MitPan Tomasz jest żonaty i ma dzieci.
FaktJest starym kawalerem. Całe uczucie kieruje do sztuki, a na wzmianki o małżeństwie macha ręką (część I).
Gdzie: Część I
Katarynka
Bolesław Prus
- Pozytywizm · 1880
- Klasy 4–6
- Lektura uzupełniająca
Streszczenie6 części, krótkie lub szczegółoweQuiz · 44 pytaniasprawdź, co pamiętaszSprawdzian jutrościeżka 15 minutTest do drukuz odpowiedziami na końcu
„Ona nie widzi! — szepnął mecenas opuszczając binokle.”
- 6części w streszczeniu
- 8postaci w opracowaniu
- 44pytania w quizie
- 10haseł w słowniczku
- 1cytat z tekstu
- 2 minczytania streszczenia
8 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Pozytywizm · 1864–1890Praca u podstaw, nauka i realizm codziennego życia.
Gatunek
Katarynka to nowela, czyli krótki utwór epicki prozą z jednym wątkiem i wyraźnym punktem zwrotnym. Powstała w pozytywizmie i pokazuje codzienne życie mieszkańców XIX-wiecznej Warszawy, od zamożnego mecenasa po ubogie szwaczki.
Geneza
Nowela ukazała się po raz pierwszy w „Kurierze Warszawskim” w dwóch numerach: 224 i 225, czyli 8 i 9 października 1880 roku. W 1885 roku Prus włączył ją do tomu I zbioru „Szkice i obrazki”, wydanego w Warszawie.
1 cytat
Cytaty, które warto znać
Każdy sprawdzony znak po znaku z tekstem w Wolnych Lekturach.
„Ona nie widzi! — szepnął mecenas opuszczając binokle.”
Źródło tekstu: Wolne Lektury (domena publiczna).
Karta lektury
„Katarynka”: najważniejsze fakty
Lektura „Katarynka” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Katarynka |
|---|---|
| Autor | Bolesław Prus |
| Czas powstania | 1880 |
| Epoka | Pozytywizm (1864–1890) |
| Rodzaj i gatunek | epika, nowela |
| Podział | 6 części, od I Pan Tomasz i jego życie wśród sztuki do VI Katarynka na podwórzu i decyzja mecenasa |
| Etap szkolny | Klasy 4–6 |
| Na liście lektur | Lektura uzupełniająca |
| W nowej podstawie | jeden z utworów do wyboru w klasyce dla klas VII–VIII: wybrana nowela Prusa lub Sienkiewicza |
| Arkusze CKE | lektura nie pojawiła się w zestawieniu arkuszy z lat 2019–2026 (termin główny) |
6 części
„Katarynka” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Część IPan Tomasz i jego życie wśród sztukiPan Tomasz, zamożny mecenas, co dzień około południa spaceruje ulicą Miodową w Warszawie.
- Część IINienawiść do katarynek i stróż KazimierzPan Tomasz ma jedno dziwactwo: nienawidzi kataryniarzy i katarynek.
- Część IIISąsiadki z dziewczynką naprzeciw okienMecenas siedzi w gabinecie od podwórza, a naprzeciw, w ubogim lokalu, osiadają od św. Jana dwie pracujące kobiety (jedna szyje, druga robi pończochy) z mniej więcej ośmioletnią dziewczynką.
- Część IVRetrospekcja: ślepota i świat dotyku i słuchuNarrator cofa się: w szóstym roku życia dziewczynka ciężko choruje na gorączkę i po wyzdrowieniu nie widzi.
- Część VCichy dom, tęsknota i sprawa spadkowaPo przeprowadzce do domu pana Tomasza dziewczynka nie może chodzić na strych ani do piwnicy, a na podwórzu panuje cisza.
- Część VIKatarynka na podwórzu i decyzja mecenasaNowy stróż Paweł, który nie zna zakazu, nie wygania kataryniarza z podwórza, a rozgniewany pan Tomasz skacze do okna, by go zwymyślać.
Czytaj pełne streszczenie „Katarynka”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Katarynka”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitKazimierz wpuszcza katarynkę na podwórze.
FaktKazimierz, nazwany w raporcie lokaja odźwiernym, idzie na tydzień do aresztu (w tekście: „do kozy”). Kataryniarza nie wygania nowy stróż Paweł, który nie zna zakazu (części V, VI).
Gdzie: Część V, Część VIMitDziewczynka jest niewidoma od urodzenia.
FaktWzrok traci w szóstym roku życia po ciężkiej gorączce, a w noweli ma około ośmiu lat (części III, IV).
Gdzie: Część III, Część IVNa wypracowanie
„Katarynka”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 3 tematów. Argumenty z cytatami są w streszczeniu.
- Czy sztuka może nie wystarczyć do szczęścia człowieka?Pan Tomasz ma piękne obrazy i koncerty, ale dopiero pomoc dziecku nadaje jego życiu sens.
- Jak dziewczynka z noweli radzi sobie z niepełnosprawnością?Dziewczynka rozwija zmysły słuchu i dotyku, ale potrzebuje wrażeń i bliskich ludzi.
- Czy zmiana postawy pana Tomasza jest wiarygodna?Przemiana mecenasa jest wiarygodna, bo wcześniej widać w nim łagodność i współczucie.
Plan nauki
„Katarynka”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 2 minPrzejdź streszczenie część po części (6 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 8 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 15 minRozwiąż quiz (44 pytania), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 5 minWydrukuj test z kluczem odpowiedzi i sprawdź się na papierze.
Cytaty
Ćwicz cytaty z lektury „Katarynka”
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Katarynka”
Kto napisał lekturę „Katarynka” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Katarynka” jest Bolesław Prus. Czas powstania: 1880. Lektura należy do epoki: pozytywizm (1864–1890). Nowela ukazała się po raz pierwszy w „Kurierze Warszawskim” w dwóch numerach: 224 i 225, czyli 8 i 9 października 1880 roku.
O czym jest lektura „Katarynka” w jednym zdaniu?
Mecenas nienawidzący katarynek odkrywa, że ich dźwięk cieszy niewidomą sąsiadkę, więc każe wpuszczać kataryniarzy i spisuje adresy okulistów.
Z ilu części składa się lektura „Katarynka”?
W naszym opracowaniu lektura „Katarynka” ma 6 części: I Pan Tomasz i jego życie wśród sztuki, II Nienawiść do katarynek i stróż Kazimierz, III Sąsiadki z dziewczynką naprzeciw okien, IV Retrospekcja: ślepota i świat dotyku i słuchu oraz 2 kolejne części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Katarynka”?
Pan Tomasz (mecenas, główny bohater). Bogaty, starszy adwokat w stanie spoczynku i kawaler. Niewidoma dziewczynka (sąsiadka mecenasa). Około ośmioletnia dziewczynka, która po ciężkiej chorobie straciła wzrok. Matka dziewczynki (uboga szwaczka). Młodsza z dwóch sąsiadek, utrzymuje się z szycia.
Do jakiego gatunku należy lektura „Katarynka”?
Katarynka to nowela, czyli krótki utwór epicki prozą z jednym wątkiem i wyraźnym punktem zwrotnym. Powstała w pozytywizmie i pokazuje codzienne życie mieszkańców XIX-wiecznej Warszawy, od zamożnego mecenasa po ubogie szwaczki.
Czy lektura „Katarynka” jest na egzaminie?
W zestawieniu arkuszy CKE z lat 2019–2026 (termin główny) lektura „Katarynka” się nie pojawiła. Należy do lektur etapu: Klasy 4–6. Wiedzę sprawdzisz w quizie (44 pytania) i w teście do druku.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Katarynka”?
Do lektury „Katarynka” pasują m.in. tematy: „Czy sztuka może nie wystarczyć do szczęścia człowieka?”, „Jak dziewczynka z noweli radzi sobie z niepełnosprawnością?” i „Czy zmiana postawy pana Tomasza jest wiarygodna?”. Tezę i argumenty z cytatami znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Katarynka” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Katarynka” ma 44 pytania, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Epoka: Pozytywizm.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Katarynka”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
