Śmierć Patroklesa sprawia, że Achilles wraca do walki, by pomścić przyjaciela.
Motyw literacki
Motyw przyjaźni w lekturach szkolnych
Motyw przyjaźni pojawia się w 11 lekturach z listy serwisu: od najstarszej („Iliada”, ok. 750 p.n.e.) do najnowszej („Mikołajek”, 1959). Epoki z największą liczbą lektur (po 2): Pozytywizm, Młoda Polska, Wojna i Po wojnie. Przykładowy temat wypracowania: „Czy prawdziwy przyjaciel jest gotów do poświęceń?”, a przykładowa teza: prawdziwa przyjaźń sprawdza się wtedy, gdy wymaga poświęcenia.
- 11lektur z motywem przyjaźni
- 7w klasach 4–6
- 2w klasach 7–8
- 2w liceum
- 7epok
- 5lektur było w arkuszach CKE
Lektury
Lektury z motywem przyjaźni
11 lektur z naszej listy, od najstarszej. Przy każdej jest zdanie argumentu do wypracowania i, gdzie to możliwe, cytat (1 z 11).
W bajce „Przyjaciele” zajączek przekonuje się, że przyjaciele zawodzą w potrzebie.
Streszczenie lektury „Bajki Krasickiego”Quiz z lektury „Bajki Krasickiego”W arkuszach CKE: matura 2026
Tomek i Huck dochowują tajemnicy, a potem razem ratują niewinnego i szukają skarbu.
„Ale w takiej poważnej sprawie przysięga musi być zrobiona na piśmie. I podpisana własną krwią!”
Huck do Tomka, rozdz. X
Streszczenie lektury „Przygody Tomka Sawyera”Quiz z lektury „Przygody Tomka Sawyera”
Nemeczek do końca pozostaje wierny chłopcom z Placu Broni.
Streszczenie lektury „Chłopcy z Placu Broni”Quiz z lektury „Chłopcy z Placu Broni”W arkuszach CKE: egzamin 2025
Ania i Diana przysięgają sobie przyjaźń na całe życie.
Streszczenie lektury „Ania z Zielonego Wzgórza”Quiz z lektury „Ania z Zielonego Wzgórza”
Staś, Nel i Kali przetrwają podróż przez Afrykę dzięki wzajemnej pomocy.
Streszczenie lektury „W pustyni i w puszczy”Quiz z lektury „W pustyni i w puszczy”W arkuszach CKE: egzamin 2020
Bilbo zdobywa zaufanie krasnoludów podczas wyprawy.
Rudy, Alek i Zośka są przyjaciółmi do końca.
Streszczenie lektury „Kamienie na szaniec”Quiz z lektury „Kamienie na szaniec”W arkuszach CKE: egzamin 2019, 2024, 2026
Lis uczy Małego Księcia, czym jest oswojenie.
Streszczenie lektury „Mały Książę”Quiz z lektury „Mały Książę”W arkuszach CKE: egzamin 2019, 2021, 2025, 2026
Rieux i Tarrou zakładają oddziały sanitarne i razem walczą z zarazą.
Mikołajek i jego koledzy kłócą się i godzą, ale zawsze trzymają się razem.
Wypracowanie
Przykładowy plan wypracowania
Temat: „Czy prawdziwy przyjaciel jest gotów do poświęceń?”. Plan ma tezę, dwa argumenty z lektur, kontekst epoki (gdy pasuje do polskiego utworu) i zakończenie. Lektury można zamienić na inne z tej strony; w planie są lektury obowiązkowe, a uzupełniające mają etykietę na kartach.
Na egzamin ósmoklasisty
- Teza
Prawdziwa przyjaźń sprawdza się wtedy, gdy wymaga poświęcenia.
- Argument 1: Chłopcy z Placu Broni
Nemeczek do końca pozostaje wierny chłopcom z Placu Broni.
- Argument 2: Kamienie na szaniec
Rudy, Alek i Zośka są przyjaciółmi do końca. Podobny problem pokazuje inna lektura, „Chłopcy z Placu Broni”.
- Kontekst
Wojna (1939–1945): Odwaga konspiracji, przyjaźń i świadectwo obozów. Pokaż, jak epoka tłumaczy postawę bohatera z lektury „Kamienie na szaniec”.
- Zakończenie
Przyjaźń to nie słowa, tylko gotowość, by stanąć obok drugiego człowieka w trudnej chwili.
Na maturę
- Teza
Prawdziwa przyjaźń sprawdza się wtedy, gdy wymaga poświęcenia.
- Argument 1: Iliada
Śmierć Patroklesa sprawia, że Achilles wraca do walki, by pomścić przyjaciela.
- Argument 2: Dżuma
Rieux i Tarrou zakładają oddziały sanitarne i razem walczą z zarazą. Podobny problem pokazuje inna lektura, „Iliada”.
- Zakończenie
Przyjaźń to nie słowa, tylko gotowość, by stanąć obok drugiego człowieka w trudnej chwili.
Na egzaminie trzeba odwołać się do lektury obowiązkowej. Sprawdź wybraną pozycję w informatorze CKE i na liście lektur. Własny plan, z losowaniem lektur, ułoży generator na stronie głównej. Jak zbudować rozprawkę z argumentami z lektur: poradnik „Jak napisać rozprawkę”.
Epoki
Motyw przyjaźni w epokach
Epoki z największą liczbą lektur (po 2): Pozytywizm, Młoda Polska, Wojna i Po wojnie. Epoki podajemy według klasyfikacji szkolnej, więc rok utworu może wykraczać poza jej ramy. W wypracowaniu zestawienie dwóch epok pokazuje, że motyw ma różne oblicza.
- Antykdo V w. n.e.1
- Oświecenie1764–18221
- Pozytywizm1864–18902
- Młoda Polska1890–19182
- Dwudziestolecie1918–19391
- Wojna1939–19452
- Po wojnieod 19452
Zobacz też
Powiązane motywy
Motywy, które dzielą z tym motywem te same lektury. Dobre na wypracowanie porównawcze.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o motyw przyjaźni
W jakich lekturach szkolnych jest motyw przyjaźni?
Wśród lektur opracowanych w QuizyBingo motyw przyjaźni jest w 11 lekturach: Iliada, Bajki Krasickiego, Przygody Tomka Sawyera, Chłopcy z Placu Broni, Ania z Zielonego Wzgórza, W pustyni i w puszczy, Hobbit, Kamienie na szaniec, Mały Książę, Dżuma i Mikołajek. Przy każdej na tej stronie jest zdanie argumentu, które możesz wykorzystać w wypracowaniu. To nie jest pełny wykaz utworów z tym motywem, tylko lektury z naszej listy.
Które lektury obowiązkowe z motywem przyjaźni wybrać na egzamin ósmoklasisty, a które na maturę?
Na egzamin ósmoklasisty: Bajki Krasickiego, Chłopcy z Placu Broni, Hobbit, Kamienie na szaniec, Mały Książę i Mikołajek. Na maturę: Iliada i Dżuma. Lektury uzupełniające lub w zakresie rozszerzonym (Przygody Tomka Sawyera, Ania z Zielonego Wzgórza i W pustyni i w puszczy) mają przy kartach odpowiednią etykietę. Na egzaminie wymagana jest lektura obowiązkowa, więc w razie wątpliwości sprawdź informator CKE.
Z jakim motywem zestawić motyw przyjaźni w wypracowaniu?
Najwięcej wspólnych lektur ma motyw przyjaźni z motywami: dorastanie (4 wspólne lektury), ojczyzna (2 wspólne lektury) i wina i kara (1 wspólna lektura). Takie zestawienie jest dobre na wypracowanie porównawcze.
Czy lektury z motywem przyjaźni były w arkuszach CKE?
Tak. W arkuszach CKE były: Bajki Krasickiego (matura 2026), Chłopcy z Placu Broni (egzamin 2025), W pustyni i w puszczy (egzamin 2020), Kamienie na szaniec (egzamin 2019, 2024, 2026) i Mały Książę (egzamin 2019, 2021, 2025, 2026). To dawne arkusze, więc traktuj je jako wskazówkę, a nie zapowiedź.
Jak napisać wypracowanie na temat „Czy prawdziwy przyjaciel jest gotów do poświęceń?”?
Postaw tezę, poprzyj ją dwoma argumentami z lektur, dodaj krótki kontekst epoki i zakończ wnioskiem. Szkielet z przykładem jest w sekcji „Przykładowy plan wypracowania” na tej stronie. Ile utworów trzeba przywołać na egzaminie, sprawdź w informatorze CKE na rok egzaminu.
Sprawdź się z lektur o tym motywie
Wybierz lekturę z listy, zrób quiz, a potem ułóż plan wypracowania.