Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja – wyjeżdża z Londynu na wieś do domu starego profesora.I–II
  2. Łucja wchodzi do starej szafy i trafia do zaśnieżonej Narnii.I–II
  3. Przy latarni Łucja spotyka fauna Tumnusa, który zaprasza ją na podwieczorek.I–II
  4. Tumnus przyznaje, że miał ją oddać Czarownicy, ale pomaga jej wrócić.I–II
  5. Nikt nie wierzy Łucji, bo szafa okazuje się zwykłym meblem.III–V
  6. Edmund trafia do Narnii i daje się przekupić Białej Czarownicy słodyczami.III–V
  7. Po powrocie Edmund kłamie, że nie był w Narnii.III–V
  8. Całe rodzeństwo wchodzi do Narnii i znajduje zniszczony dom Tumnusa.VI–IX
  9. Pan Bóbr prowadzi dzieci do tamy i opowiada o Aslanie i przepowiedni.VI–IX
  10. Edmund ucieka do Czarownicy i zdradza rodzeństwo.VI–IX
  11. Uciekinierzy spotykają Świętego Mikołaja, który daje im dary.X–XII
  12. Zaczyna się odwilż, a Piotr zabija wilka Maugrima i zostaje rycerzem.X–XII
  13. Edmund zostaje uratowany, a Aslan zgadza się umrzeć zamiast niego.XIII–XIV
  14. Czarownica zabija Aslana na Kamiennym Stole, a Zuzanna i Łucja to widzą.XIII–XIV
  15. Kamienny Stół pęka, Aslan ożywa i uwalnia posągi w zamku Czarownicy.XV–XVII
  16. W bitwie Edmund rozbija różdżkę, a Aslan pokonuje Czarownicę.XV–XVII
  17. Rodzeństwo zostaje koronowane na władców Narnii w Ker-Paravel.XV–XVII
  18. Po latach, goniąc Białego Jelenia, wracają przez szafę do domu profesora.XV–XVII

Na sprawdzian i wypracowanie

Kluczowe sceny

Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.

Rozdział I–II

Łucja za szafą i pan Tumnus

Łucja przechodzi przez szafę do zaśnieżonego lasu, gdzie pod latarnią spotyka fauna. Pan Tumnus zaprasza ją na podwieczorek, a potem przyznaje, że miał ją wydać Czarownicy.

Dlaczego ważna: Pokazuje wejście do Narnii i pierwszy akt odwagi: faun wybiera sumienie zamiast posłuszeństwa.

W streszczeniu →

Rozdział III–V

Ptasie mleczko Edmunda

Edmund, który wszedł do Narnii za Łucją, spotyka Białą Czarownicę. Ta częstuje go zaczarowanym ptasim mleczkiem i obiecuje, że zostanie księciem, jeśli przyprowadzi rodzeństwo.

Dlaczego ważna: Tłumaczy, dlaczego Edmund zdradza: ulega słodyczom, żądzy władzy i urażonej dumie.

W streszczeniu →

Rozdział III–V

Rozmowa z Profesorem

Piotr i Zuzanna opowiadają Profesorowi, że Łucja mówi o Narnii, a Edmund twierdzi, że to zabawa. Profesor pyta, kto z nich zwykle mówi prawdę, i uznaje, że Łucja nie kłamie i nie jest szalona.

Dlaczego ważna: Przekonuje starszych, że trzeba wierzyć świadkowi, który dotąd zawsze był uczciwy.

W streszczeniu →

Rozdział VI–IX

U państwa Bobrów

Bobry przyjmują dzieci w tamie i opowiadają o Aslanie oraz o przepowiedni o czterech tronach w Ker-Paravel. W trakcie rozmowy Edmund po cichu wychodzi, by pójść do Czarownicy.

Dlaczego ważna: Wyjaśnia, kim jest Aslan, i uruchamia dalszą wyprawę nad Kamienny Stół.

W streszczeniu →

Rozdział X–XII

Święty Mikołaj

Rano po ucieczce z tamy dzieci spotykają Świętego Mikołaja, który wręcza im dary dla nich i Bobrów. Jego obecność oznacza, że czar Czarownicy zaczyna słabnąć.

Dlaczego ważna: Pokazuje, że zima się kończy, a dzieci dostają broń i leki na zbliżającą się walkę.

W streszczeniu →

Rozdział X–XII

Piotr zabija Maugrima

Gdy wilk Maugrim goni Zuzannę, Piotr rzuca się z mieczem i zabija go. Później Aslan pasuje go na rycerza.

Dlaczego ważna: To pierwsza próba Piotra, po której zaczyna się zachowywać jak przywódca.

W streszczeniu →

Rozdział XIII–XIV

Śmierć Aslana na Kamiennym Stole

Zuzanna i Łucja z ukrycia patrzą, jak potwory Czarownicy wiążą, golą i wyśmiewają Aslana, a Czarownica go zabija. Aslan nie broni się, bo dobrowolnie umiera zamiast Edmunda.

Dlaczego ważna: To centralna scena powieści: niewinny oddaje życie za zdrajcę, co przygotowuje jego zmartwychwstanie i klęskę Czarownicy.

W streszczeniu →

Mapa postaci

Kto występuje w której części

Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.

Najczęstsze pomyłki

Uwaga, pułapki

Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.

  1. MitDo Narnii najpierw wchodzi Piotr.

    NaprawdęPierwsza przechodzi przez szafę Łucja, potem Edmund, a dopiero później wszyscy razem.

    Części: I–IIIII–VVI–IX

  2. MitEdmund zdradza rodzeństwo od razu po pierwszym wejściu do Narnii.

    NaprawdęNajpierw daje się przekupić Czarownicy ptasim mleczkiem i okłamuje rodzeństwo, a do Czarownicy idzie dopiero z domu Bobrów.

    Części: III–VVI–IX

  3. MitPiotr pasuje Edmunda na rycerza po bitwie.

    NaprawdęTo Aslan pasuje Piotra po zabiciu Maugrima, a Edmunda dopiero po bitwie.

    Części: X–XIIXV–XVII

  4. MitKamienny Stół pęka, bo Aslan pokonał Czarownicę.

    NaprawdęStół pęka o świcie po śmierci Aslana, bo niewinny dobrowolnie umarł za zdrajcę; Czarownicę Aslan pokonuje dopiero później, w bitwie.

    Części: XIII–XIVXV–XVII

  5. MitPan Tumnus wydaje Łucję Czarownicy.

    NaprawdęTumnus przyznaje się do planu, ale jej nie wydaje, a za to zostaje aresztowany i zamieniony w kamień.

    Części: I–IIVI–IXXV–XVII

  6. MitSzafa zawsze prowadzi do Narnii.

    NaprawdęGdy Łucja pokazuje szafę rodzeństwu, widać zwykłą tylną ściankę, a wszyscy razem przechodzą dopiero później.

    Części: III–VVI–IX

3 tematy

Argumenty do rozprawki

Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.

Czy zdrada może zostać wybaczona?3 argumenty

TezaPowieść pokazuje, że zdrajca może się zmienić, jeśli ktoś mu wybaczy i weźmie na siebie skutki jego winy.

  1. Edmund zdradza rodzeństwo, bo daje się skusić słodyczami i obietnicą władzy, i idzie do Czarownicy.

    VI–IX

  2. Po rozmowie z Aslanem Edmund przeprasza wszystkich, a rodzeństwo mu wybacza.

    XIII–XIV

  3. W bitwie Edmund rozbija różdżkę Czarownicy i zostaje ranny, a potem Aslan pasuje go na rycerza.

    XV–XVII
Na czym polega odwaga?3 argumenty

TezaOdwaga w powieści oznacza działanie mimo strachu, dla innych, a nie brak lęku.

  1. Pan Tumnus wybiera ryzyko i nie wydaje Łucji, choć boi się kary Czarownicy.

    I–II

  2. Piotr przerażony rzuca się na wilka Maugrima, żeby ratować Zuzannę.

    X–XII

  3. Aslan dobrowolnie idzie na Kamienny Stół, by uratować Edmunda, choć mógłby się bronić.

    XIII–XIV
Dlaczego warto wierzyć uczciwemu świadkowi?3 argumenty

TezaHistoria Łucji pokazuje, że prawdę trzeba oceniać po wiarygodności człowieka, a nie po tym, czy brzmi ona zwyczajnie.

  1. Łucja opowiada o Narnii, ale rodzeństwo jej nie wierzy, bo w szafie jest tylko tylna ścianka.

    III–V

  2. Profesor rozumuje, że Łucja nie kłamie i nie jest szalona, więc musi mówić prawdę.

    III–V

  3. Gdy cała czwórka trafia do Narnii, Piotr przeprasza Łucję za brak wiary.

    VI–IX

Zanim pójdziesz na sprawdzian

Sprawdź, co pamiętasz

Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.

7 haseł

Słowniczek

Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.

Narnia
Magiczna kraina z mówiącymi zwierzętami, do której dzieci trafiają przez starą szafę. Czas płynie tam inaczej niż w naszym świecie.
faun
Stworzenie z dawnych mitów: od pasa w górę jak człowiek, z kozimi nogami, ogonem i różkami. Faunem jest pan Tumnus.
Kamienny Stół
Prastary kamienny stół na wzgórzu, pokryty dziwnymi znakami. Na nim Czarownica zabiła Aslana, a o świcie stół pękł.
Ker-Paravel
Zamek nad morzem z czterema tronami. Tam rodzeństwo zostaje koronowane na władców Narnii.
Wielkie Czary
Prastare prawo Narnii, według którego każdy zdrajca należy do Czarownicy. Aslan zna jeszcze starsze czary: gdy niewinny dobrowolnie umrze za zdrajcę, śmierć się cofa.
synowie Adama i córki Ewy
Tak w Narnii nazywa się ludzi. Przepowiednia mówi o dwóch synach Adama i dwóch córkach Ewy na czterech tronach.
alegoria
Opowieść, która oprócz zwykłej fabuły ma drugie, ukryte znaczenie. Historię Aslana często odczytuje się jako nawiązanie do Ewangelii.

Dalej

Sprawdź się: 56 pytańquiz z odpowiedziami i test do drukuBohaterowie i motywywszystko o lekturze na jednej stronie

W liczbach

Streszczenie lektury „Lew, czarownica i stara szafa” w liczbach

  • 5punktów w wersji krótkiej
  • 6części w wersji szczegółowej
  • 18punktów planu wydarzeń
  • 7kluczowych scen
  • 7haseł w słowniczku
  • 4 minczytania wersji szczegółowej

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o streszczenie lektury „Lew, czarownica i stara szafa”

Jak krótko streścić lekturę „Lew, czarownica i stara szafa”?

W 5 punktach: Czworo rodzeństwa Pevensie trafia na wieś do domu Profesora, a Łucja przez starą szafę wchodzi do zaśnieżonej Narnii, gdzie Biała Czarownica utrzymuje wieczną zimę. Edmund za zaczarowane słodycze obiecuje Czarownicy przyprowadzić rodzeństwo, a po powrocie kłamie, że w Narnii nie był. Cała czwórka trafia do Narnii, dowiaduje się od Bobrów o Aslanie i przepowiedni, ale Edmund ucieka do Czarownicy. Aslan każe odbić Edmunda z rąk Czarownicy, a potem oddaje za niego życie na Kamiennym Stole i ożywa dzięki czarom starszym niż te, na które powołuje się Czarownica. W bitwie Czarownica ginie, rodzeństwo zostaje królami i królowymi Narnii, a po latach, goniąc Białego Jelenia, wraca przez szafę do domu.

Jak długie jest streszczenie lektury „Lew, czarownica i stara szafa”?

Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 30 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 6 części po kilka zdań każda i zajmuje około 4 minut.

Jaki jest plan wydarzeń lektury „Lew, czarownica i stara szafa”?

Plan wydarzeń ma 18 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Czworo rodzeństwa – Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja – wyjeżdża z Londynu na wieś do domu starego profesora. Kończy się na: Po latach, goniąc Białego Jelenia, wracają przez szafę do domu profesora.

Jakie są kluczowe sceny lektury „Lew, czarownica i stara szafa”?

Najważniejsze sceny to: Łucja za szafą i pan Tumnus, Ptasie mleczko Edmunda, Rozmowa z Profesorem, U państwa Bobrów oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.

Jakie pomyłki najczęściej pojawiają się przy lekturze „Lew, czarownica i stara szafa”?

Częsty mit: Do Narnii najpierw wchodzi Piotr. Fakt: Pierwsza przechodzi przez szafę Łucja, potem Edmund, a dopiero później wszyscy razem. W streszczeniu jest 6 takich pułapek.

Jakie trudne słowa wyjaśnia słowniczek do lektury „Lew, czarownica i stara szafa”?

Słowniczek ma 7 haseł: Narnia, faun, Kamienny Stół, Ker-Paravel, Wielkie Czary, synowie Adama i córki Ewy i alegoria.

Jaką tezę postawić w rozprawce o lekturze „Lew, czarownica i stara szafa”?

Do tematu „Czy zdrada może zostać wybaczona?” pasuje teza: Powieść pokazuje, że zdrajca może się zmienić, jeśli ktoś mu wybaczy i weźmie na siebie skutki jego winy. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.

Jak sprawdzić, ile pamiętam ze streszczenia lektury „Lew, czarownica i stara szafa”?

Rozwiąż quiz: 56 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.

Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Lew, czarownica i stara szafa”

Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.

Zacznij quizBohaterowie i motywyTest do druku

Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania

Z tej samej epoki