QuizyBingo
Okładka: Iliada, wydawnictwo Vesper
wyd. Vesper

Iliada – streszczenie

Homer

  • Antyk · ok. 750 p.n.e.
  • Liceum
  • Fragmenty
  • Literatura obca

Lektura „Iliada” w jednym zdaniu

Iliada pokazuje gniew Achillesa: spór z Agamemnonem, śmierć Patroklosa i Hektora oraz wydanie ciała Hektora jego ojcu Priamowi.

14 części · 10 min czytania

Streszczenie szczegółowe, część po części

Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.

Ściąga PDF
  1. Księga IKsięga I: Gniew Achillesa i prośba Tetydy

    • Kapłan Apollina Chryzes przychodzi do obozu Greków z okupem za córkę, ale Agamemnon przegania go z obelgami. Chryzes modli się do Apollina, a bóg zsyła na obóz zarazę, która trwa dziewięć dni.
    • Dziesiątego dnia Achilles zwołuje zgromadzenie, a wieszcz Kalchas wyjawia, że bóg gniewa się za obrazę kapłana i Agamemnon musi oddać dziewczynę bez okupu. Agamemnon się godzi, ale żąda w zamian cudzej zdobyczy.
    • Wybucha kłótnia i Achilles chwyta za miecz, ale Atena, wysłana przez Herę, ciągnie go za włosy i każe mu poprzestać na słowach. Achilles chowa miecz i przysięga na berło, że Grecy będą go na próżno wzywać na pomoc. Nestor na próżno próbuje ich pogodzić, a Achilles odchodzi z Patroklosem do namiotów.
    • Odyseusz odwozi Chryzeidę do ojca, a heroldowie Agamemnona zabierają z namiotu Achillesa Bryzeidę. Achilles każe ją wydać i ze łzami prosi matkę, Tetydę, o pomoc.
    • Tetyda obejmuje kolana Zeusa i prosi, by Trojanie zwyciężali, dopóki Grecy nie uczczą jej syna, a Zeus potwierdza to skinieniem głowy. Hera kłóci się z mężem, a Hefajstos łagodzi spór i bogowie biesiadują.
    „Przysięgam ci największą przysięgą na świecie: / Wzywać Achilla Grecy, lecz próżno będziecie!”Achilles
    ChryzesAgamemnonApolloKalchasAchillesAtenaNestorOdyseuszPatroklosBryzeidaTetydaZeusHeraHefajstos
  2. Księga II–IVKsięgi II–IV: Sen, pojedynek o Helenę i złamany rozejm

    • Zeus posyła Agamemnonowi zwodniczy Sen, który obiecuje zdobycie Troi. Agamemnon na próbę radzi wojsku wracać do domu, a Grecy rzucają się do okrętów, więc Atena (na prośbę Hery) i Odyseusz ich zawracają, a Odyseusz bije berłem pyskatego Tersytesa.
    • Następuje katalog greckich wodzów, Iryda ostrzega Trojan, że wojsko greckie nadciąga, a potem wyliczeni są wodzowie trojańscy.
    • W księdze III Hektor łaje Parysa za tchórzostwo, a Parys proponuje pojedynek z Menelaosem o Helenę. Helena z muru wskazuje Priamowi greckich wodzów, a obie strony składają przysięgi, że zwycięzca wygra Helenę i skarby.
    • Menelaos ma przewagę i prawie wlecze Parysa za hełm, ale Afrodyta przecina rzemień i unosi Parysa do jego komnaty. Agamemnon ogłasza zwycięstwo Menelaosa i żąda wydania Heleny.
    • W księdze IV Atena (za zgodą Zeusa) podżega Pandarosa, a ten strzałą rani Menelaosa i łamie rozejm. Machaon opatruje ranę, Agamemnon obchodzi szeregi i zaczyna się bitwa.
    ZeusAgamemnonAtenaHeraOdyseuszNestorHektorParysMenelaosHelenaPriamAfrodytaPandaros
  3. Księga VKsięga V: Diomedes walczy nawet z bogami

    • Atena wlewa w Diomedesa męstwo, a on zabija jednego z synów kapłana Daresa i gromi Trojan jak wezbrana rzeka.
    • Pandaros rani Diomedesa strzałą, ale Diomedes z pomocą Ateny zabija Pandarosa włócznią, a kamieniem ciężko rani Eneasza.
    • Afrodyta próbuje unieść syna, więc Diomedes rani ją w rękę, a Apollo zabiera Eneasza i ostrzega Diomedesa, że ludzie nie są równi bogom.
    • Ares podżega Trojan i staje obok Hektora, a Grecy się cofają. Hera i Atena zjeżdżają z Olimpu, Atena odwraca włócznię Aresa, a Diomedes rani boga, który z rykiem ucieka do nieba.
    DiomedesAtenaPandarosEneaszAfrodytaApolloAresHektorHera
  4. Księga VIKsięga VI: Glaukos, Hekabe i pożegnanie Hektora z Andromachą

    • Helenos radzi Hektorowi wrócić do miasta, by matka z innymi kobietami złożyła szatę i ofiarę w świątyni Ateny. Hektor porządkuje szyki i rusza do Troi.
    • W polu Glaukos i Diomedes odkrywają, że ich dziadowie byli gośćmi i przyjaciółmi, więc odstępują od walki i wymieniają się zbrojami.
    • Hekabe z matronami niesie szatę do świątyni Ateny, ale bogini nie przyjmuje ich próśb. Hektor w domu upomina Parysa i rozmawia z Heleną, która sama siebie wini za nieszczęścia.
    • Przy Bramie Skajskiej Hektor spotyka Andromachę z małym synem. Żona błaga, by został, bo Achilles zabił jej ojca i braci, a Hektor odpowiada, że wie o przyszłym upadku Troi i nie może uciekać od walki.
    • Dziecko boi się hełmu z kitą, więc Hektor zdejmuje go, całuje syna i modli się, by chłopiec był sławniejszy od ojca. Potem wraca na pole razem z Parysem.
    „Od wyroku zaś żaden człek się nie wybiega, / Równie mu i bohater, i gnuśnik podlega.”Hektor
    HelenosHektorGlaukosDiomedesHekabeAtenaParysHelenaAndromacha
  5. Księga VII–VIIIKsięgi VII–VIII: Pojedynek z Ajasem i dzień zwycięstw Hektora

    • Apollo i Atena postanawiają wstrzymać bitwę pojedynkiem, a Helenos zdradza ten plan Hektorowi. Hektor wyzywa najlepszego z Greków, Nestor zawstydza wodzów, a los wskazuje Ajasa.
    • Hektor i Ajas walczą włóczniami i kamieniami, a pojedynek przerywają heroldowie, bo zapada noc. Rozstają się w zgodzie i wymieniają dary: Hektor daje miecz, a Ajas pas.
    • W księdze VIII Zeus zakazuje bogom mieszać się do wojny i waży losy obu wojsk, a szala Greków opada. Piorun uderza przed końmi Diomedesa i Nestor każe mu się cofać.
    • Hektor przypiera Greków do rowu przy okrętach. Hera i Atena chcą pomóc Grekom, ale Zeus przez Irydę im tego zabrania, a potem na Olimpie zapowiada Herze, że Hektor będzie bił Greków, dopóki nie stanie do boju Achilles.
    • Trojanie rozpalają ogniska na polu, a Hektor zapowiada atak o świcie.
    ApolloAtenaHelenosHektorNestorAjasZeusDiomedesHeraOdyseusz
  6. Księga IX–XKsięgi IX–X: Poselstwo do Achillesa i nocna wyprawa

    • Agamemnon w rozpaczy znowu radzi wracać do domu, ale Diomedes się sprzeciwia, a Nestor namawia do pojednania z Achillesem. Agamemnon obiecuje dary: złoto, trójnogi, konie, siedem dziewcząt, zwrot Bryzeidy i córkę za żonę.
    • Odyseusz, Ajas i Feniks z dwoma heroldami idą do Achillesa, który gra na lirze. Achilles odrzuca prośby i dary, skarży się, że w tym wojsku męstwo nie ma żadnej ceny, i zapowiada, że rano spycha okręty na morze.
    • Feniks zostaje na noc u Achillesa, a posłowie wracają z odmową.
    • W księdze X Agamemnon i Menelaos budzą wodzów, a Hektor wysyła na zwiady Dolona w zamian za konie Achillesa. Odyseusz i Diomedes chwytają Dolona, który zdradza, gdzie obozuje król Traków Rezus, i zabijają go.
    • Diomedes zabija w nocy dwunastu śpiących Traków i króla Rezusa, a Odyseusz zabiera konie. Obaj wracają do obozu, Odyseusz zawiesza łup Dolona na okręcie, póki nie złoży ofiary Atenie, a bohaterowie wylewają dla bogini wino.
    AgamemnonDiomedesNestorOdyseuszAjasFeniksAchillesPatroklosMenelaosHektorDolonRezusAtena
  7. Księga XI–XIIKsięgi XI–XII: Ranni wodzowie i szturm na mur

    • Agamemnon w pięknej zbroi pierwszy rusza do boju i gromi Trojan, a Zeus przez Irydę każe Hektorowi czekać, aż król zostanie ranny. Koon rani Agamemnona w rękę, król opuszcza pole, a Hektor naciera.
    • Diomedes uderza Hektora w hełm, ale Parys z ukrycia rani Diomedesa w nogę. Odyseusz zostaje sam i ranny, więc ratują go Menelaos i Ajas.
    • Nestor wywozi rannego Machaona, a Achilles, patrząc z okrętu, posyła Patroklosa, by dowiedział się, kto jest ranny. Nestor przypomina Patroklosowi, że może skłonić Achillesa do walki, a ten po drodze opatruje Eurypilosa.
    • W księdze XII Polidamas radzi zostawić wozy przed rowem, a po wróżbie orła z wężem odradza atak na mur. Hektor odrzuca radę i mówi, że jedyną wróżbą jest walka za ojczyznę.
    • Sarpedon wyłamuje blanki muru, a Hektor porywa głaz i rozbija bramę. Trojanie wpadają do obozu, a Grecy uciekają do okrętów.
    AgamemnonHektorZeusDiomedesParysOdyseuszMenelaosAjasNestorAchillesPatroklosPolidamasSarpedonGlaukos
  8. Księga XIII–XIVKsięgi XIII–XIV: Posejdon pomaga Grekom, a Hektor pada

    • Zeus odwraca wzrok od Troi, więc Posejdon w postaci Kalchasa zagrzewa Ajasów i innych Greków do oporu.
    • Grecy ścisłymi szykami zatrzymują natarcie Hektora. Potem Idomeneus zabija kilku Trojan, Menelaos zabija Pejzandra, a Hektor za radą Polidamasa zbiera wodzów i łaje Parysa. Na koniec Ajas wyzywa Hektora do boju.
    • W księdze XIV Nestor widzi przełamany mur, a ranni wodzowie spotykają się przy okrętach. Agamemnon proponuje spuścić okręty na morze, Odyseusz ostro się sprzeciwia, a Diomedes radzi, by ranni wodzowie zagrzewali wojsko. Posejdon w postaci starca dodaje królowi otuchy.
    • Hera postanawia pójść na Idę, uwieść męża i uśpić go (Dmochowski pomija opis samego uwiedzenia), a Sen zawiadamia Posejdona, że Zeus śpi. Posejdon sam prowadzi Greków do boju.
    • Ajas trafia Hektora kamieniem pod szyję i obala go, a Trojanie wynoszą rannego nad rzekę Ksantos. Grecy nacierają, a Trojanie w strachu się cofają.
    ZeusPosejdonAjasIdomeneusMenelaosHektorNestorAgamemnonOdyseuszHeraPolidamasParysDiomedes
  9. Księga XV–XVIKsięgi XV–XVI: Ogień na okręcie i śmierć Patroklosa

    • Trojanie uciekają za rów, a Zeus budzi się na Idzie, widzi leżącego Hektora i przez Irydę każe Posejdonowi opuścić pole bitwy. Apollo przywraca Hektorowi siły, prowadzi go z egidą w ręku, zasypuje rów i burzy mur.
    • Patroklos wychodzi z namiotu rannego Eurypilosa, by błagać Achillesa o pomoc. Hektor chwyta okręt Protezylaosa i woła o pochodnie, a Ajas z drągiem w ręku odpiera napastników. W księdze XVI Patroklos z płaczem prosi Achillesa o zbroję, by Trojanie wzięli go za Achillesa.
    • Achilles zgadza się, ale każe mu tylko odepchnąć Trojan od okrętów i nie iść pod mury Troi. Trojanie podpalają okręt, a Achilles daje Patroklosowi zbroję, modli się do Zeusa i prosi, by przyjaciel wrócił cały. Zeus spełnia tylko część prośby.
    • Patroklos w zbroi Achillesa przepędza Trojan od okrętów i zabija Sarpedona. Zeus chce go ocalić, ale Hera przypomina o wyroku losu, więc Sen i Śmierć odnoszą ciało Sarpedona do Likii.
    • Patroklos zapomina o przestrodze i ściga Trojan pod mury, ale Apollo trzykrotnie odrzuca go od muru, a potem uderza go w plecy i wytrąca mu zbroję.
    • Euforbos rani Patroklosa z tyłu, a Hektor go dobija. Umierający Patroklos zapowiada Hektorowi rychłą śmierć z ręki Achillesa.
    „Woli bogów chce człowiek oprzeć się daremnie. / Od Zeusa i Feba masz zwycięstwo ze mnie…”Patroklos
    ZeusPosejdonApolloHektorAjasPatroklosAchillesSarpedonHeraEuforbosEurypilos
  10. Księga XVII–XVIIIKsięgi XVII–XVIII: Walka o ciało, rozpacz Achillesa i nowa zbroja

    • Menelaos osłania ciało Patroklosa i zabija Euforbosa, a Hektor zdziera z Patroklosa zbroję Achillesa. Ajas osłania zwłoki tarczą jak lwica młode, a Menelaos, Meriones i drugi Ajas bronią ich przed Trojanami.
    • Konie Achillesa stoją nieruchomo i płaczą po Patroklosie. Antylochos z płaczem biegnie do Achillesa z wieścią, a Menelaos i Meriones unoszą ciało, osłaniani przez Ajasów.
    • W księdze XVIII Achilles z rozpaczy sypie na głowę popiół i rzuca się na ziemię. Do niego przychodzi Tetyda z Nereidami, a Achilles zapowiada zemstę na Hektorze, mimo że matka ostrzega, iż jego własna śmierć będzie bliska.
    • Iryda (z woli Hery) budzi Achillesa, a on staje nad rowem i trzy razy krzyczy, a Trojanie uciekają w popłochu. Na naradzie Polidamas radzi wrócić za mury, ale Hektor odrzuca tę radę.
    • Achilles opłakuje Patroklosa i przysięga nie grzebać go, póki nie zabije Hektora. Tetyda prosi Hefajstosa o zbroję, a bóg kuje dla Achillesa zbroję i tarczę z obrazami nieba, ziemi i życia ludzi.
    „Ja żyć nie chcę i pierwej nie ujrzą mnie ludzie, / Póki mą dzidą Hektor żywota nie straci / I swą śmiercią Patrokla śmierci nie opłaci”Achilles
    MenelaosHektorAjasPatroklosAchillesAntylochosTetydaHeraPolidamasHefajstos
  11. Księga XIX–XXKsięgi XIX–XX: Pojednanie i Achilles w boju

    • Tetyda przynosi Achillesowi zbroję od Hefajstosa. Achilles zwołuje wodzów i mówi, że porzuca gniew, a Agamemnon przyznaje się do błędu i zwala winę na Zeusa, los i szaloną Jędzę.
    • Odyseusz radzi, by wojsko najpierw coś zjadło. Agamemnon każe przynieść dary, a wśród branek Bryzeida opłakuje Patroklosa, który był dla niej dobry. Achilles sam odmawia jedzenia i mówi, że chce tylko rzezi.
    • Achilles wsiada na wóz w nowej zbroi, a koń Ksantos, któremu Hera daje głos, zapowiada jego rychłą śmierć. Achilles odpowiada, że o tym wie, i rusza do boju.
    • W księdze XX Zeus zwołuje bogów i pozwala im pomagać obu stronom. Apollo zachęca Eneasza do walki z Achillesem, ale Posejdon ratuje Eneasza, zanim Achilles go dosięgnie.
    • Achilles zabija wielu Trojan, między innymi najmłodszego syna Priama, Polidora. Hektor chce stanąć do walki, ale Apollo ostrzega go i ratuje chmurą, gdy Achilles trzykrotnie atakuje.
    TetydaAchillesAgamemnonOdyseuszBryzeidaPatroklosZeusApolloEneaszPosejdonHektor
  12. Księga XXI–XXIIKsięgi XXI–XXII: Rzeka Ksantos i pojedynek z Hektorem

    • Achilles zapędza Trojan nad rzekę Ksantos, bierze dwunastu jeńców na ofiarę dla Patroklosa i zabija błagającego o litość Likaona. Rozgniewana rzeka atakuje Achillesa, więc Hera każe Hefajstosowi spalić jej wody.
    • Bogowie walczą między sobą: Atena rzuca kamieniem w Aresa i powala Afrodytę, a Apollo odmawia walki z Posejdonem. Priam każe otworzyć bramy, a Apollo w postaci Agenora odciąga Achillesa od miasta.
    • W księdze XXII Hektor czeka przed Bramą Skajską mimo błagań Priama i Hekabe, ale na widok Achillesa ucieka. Obaj trzy razy obiegają mury, a gdy po raz czwarty dobiegają do źródeł, Zeus waży ich losy na złotej szali i los Hektora opada.
    • Atena w postaci Deifobosa namawia Hektora do walki. Hektor rzuca włócznię i chybia, woła brata po drugą, ale nikogo przy nim nie ma, więc rozumie, że Atena go zwiodła, i wyciąga miecz.
    • Achilles rani Hektora włócznią w gardło. Umierający Hektor prosi o oddanie ciała za okup, Achilles odmawia, a Hektor zapowiada jego śmierć. Achilles przebija mu nogi, przywiązuje go do wozu i wlecze w pyle, a Priam, Hekabe i Andromacha rozpaczają na murze.
    „Lecz nie dokaże wyrok, bym nikczemnie zginął; / Spełnię czyn, którym będę w późne wieki słynął”Hektor
    AchillesLikaonHeraHefajstosAtenaApolloPriamHektorHekabeZeusAndromacha
  13. Księga XXIIIKsięga XXIII: Pogrzeb Patroklosa i igrzyska

    • Achilles z Myrmidonami trzy razy obwozi ciało Patroklosa na wozach, a potem porzuca ciało Hektora w piasku przy zmarłym. Po uczcie nie chce się obmyć, dopóki nie spali przyjaciela.
    • We śnie zjawia się cień Patroklosa i prosi o szybki pogrzeb oraz o to, by ich kości spoczęły razem.
    • Rano Grecy ścinają drzewa na Idzie i budują stos, a Achilles kładzie na nim pasmo włosów, ofiarne zwierzęta, psy i konie, oraz zabija dwunastu jeńców. Stos rozpalają dwa wiatry, a kości zbierają do złotej puszki i usypują kopiec.
    • Achilles urządza igrzyska: w wyścigu rydwanów wygrywa Diomedes, a Antylochos podstępem wyprzedza Menelaosa i potem go przeprasza. Odbywają się też pięściarstwo, zapasy Ajasa z Odyseuszem (remis), bieg (wygrywa Odyseusz), pojedynek w zbroi, rzut dyskiem i łucznictwo.
    • Agamemnon dostaje nagrodę za rzut oszczepem bez rzutu.
    AchillesPatroklosHektorAgamemnonDiomedesAntylochosMenelaosAjasOdyseuszNestor
  14. Księga XXIVKsięga XXIV: Priam u Achillesa i pogrzeb Hektora

    • Achilles nie może zasnąć i co rano włóczy ciało Hektora wokół grobu Patroklosa, ale Apollo chroni zwłoki przed zepsuciem. Dwunastego dnia Apollo ujmuje się za zmarłym, a Zeus wysyła Irydę do Priama z poleceniem, by wykupił syna.
    • Priam jedzie z darami, a po wróżbie orła Hermes w postaci młodzieńca prowadzi go przez grecki obóz i otwiera bramę. W namiocie Achillesa starzec całuje ręce zabójcy swoich synów i prosi go, by wspomniał swego ojca.
    • Obaj płaczą: Priam nad Hektorem, a Achilles nad ojcem i nad Patroklosem. Achilles mówi o dwóch naczyniach Zeusa, z których płynie dobro i zło, i dodaje, że nikt nie jest wolny od cierpienia.
    • Achilles każe obmyć ciało Hektora i sam kładzie je na wóz. Opowiada o Niobe, wszyscy jedzą, a Priam prosi o rozejm na czas pogrzebu: dziewięć dni żałoby, potem stypa i grobowiec. Achilles się zgadza.
    • Hermes budzi Priama w nocy i wyprowadza go z obozu. Kasandra pierwsza widzi wóz z ciałem, a Andromacha, Hekabe i Helena opłakują Hektora.
    • Trojanie przez dziewięć dni zwożą drzewo, a dziesiątego dnia palą ciało na stosie. Nazajutrz zbierają kości do złotej puszki, chowają je w grobie i urządzają ucztę pogrzebową.
    „Dwoiste pod Zeusowym tronem jest naczynie: / Z jednego złe, z drugiego dobre dla nas płynie.”Achilles
    AchillesApolloZeusPriamHermesHektorKasandraAndromachaHekabeHelena

18 punktów

Plan wydarzeń

W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.

  1. Agamemnon przegania Chryzesa, kapłana Apollina, który przyszedł wykupić córkę.I
  2. Apollo zsyła na obóz Greków zarazę, a Kalchas wyjawia jej przyczynę.I
  3. Agamemnon oddaje Chryzeidę, ale zabiera Achillesowi Bryzeidę.I
  4. Urażony Achilles odchodzi od walki, a Tetyda prosi Zeusa o zwycięstwa Trojan.I
  5. Hektor żegna się z Andromachą i synem przy Bramie Skajskiej.VI
  6. Grecy przegrywają, a Achilles odrzuca dary i prośby posłów Agamemnona.IX–X
  7. Trojanie docierają do okrętów i podpalają jeden z nich.XV–XVI
  8. Patroklos w zbroi Achillesa odpiera Trojan i zabija Sarpedona.XV–XVI
  9. Pod murami Troi Apollo, Euforbos i Hektor zabijają Patroklosa.XV–XVI
  10. Achilles dowiaduje się o śmierci przyjaciela i postanawia pomścić go na Hektorze.XVII–XVIII
  11. Hefajstos na prośbę Tetydy wykuwa dla Achillesa nową zbroję i tarczę.XVII–XVIII
  12. Achilles godzi się z Agamemnonem, odzyskuje Bryzeidę i wraca do boju.XIX–XX
  13. Achilles goni Hektora wokół murów, a Atena zwodzi Trojanina pod postacią Deifobosa.XXI–XXII
  14. Achilles zabija Hektora i wlecze jego ciało za wozem.XXI–XXII
  15. Grecy palą ciało Patroklosa, a Achilles urządza na jego cześć igrzyska.XXIII
  16. Priam prowadzony przez Hermesa przychodzi nocą do namiotu Achillesa.XXIV
  17. Achilles wzruszony prośbą starca oddaje ciało Hektora i daje czas na żałobę.XXIV
  18. Trojanie opłakują Hektora i wyprawiają mu pogrzeb.XXIV

Na sprawdzian i wypracowanie

Kluczowe sceny

Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.

Księga I

Agamemnon odbiera Bryzeidę

Agamemnon musi oddać Chryzeidę, więc w zamian chce zabrać Achillesowi Bryzeidę. Achilles dobywa miecza, ale Atena go powstrzymuje, więc Achilles wycofuje się z walki.

„Bryzeidę ci wezmę z pięknymi jagody, / Byś znał, żem jest mocniejszy.”Agamemnon

Dlaczego ważna: To zniewaga, od której zaczyna się gniew Achillesa i klęski Greków.

W streszczeniu →

Księga VI

Hektor żegna Andromachę

Przy Bramie Skajskiej Andromacha błaga męża, by nie wracał do walki. Hektor odmawia, zdejmuje hełm, który przestraszył synka, i modli się o jego przyszłość.

„Wiem ja, że przyjdzie ów dzień, kiedy Troja padnie,”Hektor

Dlaczego ważna: Scena pokazuje Hektora jako czułego męża i ojca, który mimo to wybiera obowiązek wobec ojczyzny.

W streszczeniu →

Księga IX–X

Achilles odrzuca poselstwo

Odyseusz, Ajas i Feniks przynoszą Achillesowi dary od Agamemnona i błagają go o powrót do walki. Achilles odmawia i zapowiada, że rano odpłynie do domu.

„Za tyle prac i znojów cóżem zebrał sobie?”Achilles

Dlaczego ważna: Odmowa pokazuje, że dla Achillesa zraniony honor waży więcej niż klęska Greków.

W streszczeniu →

Księga XV–XVI

Śmierć Patroklosa

Patroklos w zbroi Achillesa ściga Trojan aż pod mury. Apollo uderza go w plecy, Euforbos go rani, a Hektor zadaje śmiertelny cios.

„Woli bogów chce człowiek oprzeć się daremnie.”Patroklos

Dlaczego ważna: Ta śmierć zmienia gniew Achillesa na Agamemnona w żądzę zemsty na Hektorze.

W streszczeniu →

Księga XVII–XVIII

Achilles dowiaduje się o śmierci przyjaciela

Antylochos przynosi Achillesowi wieść o śmierci Patroklosa. Achilles pada w rozpaczy, a Tetyda ostrzega go, że po śmierci Hektora sam szybko zginie, ale on wybiera zemstę.

„Ja żyć nie chcę i pierwej nie ujrzą mnie ludzie,”Achilles

Dlaczego ważna: Achilles świadomie wybiera krótkie życie i sławę zamiast długiego życia bez zemsty.

W streszczeniu →

Księga XXI–XXII

Pojedynek Achillesa z Hektorem

Hektor ucieka przed Achillesem wokół murów, a Atena w postaci Deifobosa namawia go do walki. Gdy Hektor widzi, że został sam, wyciąga miecz i ginie od włóczni Achillesa.

„Lecz nie dokaże wyrok, bym nikczemnie zginął;”Hektor

Dlaczego ważna: Hektor ginie świadomie, jak obrońca miasta, który woli zginąć w boju, niż się poddać.

W streszczeniu →

Księga XXIV

Priam w namiocie Achillesa

Stary Priam nocą przychodzi do Achillesa, całuje jego ręce i prosi o ciało Hektora. Achilles płacze razem z nim i oddaje zwłoki.

„Pomnij na ojca swego, boski Achillesie!”Priam

Dlaczego ważna: Scena kończy gniew Achillesa i pokazuje, że wróg w cierpieniu staje się człowiekiem.

W streszczeniu →

Mapa postaci

Kto występuje w której księdze

Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się księgi, w których się pojawia.

Najczęstsze pomyłki

Uwaga, pułapki

Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.

  1. MitIliada opowiada całą wojnę trojańską i kończy się zdobyciem Troi.

    NaprawdęPoemat obejmuje krótki fragment dziesiątego roku wojny i kończy się pogrzebem Hektora (XXIV). Konia trojańskiego w Iliadzie nie ma, a o upadku miasta mowa tylko w zapowiedziach.

    Księgi: IXXIV

  2. MitAchilles wraca do walki po poselstwie z darami od Agamemnona.

    NaprawdęAchilles odrzuca dary i prośby posłów już w księdze IX. Wraca do walki dopiero po śmierci Patroklosa i pojednaniu z Agamemnonem (XIX).

    Księgi: IX–XXIX–XX

  3. MitHektor sam zabija Patroklosa w pojedynku.

    NaprawdęApollo uderza Patroklosa w plecy i pozbawia go sił, Euforbos rani go z tyłu, a Hektor tylko dobija bezbronnego (XVI).

    Księgi: XV–XVI

  4. MitAchilles ginie w Iliadzie.

    NaprawdęŚmierć Achillesa jest tylko zapowiadana, między innymi przez Tetydę, konia Ksantosa i umierającego Hektora. Poemat jej nie opisuje.

    Księgi: XVII–XVIIIXIX–XXXXI–XXII

  5. MitPojedynek Parysa z Menelaosem kończy wojnę i Helena wraca do męża.

    NaprawdęMenelaos ma przewagę, ale Afrodyta unosi Parysa. Rozejm łamie Pandaros, który strzałą rani Menelaosa, i wojna toczy się dalej (III–IV).

    Księgi: II–IV

  6. MitChryzeida i Bryzeida to ta sama dziewczyna.

    NaprawdęChryzeida to córka kapłana Chryzesa, którą Agamemnon musi oddać. Bryzeida to branka Achillesa, którą Agamemnon zabiera mu w zamian (I).

    Księgi: I

  7. MitAtena pomaga Hektorowi w pojedynku z Achillesem.

    NaprawdęAtena w postaci Deifobosa zwodzi Hektora i pomaga Achillesowi, a Apollo opuszcza Hektora, gdy Zeus waży ich losy (XXII).

    Księgi: XXI–XXII

4 tematy

Argumenty do rozprawki

Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.

Czy gniew Achillesa był uzasadniony?3 argumenty

TezaAchilles ma powód do żalu, bo Agamemnon go upokorzył, ale jego upór prowadzi do wielu śmierci, w tym śmierci Patroklosa.

  1. Agamemnon odbiera Achillesowi Bryzeidę, choć to Achilles dźwiga największy ciężar walk.

    I
    „Na moich barkach ciężar wojny się opiera,”
  2. Achilles odrzuca hojne dary i prośby posłów, chociaż Grecy giną.

    IX–X
    „Nie ma tu ceny męstwo, za nic krwawe znoje.”
  3. Śmierć Patroklosa pokazuje koszt tego uporu: Achilles dopiero wtedy postanawia pomścić przyjaciela.

    XVII–XVIII
    „Nie wprzódy czarną bryłą twe ciało pokryję,”
Hektor jako bohater tragiczny3 argumenty

TezaHektor wie, że Troja upadnie, a jednak wybiera obowiązek i walkę, więc jego los jest tragiczny.

  1. Przy Bramie Skajskiej Hektor mówi Andromasze, że człowiek nie ucieknie przed wyrokiem losu.

    VI
    „Od wyroku zaś żaden człek się nie wybiega,”
  2. Hektor odrzuca radę Polidamasa, by wrócić za mury, i przez to naraża siebie i miasto.

    XVII–XVIII
    „Polidamie! Twa mowa gniew obudza we mnie.”
  3. Hektor zostaje przed bramą mimo próśb rodziców, bo boi się wstydu przed Trojanami.

    XXI–XXII
    „Ach! Niźli mam to słyszeć, nie wrócę, aż wprzódy”
Jaką rolę w Iliadzie odgrywają bogowie?3 argumenty

TezaBogowie wpływają na losy bohaterów i bitew, ale ostatecznie spełnia się wyrok losu.

  1. Zeus spełnia prośbę Tetydy skinieniem głowy i w ten sposób oddaje zwycięstwa Trojanom.

    I
    „Wstrząsł się Olimp i całe zadrżały niebiosy.”
  2. Apollo odbiera Patroklosowi siły, co pozwala Euforbosowi i Hektorowi go zabić.

    XV–XVI
    „Feb mu w przerażającej postaci zaskoczył;”
  3. Atena w postaci Deifobosa zwodzi Hektora, więc ten w ostatniej chwili rozumie, że bogowie go opuścili.

    XXI–XXII
    „On za murami siedzi, mnie Pallada zwiodła.”
Co w Iliadzie ocala człowieczeństwo wśród wojny?3 argumenty

TezaNawet w okrutnej wojnie bohaterowie zachowują więzi rodzinne, gościnność i litość.

  1. Glaukos i Diomedes odkrywają, że ich dziadowie byli przyjaciółmi, i rezygnują z pojedynku.

    VI
    „Nie przystoi nam bronią walczyć przeciw sobie!”
  2. Hektor zdejmuje hełm, który przestraszył syna, i całuje dziecko.

    VI
    „Zaraz Hektor zdjął szyszak, który syna trwożył,”
  3. Achilles w rozmowie z Priamem widzi w nim ojca i przyznaje, że los ludzki zależy od Zeusa.

    XXIV
    „Dwoiste pod Zeusowym tronem jest naczynie:”

Zanim pójdziesz na sprawdzian

Sprawdź, co pamiętasz

Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.

11 haseł

Słowniczek

Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.

epos (epopeja)
Długi utwór wierszem o czynach bohaterów i ważnych wydarzeniach z dziejów ludu. Opowiada narrator, który wie wszystko, także o bogach.
inwokacja
Wezwanie Muzy albo bóstwa na początku utworu z prośbą o pomoc w opowiadaniu. W Iliadzie poeta prosi boginię, by opiewała gniew Achillesa.
porównanie homeryckie
Bardzo rozbudowane porównanie, które rozwija się w osobny obraz, często z życia przyrody, np. walka dwóch lwów.
epitet stały
Określenie powtarzane przy tej samej postaci lub rzeczy, np. prędkonogi Achilles, modrooka Pallada.
heksametr
Wiersz grecki złożony z sześciu stóp. Tak napisana jest Iliada; Dmochowski oddał go rymowanym trzynastozgłoskowcem.
retardacja
Opóźnienie akcji przez dłuższy opis lub dygresję tuż przed ważnym wydarzeniem, np. opis tarczy Achillesa.
antropomorfizacja bogów
Przedstawianie bogów jak ludzi: kłócą się, zazdroszczą, mają ulubieńców i stają po różnych stronach wojny.
fatum (wyrok losu)
Przeznaczenie, od którego nie ucieknie żaden człowiek; nawet Zeus nie chce go łamać. Hektor mówi, że od wyroku nikt się nie wybiega.
branka
Kobieta wzięta do niewoli jako łup wojenny. Branki dzielono między wodzów jako nagrodę i znak ich czci.
okup
Dary, za które oddaje się jeńca albo ciało zabitego. Chryzes przynosi okup za córkę, Priam za ciało Hektora.
Achajowie (Danajowie)
Dawne nazwy Greków walczących pod Troją. W przekładzie pojawiają się też nazwy Achiwi i Grecy.

Dalej

Cytaty

Ćwicz cytaty z lektury „Iliada”

Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.

W liczbach

Streszczenie lektury „Iliada” w liczbach

  • 5punktów w wersji krótkiej
  • 14części w wersji szczegółowej
  • 18punktów planu wydarzeń
  • 7kluczowych scen
  • 11haseł w słowniczku
  • 10 minczytania wersji szczegółowej

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o streszczenie lektury „Iliada”

Jak krótko streścić lekturę „Iliada”?

W 5 punktach: Agamemnon odbiera Achillesowi brankę Bryzeidę, więc urażony Achilles odmawia walki, a Tetyda prosi Zeusa, by Trojanie zwyciężali. Hektor zwycięża, Grecy cofają się aż do okrętów, a Achilles odrzuca dary i prośby posłów Agamemnona. Achilles pozwala Patroklosowi wyjść do boju w swojej zbroi, a Patroklos odpiera Trojan i zabija Sarpedona, lecz sam ginie od ciosów Apollina, Euforbosa i Hektora. Zrozpaczony Achilles godzi się z Agamemnonem, w nowej zbroi od Hefajstosa zabija Hektora pod murami Troi i wlecze jego ciało za wozem, a potem urządza pogrzeb i igrzyska dla Patroklosa. Stary Priam przychodzi nocą do namiotu Achillesa, który wzruszony jego prośbą oddaje ciało, a poemat kończy się pogrzebem Hektora.

Jak długie jest streszczenie lektury „Iliada”?

Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 30 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 14 części po kilka zdań każda i zajmuje około 10 minut.

Jaki jest plan wydarzeń lektury „Iliada”?

Plan wydarzeń ma 18 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Agamemnon przegania Chryzesa, kapłana Apollina, który przyszedł wykupić córkę. Kończy się na: Trojanie opłakują Hektora i wyprawiają mu pogrzeb.

Jakie są kluczowe sceny lektury „Iliada”?

Najważniejsze sceny to: Agamemnon odbiera Bryzeidę, Hektor żegna Andromachę, Achilles odrzuca poselstwo, Śmierć Patroklosa oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.

Jakie pomyłki najczęściej pojawiają się przy lekturze „Iliada”?

Częsty mit: Iliada opowiada całą wojnę trojańską i kończy się zdobyciem Troi. Fakt: Poemat obejmuje krótki fragment dziesiątego roku wojny i kończy się pogrzebem Hektora (XXIV). Konia trojańskiego w Iliadzie nie ma, a o upadku miasta mowa tylko w zapowiedziach. W streszczeniu jest 7 takich pułapek.

Jakie trudne słowa wyjaśnia słowniczek do lektury „Iliada”?

Słowniczek ma 11 haseł: epos (epopeja), inwokacja, porównanie homeryckie, epitet stały, heksametr, retardacja oraz 5 kolejnych haseł.

Jaką tezę postawić w rozprawce o lekturze „Iliada”?

Do tematu „Czy gniew Achillesa był uzasadniony?” pasuje teza: Achilles ma powód do żalu, bo Agamemnon go upokorzył, ale jego upór prowadzi do wielu śmierci, w tym śmierci Patroklosa. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.

Jak sprawdzić, ile pamiętam ze streszczenia lektury „Iliada”?

Rozwiąż quiz: 71 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.

Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Iliada”

Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.

Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania

Z tej samej epoki