Rudy, Alek i Zośka są przyjaciółmi do końca.
Kamienie na szaniec
Aleksander Kamiński
- Wojna · 1943
- Klasy 7–8
- Egzamin ósmoklasisty 2019, 2024, 2026
- 9części w streszczeniu
- 9postaci w opracowaniu
- 35pytań w quizie
- 4zadania CKE do rozwiązania
- 3lata w arkuszach CKE
- 3 minczytania streszczenia
9 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Harcerze z Szarych Szeregów prowadzą mały sabotaż przeciw okupantowi.
Młodzi konspiratorzy walczą o Polskę.
Wojna zmusza chłopców do szybkiego dorośnięcia.
Epoka
Wojna · 1939–1945Odwaga konspiracji, przyjaźń i świadectwo obozów.
Gatunek
Literatura faktu, czyli opowieść oparta na prawdziwych wydarzeniach i losach prawdziwych ludzi, o cechach reportażu i powieści. Książka składa się z rozdziałów z tytułami (np. „Słoneczne dni”, „W burzy i we mgle”), a akcja biegnie chronologicznie od 1939 do 1943 roku.
Geneza
Kamiński zaczął pisać książkę w maju 1943 roku, opierając się m.in. na relacji Zośki spisanej pod koniec kwietnia 1943 roku. Pierwsze wydanie konspiracyjne ukazało się w lipcu 1943 roku pod pseudonimem „Juliusz Górecki”, a drugie, uzupełnione o wydarzenia po akcji pod Arsenałem aż do śmierci Zośki, w 1944 roku.
Arkusze CKE
Ta lektura na egzaminie
Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).
Egzamin ósmoklasisty
201920242026
Karta lektury
„Kamienie na szaniec”: najważniejsze fakty
Lektura „Kamienie na szaniec” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Kamienie na szaniec |
|---|---|
| Autor | Aleksander Kamiński |
| Czas powstania | 1943 |
| Epoka | Wojna (1939–1945) |
| Rodzaj i gatunek | epika, literatura faktu |
| Podział | 9 części, od I Słoneczne dni: Buki i wyprawa w Beskidy (czerwiec 1939) do IX Zośka: żałoba, Celestynów, Czarnocin, Sieczychy (1943) |
| Etap szkolny | Klasy 7–8 |
| W nowej podstawie | obowiązkowa w klasach VII–VIII |
| Egzamin ósmoklasisty | lata 2019, 2024, 2026 |
| Nagranie streszczenia | 6:02 min |
9 części
„Kamienie na szaniec” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Część ISłoneczne dni: Buki i wyprawa w Beskidy (czerwiec 1939)Książka zaczyna się od zespołu harcerskiego Buków z jednej z warszawskich dzielnic, do którego należą Alek, Rudy i Zośka.
- Część IIW burzy i we mgle: wrzesień 1939, marsz na wschódDruga część książki zaczyna się od września 1939 roku, który autor opisuje jako psychiczną katastrofę narodu.
- Część IIIPowrót do Warszawy i PLAN (jesień 1939)Na początku października 1939 roku chłopcy wracają do zniszczonej, okupowanej Warszawy.
- Część IVPraca, nauka i wstąpienie do Wawra (1940–1941)Chłopcy zarabiają na życie: szklą okna i udzielają korepetycji.
- Część VMały Sabotaż: żółwie, kotwice, pomnik Kopernika (1941–1942)Rudy maluje na murach żółwie, kotwice i hasła, a chłopcy gazują kina i sklepy przeznaczone dla Niemców.
- Część VIGrupy Szturmowe i akcja pod Kraśnikiem (jesień 1942)Jesienią 1942 roku starsi harcerze przechodzą z Małego Sabotażu do Grup Szturmowych, które prowadzą walkę zbrojną.
- Część VIIAresztowanie Rudego i akcja pod Arsenałem (marzec 1943)Gestapo aresztuje Heńka, kolegę z Grup Szturmowych.
- Część VIIIŚmierć Rudego i Alka (30 marca 1943)Skatowany w śledztwie Rudy jest ukrywany przez kolegów, a Zośka czuwa przy nim.
- Część IXZośka: żałoba, Celestynów, Czarnocin, Sieczychy (1943)Zośka przeżywa żałobę i spisuje wspomnienia o przyjaciołach.
Czytaj pełne streszczenie „Kamienie na szaniec”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Kamienie na szaniec”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitRudy ginie podczas akcji pod Arsenałem.
FaktRudy zostaje uwolniony i umiera dopiero 30 marca 1943 roku w szpitalu z powodu tortur.
Gdzie: Część VII, Część VIIIMitAlek umiera na miejscu pod Arsenałem.
FaktAlek zostaje postrzelony w brzuch podczas odwrotu i umiera 30 marca w szpitalu.
Gdzie: Część VII, Część VIIIMitZośka dowodzi akcją pod Arsenałem.
FaktCałą akcją dowodzi Orsza, a Zośka kieruje jedną z grup.
Gdzie: Część VIINa wypracowanie
„Kamienie na szaniec”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 3 tematów. Argumenty są w streszczeniu.
Plan nauki
„Kamienie na szaniec”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 3 minPrzejdź streszczenie część po części (9 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 9 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 12 minRozwiąż quiz (35 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 10 minSpróbuj 4 prawdziwych zadań z arkuszy CKE.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Kamienie na szaniec”
Kto napisał lekturę „Kamienie na szaniec” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Kamienie na szaniec” jest Aleksander Kamiński. Czas powstania: 1943. Lektura należy do epoki: wojna (1939–1945). Kamiński zaczął pisać książkę w maju 1943 roku, opierając się m.in. na relacji Zośki spisanej pod koniec kwietnia 1943 roku.
O czym jest lektura „Kamienie na szaniec” w jednym zdaniu?
Harcerze Alek, Rudy i Zośka przechodzą od beztroskich wypraw przez Mały Sabotaż do walki zbrojnej i giną w 1943 roku, a ich przyjaźń i służba stają się wzorem.
Z ilu części składa się lektura „Kamienie na szaniec”?
W naszym opracowaniu lektura „Kamienie na szaniec” ma 9 części: I Słoneczne dni: Buki i wyprawa w Beskidy (czerwiec 1939), II W burzy i we mgle: wrzesień 1939, marsz na wschód, III Powrót do Warszawy i PLAN (jesień 1939), IV Praca, nauka i wstąpienie do Wawra (1940–1941) oraz 5 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Kamienie na szaniec”?
Jan Bytnar (Rudy), harcerz, przyjaciel Alka i Zośki. Pomysłowy i odważny chłopak z Mokotowa, mistrz Małego Sabotażu: maluje żółwie, kotwice i hasła, zrywa niemieckie flagi. Maciej Aleksy Dawidowski (Alek), harcerz, przyjaciel Rudego i Zośki. Wysoki, wesoły i porywczy, szybko się zapala do działania. Tadeusz Zawadzki (Zośka), harcerz, dowódca w Grupach Szturmowych. Spokojny, rozważny i odpowiedzialny, z czasem staje się dowódcą.
Do jakiego gatunku należy lektura „Kamienie na szaniec”?
Literatura faktu, czyli opowieść oparta na prawdziwych wydarzeniach i losach prawdziwych ludzi, o cechach reportażu i powieści. Książka składa się z rozdziałów z tytułami (np. „Słoneczne dni”, „W burzy i we mgle”), a akcja biegnie chronologicznie od 1939 do 1943 roku.
Czy lektura „Kamienie na szaniec” jest na egzaminie?
Tak. Lektura „Kamienie na szaniec” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): egzamin ósmoklasisty w latach 2019, 2024, 2026. Na stronie quizu są 4 prawdziwe zadania z arkuszy.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Kamienie na szaniec”?
Do lektury „Kamienie na szaniec” pasują m.in. tematy: „Przyjaźń w ‚Kamieniach na szaniec’”, „Patriotyzm młodych w czasie wojny” i „Dojrzewanie bohaterów”. Tezę i argumenty znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Kamienie na szaniec” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Kamienie na szaniec” ma 35 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Czy lekturę „Kamienie na szaniec” da się odsłuchać?
Tak. Streszczenie lektury „Kamienie na szaniec” ma nagranie o długości 6:02 min, czytane syntetycznym głosem, z podświetlaniem czytanego zdania.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Przyjaźń, Bunt, Ojczyzna, Dorastanie.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Kamienie na szaniec”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Ta lektura była w arkuszach CKE: egzamin ósmoklasisty (2019, 2024, 2026). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
