Kordian postanawia zabić cara, ale w decydującej chwili przegrywa ze strachem i wyobraźnią.
„Ha! carze, ty nam polską ukradłeś krainę? / Za to śmierć! bo wiedziałeś kradnąc, żeś wart śmierci!”Kordian jako Podchorąży, akt III
Kordian
Juliusz Słowacki
- Romantyzm · 1834
- Liceum
- Zakres rozszerzony
- Matura 2023, 2024
Streszczenie16 części, krótkie lub szczegółoweQuiz · 78 pytańsprawdź, co pamiętaszSprawdzian jutrościeżka 15 minutTest do drukuz odpowiedziami na końcu
„Tu szczyt… lękam się spojrzeć w przepaść świata ciemną.”
- 16części w streszczeniu
- 12postaci w opracowaniu
- 78pytań w quizie
- 3zadania CKE do rozwiązania
- 2lata w arkuszach CKE
- 9 minczytania streszczenia
12 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Na szczycie Mont Blanc Kordian ofiarowuje się ojczyźnie, która ma być „Winkelriedem narodów”.
„Winkelried dzidy wrogów zebrał i w pierś włożył, / Ludy! Winkelried ożył! / Polska Winkelriedem narodów!”Kordian, akt II (Mont Blanc)
Kordian przechodzi drogę od bezcelowej rozpaczy do gotowości na ofiarę, ale jego zapał zderza się z rzeczywistością.
Epoka
Romantyzm · 1822–1863Uczucie ponad rozum, świat duchów, ludowość i sprawa narodowa.
Gatunek
Dramat romantyczny pisany wierszem, zbudowany z Przygotowania, Prologu i trzech aktów (w podtytule: część pierwsza trylogii). Akt I ma trzy sceny, Akt II to sześć obrazów z różnych miejsc Europy (Londyn, Dover, willa we Włoszech, droga, Watykan, Mont Blanc), a Akt III to dziesięć scen, w których realizm miesza się z widmami, diabłami i szaleństwem.
Geneza
Słowacki napisał „Kordiana” w 1833 roku w Genewie, na emigracji po klęsce powstania listopadowego, a utwór ukazał się anonimowo w Paryżu w 1834 roku. Pełny tytuł brzmi „Kordian. Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny”, a akcja Aktu III toczy się podczas koronacji cara w Warszawie.
2 cytaty
Cytaty, które warto znać
Każdy sprawdzony znak po znaku z tekstem w Wolnych Lekturach.
„Tu szczyt… lękam się spojrzeć w przepaść świata ciemną.”
„Niech się Polaki modlą, czczą cara i wierzą…”
Źródło tekstu: Wolne Lektury (domena publiczna).
Arkusze CKE
Ta lektura na egzaminie
Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).
Karta lektury
„Kordian”: najważniejsze fakty
Lektura „Kordian” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Kordian |
|---|---|
| Autor | Juliusz Słowacki |
| Czas powstania | 1834 |
| Epoka | Romantyzm (1822–1863) |
| Rodzaj i gatunek | dramat, dramat romantyczny |
| Podział | 16 części, od Szatani w Karpatach tworzą przywódców do Akt III, scena ostatnia (X): Plac Marsowy |
| Etap szkolny | Liceum |
| Na liście lektur | Zakres rozszerzony |
| Matura | lata 2023, 2024 |
| Nagranie streszczenia | 14:33 min |
16 części
„Kordian” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Szatani w Karpatach tworzą przywódcówW ostatnią noc 1799 roku przy chacie czarnoksiężnika Twardowskiego w Karpatach zlatuje Szatan w postaci anioła i woła dziesięć tysięcy szatanów.
- Trzy osoby ProloguPierwsza Osoba Prologu prosi Boga o sen dla wyniszczonego ludu i o siłę dla siebie, a o sobie mówi, że jest duchem Apokalipsy.
- Akt IAkt I: wieś, opowieści Grzegorza i próba samobójstwaPiętnastoletni Kordian leży jesienią pod lipą, rozmyśla o młodym człowieku, który się zabił, i prosi Boga o wielką myśl, której mógłby służyć.
- Akt II: Londyn, rok 1828W 1828 roku Kordian ucieka z hałaśliwego miasta do parku w Londynie i mówi, że chciałby zmazać z czoła bliznę samobójcy, bo ludzie najpierw patrzą na czoło.
- Akt II: DoverKordian siedzi na kredowej skale nad morzem w Dover i czyta fragment „Króla Leara” o patrzeniu w przepaść ze szczytu klifu.
- Akt II: Włochy, Kordian i WiolettaWe włoskiej willi Kordian czule zwraca się do Wioletty, a ona odpowiada, że dla niego porzuciła lorda i Boga.
- Akt II: WatykanSzwajcar zapowiada „Graf Kordian, Polak!”, a Papież wyciąga nogę, którą Kordian całuje.
- Akt II: Mont BlancKordian stoi sam na najwyższej igle Mont Blanc, patrzy w przepaść świata i mówi o sobie: „Jam jest posąg człowieka na posągu świata.”
- Akt III, sceny I–III: koronacja cara w WarszawieNa placu przed zamkiem w Warszawie tłum czeka na koronację; szewc, szlachcic i stary żołnierz żartują, wszyscy zajmują się garbatym elegantem i przechodzącego cara prawie nikt nie widzi.
- Akt III, scena IV: spiskowcy w podziemiach katedryW lochu pod kościołem Świętego Jana, wśród trumien królów, czeka sam Prezes; zamaskowani spiskowcy schodzą po kolei, podając szyldwachowi hasło „Winkelried”, a pierwszy przychodzi zamaskowany Ksiądz.
- Akt III, scena V: noc w zamku i omdlenie KordianaKordian, na warcie w zamkowej sali, idzie zabić cara, a Strach i Imaginacja przywołują widma: węże zeskakujące z arabesek, krew na koronie i człowieka z rogami czyszczącego podłogę.
- Akt III, scena VI: szpital wariatówKordian leży w gorączce w szpitalu wariatów; dozorca oprowadza obcego Doktora, który zapala cygaro od rozżarzonego dukata i wypędza dozorcę.
- Akt III, scena VII: Plac SaskiNa Placu Saskim ustawia się wojsko polskie, a car pyta żołnierzy o zdrowie.
- Akt III, scena VIII: więzienieW klasztornej izbie zamienionej na więzienie skazany Kordian rozmawia z Księdzem zakonnym, a Grzegorz płacze i chodzi po pokoju.
- Akt III, scena IX: car i Wielki KsiążęCar sam w zamku mówi, że Polska umarła na wieki, i snuje plan kryształowego łoża dla ludów Zachodu.
- Akt III, scena ostatnia (X): Plac MarsowyNa Placu Marsowym Kordian stoi przed plutonem, a lud rozmawia na przedzie sceny; kat łamie nad jego głową szpadę.
Czytaj pełne streszczenie „Kordian”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Kordian”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitKordian ginie w Akcie I, gdy strzela do siebie w lesie.
FaktStrzał nie pada na scenie, a w Akcie II Kordian podróżuje po Europie i mówi o bliźnie samobójcy na swoim czole; wiemy więc, że przeżył. Grzegorz wspomina, jak znalazł go we krwi na wrzosach, dopiero w więzieniu w Akcie III.
Gdzie: Akt I, Akt II: Londyn, rok 1828, Akt III, scena VIII: więzienieMitKordian zabija cara albo próbuje go ugodzić bagnetem.
FaktPrzed sypialnią Strach i Imaginacja paraliżują go, a Kordian pada bez czucia pod drzwiami; car sam się o niego potyka i tylko rani go szpadą w rękę.
Gdzie: Akt III, scena V: noc w zamku i omdlenie KordianaMitSpiskowcy w podziemiach katedry zgadzają się zabić cara.
FaktW głosowaniu pada tylko pięć kul za śmiercią cara, a stu pięćdziesięciu głosuje przeciw; zamach zostaje odrzucony.
Gdzie: Akt III, scena IV: spiskowcy w podziemiach katedryNa wypracowanie
„Kordian”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty z cytatami są w streszczeniu.
- Dojrzewanie Kordiana: od znudzenia do czynuKordian przechodzi drogę od bezcelowej rozpaczy do gotowości na ofiarę, ale jego zapał zderza się z rzeczywistością.
- Rozczarowania Kordiana podczas podróży po EuropieKolejne stacje podróży odbierają Kordianowi złudzenia co do pieniądza, miłości i Kościoła.
- Czy spisek i zamach są dobrą drogą do wolności?Dramat pokazuje spór o to, czy walczyć sztyletem, czy ostrożnie czekać, i nie rozstrzyga go jednoznacznie.
- Obraz władzy carskiej w „Kordianie”Car i Wielki Książę rządzą przemocą i strachem, ale nawet między sobą nie mają zaufania.
Plan nauki
„Kordian”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 9 minPrzejdź streszczenie część po części (16 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 12 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 26 minRozwiąż quiz (78 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 10 minSpróbuj 3 prawdziwych zadań z arkuszy CKE.
Cytaty
Ćwicz cytaty z lektury „Kordian”
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Kordian”
Kto napisał lekturę „Kordian” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Kordian” jest Juliusz Słowacki. Czas powstania: 1834. Lektura należy do epoki: romantyzm (1822–1863). Słowacki napisał „Kordiana” w 1833 roku w Genewie, na emigracji po klęsce powstania listopadowego, a utwór ukazał się anonimowo w Paryżu w 1834 roku.
O czym jest lektura „Kordian” w jednym zdaniu?
Kordian, rozczarowany podróżą po Europie, chce sam zabić cara, ale mdleje przed jego sypialnią i trafia przed pluton; dramat urywa się, zanim wiadomo, czy ułaskawienie zdąży.
Z ilu części składa się lektura „Kordian”?
W naszym opracowaniu lektura „Kordian” ma 16 części: Szatani w Karpatach tworzą przywódców, Trzy osoby Prologu, I Akt I: wieś, opowieści Grzegorza i próba samobójstwa, Akt II: Londyn, rok 1828 oraz 12 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Kordian”?
Kordian (bohater, młody szlachcic, potem podchorąży). Na początku piętnastoletni marzyciel, który nie wie, po co żyć, i po nieszczęśliwej miłości próbuje się zabić. Grzegorz (stary sługa Kordiana). Dawny żołnierz, który walczył w Egipcie i był w niewoli na Syberii. Laura (pierwsza miłość Kordiana). Traktuje uczucie Kordiana z lekką kpiną, jak dziecięcy kaprys.
Do jakiego gatunku należy lektura „Kordian”?
Dramat romantyczny pisany wierszem, zbudowany z Przygotowania, Prologu i trzech aktów (w podtytule: część pierwsza trylogii). Akt I ma trzy sceny, Akt II to sześć obrazów z różnych miejsc Europy (Londyn, Dover, willa we Włoszech, droga, Watykan, Mont Blanc), a Akt III to dziesięć scen, w których realizm miesza się z widmami, diabłami i szaleństwem.
Czy lektura „Kordian” jest na egzaminie?
Tak. Lektura „Kordian” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): matura w latach 2023, 2024. Na stronie quizu są 3 prawdziwe zadania z arkuszy.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Kordian”?
Do lektury „Kordian” pasują m.in. tematy: „Dojrzewanie Kordiana: od znudzenia do czynu”, „Rozczarowania Kordiana podczas podróży po Europie”, „Czy spisek i zamach są dobrą drogą do wolności?” i „Obraz władzy carskiej w ‚Kordianie’”. Tezę i argumenty z cytatami znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Kordian” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Kordian” ma 78 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Czy lekturę „Kordian” da się odsłuchać?
Tak. Streszczenie lektury „Kordian” ma nagranie o długości 14:33 min, czytane syntetycznym głosem, z podświetlaniem czytanego zdania.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Bunt, Ojczyzna, Dorastanie.
Epoka: Romantyzm.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Kordian”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Ta lektura była w arkuszach CKE: matura (2023, 2024). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
