Raskolnikow zabija lichwiarkę, a wyrzuty sumienia i Sonia prowadzą go do przyznania się.
Zbrodnia i kara
Fiodor Dostojewski
- Pozytywizm · 1866
- Liceum
- Literatura obca
- 14części w streszczeniu
- 12postaci w opracowaniu
- 62pytania w quizie
- 10haseł w słowniczku
- 1motyw do wypracowania
- 8 minczytania streszczenia
12 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Pozytywizm · 1864–1890Praca u podstaw, nauka i realizm codziennego życia.
Gatunek
Powieść psychologiczna w sześciu częściach i z epilogiem, opowiadana w trzeciej osobie, w dużej mierze z punktu widzenia Raskolnikowa. Badacze nazywają ją też powieścią polifoniczną, bo obok bohatera swój głos mają równorzędni z nim rozmówcy, jak Sonia, Porfiry i Swidrygajłow.
Geneza
Dostojewski opublikował powieść w 1866 roku w odcinkach w moskiewskim miesięczniku „Russkij Wiestnik” Michaiła Katkowa, a osobne wydanie książkowe, z poprawkami autora, ukazało się w 1867 roku. Akcja rozgrywa się w Petersburgu w lipcu, w latach sześćdziesiątych XIX wieku.
Karta lektury
„Zbrodnia i kara”: najważniejsze fakty
Lektura „Zbrodnia i kara” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Zbrodnia i kara |
|---|---|
| Autor | Fiodor Dostojewski |
| Czas powstania | 1866 |
| Epoka | Pozytywizm (1864–1890) |
| Rodzaj i gatunek | epika, powieść psychologiczna |
| Podział | 14 części, od Część I, rozdziały 1–4: próba u lichwiarki, szynk Marmieładowa i list od matki do Epilog: katorga na Syberii i początek odnowy |
| Etap szkolny | Liceum |
| Arkusze CKE | lektura nie pojawiła się w zestawieniu arkuszy z lat 2019–2026 (termin główny) |
14 części
„Zbrodnia i kara” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Część I, rozdziały 1–4: próba u lichwiarki, szynk Marmieładowa i list od matkiW upalny lipcowy wieczór Rodion Raskolnikow, biedny były student z Petersburga, idzie do lichwiarki Alony Iwanowny na próbę swojego planu i zastawia u niej srebrny zegarek po ojcu.
- Część I, rozdziały 5–7: sen o koniu, rozmowa na Placu Siennym i podwójne zabójstwoRaskolnikow błąka się po Wyspach, zasypia w krzakach na Wyspie Pietrowskiej i śni mu się dzieciństwo: pijani chłopi, z Mikołką na czele, zakatowują chudą szkapę, a mały chłopiec całuje martwy łeb zwierzęcia.
- Część II, rozdziały 1–3: gorączka, wezwanie na posterunek i opieka RazumichinaRaskolnikow budzi się w gorączce, sprawdza ubranie, czy nie ma na nim krwi, i dostaje wezwanie na policję.
- Część II, rozdziały 4–7: Łużyn wyrzucony, rozmowa z Zametowem i śmierć MarmieładowaLekarz Zosimow i Razumichin rozmawiają przy chorym o malarzu Mikołce, którego policja podejrzewa o zabójstwo, a Raskolnikow słucha ich z napięciem.
- Część III, rozdziały 1–3: matka i siostra w Petersburgu, Razumichin zakochany w DuniOcucony Raskolnikow odsyła matkę i siostrę, a potem oświadcza Duni, że nie przyjmie jej ofiary i że ma zerwać z Łużynem.
- Część III, rozdziały 4–6: Sonia, rozmowa z Porfirym o artykule i pojawienie się SwidrygajłowaSonia przychodzi do Raskolnikowa, przy matce i Duni, z zaproszeniem na pogrzeb i stypę ojca; gdy wraca do siebie, idzie za nią nieznajomy pan, który okazuje się jej sąsiadem zza ściany – to Swidrygajłow.
- Część IV, rozdziały 1–3: Swidrygajłow, zerwanie z Łużynem i pożegnanie RaskolnikowaSwidrygajłow, dawny pracodawca Duni, mówi Raskolnikowowi o duchu zmarłej żony Marfy Pietrowny i oferuje dziesięć tysięcy rubli dla Duni.
- Część IV, rozdziały 4–6: Sonia czyta o Łazarzu, pułapka Porfirego i przyznanie się malarzaRaskolnikow przychodzi do Soni; ona czyta mu z Ewangelii o wskrzeszeniu Łazarza, a potem on mówi, że porzucił matkę i siostrę i że ma teraz tylko ją.
- Część V, rozdziały 1–3: intryga Łużyna i stypa u Katarzyny IwanownyŁużyn, wściekły po zerwaniu, wzywa Sonię do pokoju Lebieziatnikowa, daje jej dziesięć rubli i niepostrzeżenie wsuwa jej do kieszeni banknot stu rubli.
- Część V, rozdziały 4–5: wyznanie Soni i śmierć Katarzyny IwanownyRaskolnikow idzie do Soni i po długiej, ciężkiej rozmowie wyznaje, że to on zabił lichwiarkę i Lizawietę; tłumaczy to najpierw biedą, potem teorią o ludziach niezwyczajnych, wreszcie mówi, że chciał sprawdzić, czy jest „wszą”, czy człowiekiem.
- Część VI, rozdziały 1–2: Razumichin i rozmowa Porfirego z RaskolnikowemPo śmierci Katarzyny Iwanowny Raskolnikow błąka się jak we mgle; przychodzi Razumichin, a Raskolnikow powierza mu opiekę nad matką i Dunią.
- Część VI, rozdziały 3–6: ostatnie godziny SwidrygajłowaRaskolnikow spotyka Swidrygajłowa w gospodzie i słyszy kolejne dwuznaczne opowieści.
- Część VI, rozdziały 7–8: pożegnanie z rodziną i przyznanie się RaskolnikowaRaskolnikow odwiedza matkę, pyta, czy zawsze będzie go kochać, i żegna się z nią; potem rozmawia z Dunią, która widzi, że brat idzie się poddać.
- Epilog: katorga na Syberii i początek odnowySąd skazuje Raskolnikowa na osiem lat katorgi drugiej kategorii, biorąc pod uwagę przyznanie się, jego chorobliwy stan i dawne dobre uczynki.
Czytaj pełne streszczenie „Zbrodnia i kara”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Zbrodnia i kara”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitRaskolnikow zabija tylko lichwiarkę.
FaktZabija także jej siostrę Lizawietę, która nieoczekiwanie wraca do mieszkania (część I.2).
Gdzie: Część I, rozdziały 5–7: sen o koniu, rozmowa na Placu Siennym i podwójne zabójstwoMitSonia jest żoną Marmieładowa.
FaktSonia jest jego córką z pierwszego małżeństwa; żoną Marmieładowa i macochą Soni jest Katarzyna Iwanowna (część I.1).
Gdzie: Część I, rozdziały 1–4: próba u lichwiarki, szynk Marmieładowa i list od matkiMitRaskolnikow idzie na policję, bo Porfiry zebrał niezbite dowody.
FaktPorfiry nie ma twardych dowodów, tylko przekonanie o winie i „drobny fakt”, którego nie zdradza; Raskolnikow przyznaje się sam, po rozmowach z Sonią (części VI.1 i VI.3).
Gdzie: Część VI, rozdziały 1–2: Razumichin i rozmowa Porfirego z Raskolnikowem, Część VI, rozdziały 7–8: pożegnanie z rodziną i przyznanie się RaskolnikowaNa wypracowanie
„Zbrodnia i kara”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty są w streszczeniu.
- Czy teoria Raskolnikowa o ludziach niezwyczajnych jest uzasadniona?Teoria zawodzi, bo zbrodnia nie daje bohaterowi poczucia siły, tylko cierpienie i samotność.
- Jaką rolę w powieści pełni Sonia Marmieładowa?Sonia jest dla Raskolnikowa przewodniczką ku przyznaniu się i odnowie.
- Czy bieda tłumaczy czyny bohaterów powieści?Bieda tworzy tło i presję, ale nie usprawiedliwia zbrodni; pokazują to bohaterowie, którzy w tej samej nędzy wybierają inaczej.
- Czym jest Swidrygajłow dla Raskolnikowa?Swidrygajłow jest ostrzeżeniem, dokąd prowadzi życie bez wiary i współczucia, które Raskolnikow odrzuca na końcu.
Plan nauki
„Zbrodnia i kara”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 8 minPrzejdź streszczenie część po części (14 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 12 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 21 minRozwiąż quiz (62 pytania), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 5 minWydrukuj test z kluczem odpowiedzi i sprawdź się na papierze.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Zbrodnia i kara”
Kto napisał lekturę „Zbrodnia i kara” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Zbrodnia i kara” jest Fiodor Dostojewski. Czas powstania: 1866. Lektura należy do epoki: pozytywizm (1864–1890). Dostojewski opublikował powieść w 1866 roku w odcinkach w moskiewskim miesięczniku „Russkij Wiestnik” Michaiła Katkowa, a osobne wydanie książkowe, z poprawkami autora, ukazało się w 1867 roku.
O czym jest lektura „Zbrodnia i kara” w jednym zdaniu?
Student Raskolnikow zabija lichwiarkę i jej siostrę, bo wierzy w prawo „niezwyczajnych” do zbrodni, ale cierpienie i miłość Soni prowadzą go do przyznania się i odnowy.
Z ilu części składa się lektura „Zbrodnia i kara”?
W naszym opracowaniu lektura „Zbrodnia i kara” ma 14 części: Część I, rozdziały 1–4: próba u lichwiarki, szynk Marmieładowa i list od matki, Część I, rozdziały 5–7: sen o koniu, rozmowa na Placu Siennym i podwójne zabójstwo, Część II, rozdziały 1–3: gorączka, wezwanie na posterunek i opieka Razumichina, Część II, rozdziały 4–7: Łużyn wyrzucony, rozmowa z Zametowem i śmierć Marmieładowa oraz 10 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Zbrodnia i kara”?
Rodion Raskolnikow (główny bohater, były student prawa). Dumny, wrażliwy i skrajnie biedny młodzieniec, który wymyślił teorię o ludziach niezwyczajnych. Sonia Marmieładowa (córka Marmieładowa). Cicha, nieśmiała dziewczyna, która dla rodziny poszła na żółty bilet. Alona Iwanowna (lichwiarka, ofiara zbrodni). Stara, chciwa kobieta, która pożycza pieniądze na wysoki procent pod zastaw.
Do jakiego gatunku należy lektura „Zbrodnia i kara”?
Powieść psychologiczna w sześciu częściach i z epilogiem, opowiadana w trzeciej osobie, w dużej mierze z punktu widzenia Raskolnikowa. Badacze nazywają ją też powieścią polifoniczną, bo obok bohatera swój głos mają równorzędni z nim rozmówcy, jak Sonia, Porfiry i Swidrygajłow.
Czy lektura „Zbrodnia i kara” jest na egzaminie?
W zestawieniu arkuszy CKE z lat 2019–2026 (termin główny) lektura „Zbrodnia i kara” się nie pojawiła. Należy do lektur etapu: Liceum. Wiedzę sprawdzisz w quizie (62 pytania) i w teście do druku.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Zbrodnia i kara”?
Do lektury „Zbrodnia i kara” pasują m.in. tematy: „Czy teoria Raskolnikowa o ludziach niezwyczajnych jest uzasadniona?”, „Jaką rolę w powieści pełni Sonia Marmieładowa?”, „Czy bieda tłumaczy czyny bohaterów powieści?” i „Czym jest Swidrygajłow dla Raskolnikowa?”. Tezę i argumenty znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Zbrodnia i kara” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Zbrodnia i kara” ma 62 pytania, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Wina i kara.
Epoka: Pozytywizm.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Zbrodnia i kara”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
