Henryk Sienkiewicz
Lektura „W pustyni i w puszczy” w jednym zdaniu
Polak Staś i Angielka Nel, porwani w Egipcie przez zwolenników Mahdiego, wyrywają się z niewoli i przez dżunglę Afryki Wschodniej docierają do angielskiej wyprawy.
14 części · 8 min czytania
Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.
Dalsze części są schowane, żeby nie zdradzić fabuły. Odsłonisz je jednym kliknięciem.
Polak Staś i Angielka Nel, porwani w Egipcie przez zwolenników Mahdiego, wyrywają się z niewoli i przez dżunglę Afryki Wschodniej docierają do angielskiej wyprawy.
„Z takim psem można by bezpiecznie przejść Afrykę”Staś
„Przeklęty! zgubiłeś to dziecko niewinne”Grek Kaliopuli
„Jadłem już, jadłem! O, taki jestem syty!”Staś
„Bwana kubwa! (Panie wielki) zabić lwa, zabić złych ludzi, ale nie zabijać Kalego!”Kali
„Dobry, to jak Kali zabrać komu krowy.”Kali
„Śmiercią nie wolno nikomu szafować”pan Tarkowski
22 punktów
W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.
Na sprawdzian i wypracowanie
Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.
Rozdział III–V
Chamis wmawia dzieciom, że ojcowie czekają na nie w El-Gharak-el-Sultani. Na stacji czekają Idrys, Gebhr i dwóch Beduinów, a wielbłądy pędzą w stronę przeciwną niż Wadi-Rajan. Staś w nocy rozumie, że to porwanie.
„Wówczas włosy powstały na głowie Stasia, albowiem zrozumiał, że ich porwano.”narrator
Dlaczego ważna: Tu zaczyna się cała wyprawa i okazuje się, że Chamis zdradził dzieci.
W streszczeniu →Rozdział XV–XVIII
W Omdurmanie Staś staje przed Mahdim, który pyta, czy chce przyjąć jego naukę. Chłopiec robi znak krzyża i odmawia, a kalif Abdullahi domaga się kary. Mahdi odsyła jednak dzieci do Smaina w Faszodzie.
„twojej nauki nie znam, więc gdybym ją przyjął, uczyniłbym to tylko ze strachu jak tchórz i człowiek podły”Staś Tarkowski
Dlaczego ważna: Odmowa pokazuje wierność wierze Stasia i przesądza o dalszej drodze dzieci.
W streszczeniu →Rozdział XXI–XXIV
Gdy lew zagradza wąwóz, Gebhr chce zarżnąć Kalego i rzucić go zwierzęciu. Staś bierze sztucer, zabija lwa jednym strzałem, a potem strzela do Gebhra, Chamisa i dwóch Beduinów.
„Przebrałeś miarę. Nie zamordujesz ani Nel, ani nikogo więcej!”Staś Tarkowski
Dlaczego ważna: Dzieci odzyskują wolność, ale Staś musi żyć z tym, że zabił ludzi.
W streszczeniu →Rozdział XXV–XXVIII
W wąwozie dzieci znajdują wygłodzonego słonia. Staś chce go zastrzelić, żeby skrócić jego mękę, ale Nel prosi o litość i karmi go melonami chlebowca. Słoń się oswaja i dostaje imię King.
„Stasiu, dajmy mu jeść! — on taki biedny!”Nel Rawlison
Dlaczego ważna: Oswojony słoń zostaje obrońcą i środkiem transportu w dalszej drodze.
W streszczeniu →Rozdział XXIX–XXXII
Nel ma febrę, a Staś nie ma lekarstwa. Idzie nocą przez dżunglę za dymem i trafia do obozu rannego Lindego, który daje mu dwa słoiki chininy i konia.
„Będę się bał, ale pójdę.”Staś Tarkowski
Dlaczego ważna: Linde ratuje Nel i wskazuje drogę do Góry Lindego.
W streszczeniu →Rozdział XLIII–XLV
Ktoś zabija strażników i niszczy zapas wody, a karawana wędruje bez picia. Staś udaje, że pije, żeby oddać Nel ostatnie krople, a potem wystrzeliwuje racę i widzi w oddali odpowiedź.
„O Nel! jam udawał tylko, że piję! ja od trzech dni nie miałem nic w ustach!”Staś Tarkowski
Dlaczego ważna: Najtrudniejszy moment podróży kończy się spotkaniem z wyprawą kapitana Glena.
W streszczeniu →XLVI–Zakończenie
Podczas postoju Murzyni z wyprawy zdejmują z drzewa latawiec z napisem, że Nel i Staś proszą o pomoc. Kapitan Glen i doktor Clary szukają dzieci przez kilka dni, aż w nocy dostrzegają racę Stasia.
„Proszą o spieszną pomoc.”napis na latawcu
Dlaczego ważna: Pomysł Stasia z latawcami okazuje się skuteczny.
W streszczeniu →Mapa postaci
Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.
Najczęstsze pomyłki
Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.
MitNel i Stasia porwał sam Mahdi.
NaprawdęDzieci porywają Idrys i Gebhr z pomocą Chamisa i Beduinów, żeby wymienić je na rodzinę Smaina. Mahdi widzi je dopiero w Omdurmanie i odsyła do Smaina.
MitDzieci spotykają Smaina i uciekają od niego.
NaprawdęSmain wyjeżdża z Faszody na wyprawę po niewolników i dzieci nigdy go nie spotykają. Uwalniają się same, gdy Staś zabija porywaczy w wąwozie.
MitStaś zabija w wąwozie Idrysa, Gebhra i Chamisa.
NaprawdęIdrys ciężko choruje w Omdurmanie i tam zostaje. W wąwozie giną Gebhr, Chamis i dwóch Beduinów.
MitKali i Mea pochodzą z tego samego ludu.
NaprawdęKali jest z ludu Wa-hima i jest synem króla Fumby, a Mea jest dziewczyną z plemienia Dinka, którą emir Seki-Tamala daje Nel.
MitStaś zabija słonia Kinga.
NaprawdęStaś chce skrócić męki wygłodzonego słonia, ale Nel go powstrzymuje i karmi zwierzę; słoń zostaje przyjacielem dzieci.
Części: XXV–XXVIII
MitLinde prowadzi dzieci do oceanu.
NaprawdęLinde umiera po kilku dniach od spotkania ze Stasiem; daje dzieciom chininę i radzi schronić się na Górze Lindego.
Części: XXIX–XXXIIXXXIII–XXXV
MitKapitana Glena i doktora Clarego dzieci poznają dopiero pod koniec wędrówki.
NaprawdęPoznają ich już w pociągu do Kairu na początku podróży, a pod koniec wędrówki spotykają się z nimi po raz drugi.
4 tematy
Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.
TezaOpieka nad Nel sprawia, że Staś przestaje chełpić się odwagą i zaczyna ponosić odpowiedzialność.
Gdy Gebhr uderza Nel, Staś rzuca się na niego, choć ma niewielkie szanse w walce.
VI–X„Nel, nie za to, że mnie zbił, ale za to, że ciebie uderzył, przysięgam, że mu nie daruję.”
Przed Mahdim Staś odmawia przyjęcia islamu, choć grozi mu kara.
XV–XVIII„Jestem chrześcijaninem jak mój ojciec”
Na pustyni Staś udaje, że pije, i oddaje Nel całą wodę.
XLIII–XLV„Piłem, piłem!”
TezaWierność Kalego pokazuje, że wdzięczność nie zależy od koloru skóry ani od pochodzenia.
Kali nocą idzie szukać Saby, bo nie chce widzieć płaczu Nel.
XXI–XXIV„Kali bać się, ale Kali pójść”
Zostaje królem, ale słucha Stasia i rezygnuje ze ścinania jeńców.
XL–XLII„Kali mieć teraz biały mózg!”
Nawet w półśnie Kali powtarza, że Staś potrafi wszystko.
XLVI–Zakończenie„Pan wielki wszystko może”
TezaSienkiewicz przedstawia państwo Mahdiego jako miejsce głodu, śmierci i nietolerancji wobec jeńców.
TezaŁagodność Nel ratuje słonia i obdarza dzieci sojusznikami.
Nel nie pozwala zabić wygłodzonego słonia i go karmi.
XXV–XXVIII„Dzień dobry, kochany słoniu!”
Gdy Beduin bije Stasia, Nel zasłania go ciałem i woła Sabę.
VI–X„Saba! Saba!”
Nel wymusza, żeby Kali poszedł z nimi.
XL–XLII„Kali pójdzie z nami”
Zanim pójdziesz na sprawdzian
Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.
10 haseł
Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
Dalej
Cytaty
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
W liczbach
Pytania i odpowiedzi
W 5 punktach: Prawie czternastoletni Staś Tarkowski i ośmioletnia Nel Rawlison zostają podstępem wywiezieni z Medinet-el-Fajum i porwani przez Sudańczyków, którzy chcą wymienić ich na rodzinę Smaina. Dzieci trafiają do Omdurmanu, gdzie Staś odmawia Mahdiemu przejścia na islam, a Mahdi odsyła je do Faszody. W drodze za Smainem Staś zabija lwa i swoich porywaczy, a potem z Nel, Kalim i Meą wędruje przez dżunglę, gdzie ratuje słonia Kinga i poznaje umierającego Lindego. Nel przeżywa febrę, a gdy wraca do zdrowia, dzieci docierają do Wa-himów, gdzie Staś pomaga im pokonać Samburów, a Kali zostaje królem. Gdy na pustyni brakuje wody, Staś wystrzeliwuje racę i trafia na wyprawę kapitana Glena, który odprowadza dzieci do ojców, a po latach Staś żeni się z Nel.
Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 35 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 14 części po kilka zdań każda i zajmuje około 8 minut.
Plan wydarzeń ma 22 punkty, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Staś Tarkowski i Nel Rawlison mieszkają w Port-Saidzie nad Kanałem Sueskim. Kończy się na: Dzieci wracają do ojców w Mombassie, a po latach Staś żeni się z Nel.
Najważniejsze sceny to: Porwanie z El-Gharak-el-Sultani, Staś przed Mahdim, Lew w wąwozie i strzały do porywaczy, Nel ratuje słonia oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.
Częsty mit: Nel i Stasia porwał sam Mahdi. Fakt: Dzieci porywają Idrys i Gebhr z pomocą Chamisa i Beduinów, żeby wymienić je na rodzinę Smaina. Mahdi widzi je dopiero w Omdurmanie i odsyła do Smaina. W streszczeniu jest 7 takich pułapek.
Słowniczek ma 10 haseł: Mahdi, karawana, korbacz, sztucer, zeriba, febra oraz 4 kolejne hasła.
Do tematu „Odwaga i dojrzewanie Stasia” pasuje teza: Opieka nad Nel sprawia, że Staś przestaje chełpić się odwagą i zaczyna ponosić odpowiedzialność. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.
Rozwiąż quiz: 79 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Lektury według etapu
Odkrywaj
