Zemsta

Karta lektury

„Zemsta”: najważniejsze fakty

Lektura „Zemsta” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.

Fakty o lekturze Zemsta
Tytuł	Zemsta
Autor	Aleksander Fredro
Czas powstania	1834
Epoka	Romantyzm (1822–1863)
Rodzaj i gatunek	dramat, komedia
Podział	16 części, od Cześnik chce się żenić, Papkin dostaje zlecenie do Pojednanie
Etap szkolny	Klasy 7–8
W nowej podstawie	przykładowy tekst do wyboru w klasach IV–VIII
Egzamin ósmoklasisty	lata 2021, 2022

16 części

„Zemsta” po kolei: o czym jest każda część

Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.

Cześnik chce się żenić, Papkin dostaje zlecenieCześnik czyta papiery i liczy majątek bogatej wdowy, Podstoliny, bo postanawia się z nią ożenić; Dyndalski przypomina mu, że ma podagrę.
Papkin u Podstoliny i wieść o murzePapkin wygłasza do Podstoliny pochlebną mowę i wypytuje, czy wyjdzie za mąż; ona domyśla się, że przysłał go Cześnik.
Klara i Wacław w altanieWacław wchodzi przez wyłom w murze i spotyka się z Klarą w altanie; skarży się, że muszą się ukrywać.
Bójka o mur i Wacław jako jeniecPapkin wysyła Śmigalskiego ze sługami z kijami przeciw murarzom, a sam cofa się za róg domu.
Jeniec zostaje w zamkuPapkin opowiada Cześnikowi o swojej walce, a Cześnik odpowiada, że widział, jak stał z tyłu.
Wacław i PodstolinaKlara, która podsłuchała rozmowę, zgadza się, by Wacław został, i radzi mu zjednać sobie Podstolinę, bo ta właśnie obiecała rękę Cześnikowi.
Warunki KlaryPapkin deklamuje Klarze wierszowany wstęp i wyznaje jej miłość; Klara drwi z jego chwalenia się, ale udaje, że się zgadza.
Zaręczyny Cześnika i wyzwanieCześnik chwali się Papkinowi, że zaręczył się z Podstoliną, i opowiada, jak do tego doszło.
Rejent sprzeciwia się synowiRejent spisuje skargę dwóch murarzy i wmawia im, że zostali pobici i skaleczeni.
Papkin u Rejenta, intercyzaPapkin przychodzi do Rejenta z wyzwaniem, wychwala siebie, pije wino i gani je jako kwaśne; pod spojrzeniem Rejenta plącze się w słowach.
Wesele i list o zdradzieCześnik szykuje wesele: wysyła Śmigalskiego z zaproszeniami, każe Perełce przygotować ucztę z monogramem M.H.
Papkin pisze testamentPapkin boi się, że wino od Rejenta było trucizną; pyta Dyndalskiego, a ten odpowiada, że nikt by się na jego życie nie łakomił, i żartem radzi posłać po księdza.
Fałszywy list i podstęp na WacławaCześnik każe Dyndalskiemu napisać list jakby od Klary do Wacława, ale kłóci się z nim o literę B i kleks, a gdy Dyndalski zapisuje też jego „mocium panie”, drze kartkę.
Cześnik zmusza do ślubuCześnik z hajdukami zastępuje Wacławowi drogę i stawia warunek: więzienie albo natychmiastowy ślub z Klarą.
Rejent żąda synaRejent przychodzi do zamku i mówi Dyndalskiemu, że czekał na pojedynek, ale Cześnik się nie zjawił.
PojednanieZ kaplicy wychodzą Klara i Wacław; klękają i proszą ojca o przebaczenie.

Czytaj pełne streszczenie „Zemsta”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.

Mit czy fakt

„Zemsta”: najczęstsze pomyłki

Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.

MitCześnik od początku sprzeciwia się związkowi Klary i Wacława, aż do końca.

FaktSam doprowadza do ich ślubu: żeby zemścić się na Rejencie, każe Wacławowi ożenić się z Klarą (IV.8–9), co spełnia pragnienie młodych.

Gdzie: Cześnik zmusza do ślubu, Pojednanie

MitRejent naprawdę otruł Papkina winem.

FaktNic nie wskazuje na truciznę: wino było najwyżej kwaśne (III.4–7), Dyndalski mówi, że nikt by się nie łakomił na życie Papkina, a Papkin drze testament pod koniec (IV.3–4, IV.12–13).

Gdzie: Papkin pisze testament, Pojednanie

MitPapkin bohatersko walczył z murarzami.

FaktStał za rogiem domu i wysłał przodem Śmigalskiego, co Cześnik mu wypomina: „z tyłu stałeś” (I.7–8, II.1–2).

Gdzie: Bójka o mur i Wacław jako jeniec, Jeniec zostaje w zamku

Zobacz wszystkie pułapki w streszczeniu.

Na wypracowanie

„Zemsta”: tezy do rozprawki

Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty z cytatami są w streszczeniu.

Plan nauki

„Zemsta”: jak się nauczyć w jeden wieczór

Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.

Cytaty

Ćwicz cytaty z lektury „Zemsta”

Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.

Skąd ten cytat?Wskaż część utworu albo to, który cytat pada wcześniej. Cytaty w kolejności opowiadania.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o lekturę „Zemsta”

Kto napisał lekturę „Zemsta” i kiedy powstała?

Autorem lektury „Zemsta” jest Aleksander Fredro. Czas powstania: 1834. Lektura należy do epoki: romantyzm (1822–1863). Komedia powstała najpewniej w 1833 roku, a prapremierę miała we Lwowie w 1834 roku.

O czym jest lektura „Zemsta” w jednym zdaniu?

Cześnik i Rejent kłócą się o mur i o wdowę, a gdy Cześnik chce się zemścić na rywalu, sam żeni jego syna ze swoją bratanicą, więc spór kończy się zgodą.

Z ilu części składa się lektura „Zemsta”?

W naszym opracowaniu lektura „Zemsta” ma 16 części: Cześnik chce się żenić, Papkin dostaje zlecenie, Papkin u Podstoliny i wieść o murze, Klara i Wacław w altanie, Bójka o mur i Wacław jako jeniec oraz 12 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.

Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Zemsta”?

Cześnik Maciej Raptusiewicz (stryj i opiekun Klary). Stary szlachcic, porywczy i głośny, co podkreśla jego nazwisko (raptus). Rejent Milczek (sąsiad Cześnika, ojciec Wacława). Cichy, słodki i pozornie pokorny, a naprawdę przebiegły i mściwy. Wacław Milczek (syn Rejenta, ukochany Klary). Młody, zakochany w Klarze i zdecydowany o nią walczyć.

Do jakiego gatunku należy lektura „Zemsta”?

Komedia w czterech aktach, napisana wierszem rymowanym, najczęściej ośmiozgłoskowcem. Łączy intrygę z komedią charakterów, a akcja toczy się „na wsi”, w jednym zamku podzielonym między dwóch sąsiadów.

Czy lektura „Zemsta” jest na egzaminie?

Tak. Lektura „Zemsta” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): egzamin ósmoklasisty w latach 2021, 2022. Na stronie quizu są 2 prawdziwe zadania z arkuszy.

Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Zemsta”?

Do lektury „Zemsta” pasują m.in. tematy: „Czy Fredro krytykuje w Zemście wady szlachty?”, „Jak Fredro rozwiązuje konflikt w Zemście?”, „Papkin jako postać komiczna” i „Miłość młodych wobec waśni rodów”. Tezę i argumenty z cytatami znajdziesz w streszczeniu.

Ile pytań ma quiz z lektury „Zemsta” i czy da się wydrukować test?

Quiz z lektury „Zemsta” ma 77 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.

Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Zemsta”

Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.

Zacznij quiz Streszczenie Test do druku

Bohaterowie

Wokół postaci: Cześnik

Wokół postaci: Rejent

Motywy i kontekst

Cytaty, które warto znać

Ta lektura na egzaminie