Śmierć Patroklesa sprawia, że Achilles wraca do walki, by pomścić przyjaciela.
Iliada
Homer
- Antyk · ok. 750 p.n.e.
- Liceum
- Fragmenty
- Literatura obca
Streszczenie14 części, krótkie lub szczegółoweQuiz · 71 pytańsprawdź, co pamiętaszSprawdzian jutrościeżka 15 minutTest do drukuz odpowiedziami na końcu
„Jako się liście rodzi, tak i ludzkie plemię;
Jako wiatr liście wstrząsa, okrywa nim ziemię,”
- 14części w streszczeniu
- 11postaci w opracowaniu
- 71pytań w quizie
- 11haseł w słowniczku
- 1motyw do wypracowania
- 10 minczytania streszczenia
11 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Antyk · do V w. n.e.Biblia, mity i teatr grecki: wina, fatum i spór prawa boskiego z ludzkim.
Gatunek
Epos (epopeja) bohaterski, w oryginale pisany heksametrem i podzielony na 24 księgi, z inwokacją do muzy na początku, epitetami stałymi i porównaniami homeryckimi. Dmochowski przełożył go rymowanym trzynastozgłoskowcem.
Geneza
Iliada powstała najpewniej w VIII wieku p.n.e. (część badaczy wskazuje VII wiek), a tradycja przypisuje ją Homerowi; podział na 24 księgi pochodzi od filologów aleksandryjskich. Pierwszy pełny polski przekład, autorstwa Franciszka Ksawerego Dmochowskiego, wydano w Warszawie w latach 1800–1801.
2 cytaty
Cytaty, które warto znać
Każdy sprawdzony znak po znaku z tekstem w Wolnych Lekturach.
„Jako się liście rodzi, tak i ludzkie plemię; / Jako wiatr liście wstrząsa, okrywa nim ziemię,”
„Wiem ja, że przyjdzie ów dzień, kiedy Troja padnie, / Kiedy wielki wielkiego ludu król polęże,”
Źródło tekstu: Wolne Lektury (domena publiczna).
Karta lektury
„Iliada”: najważniejsze fakty
Lektura „Iliada” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Iliada |
|---|---|
| Autor | Homer |
| Przybliżony czas powstania | ok. 750 p.n.e. |
| Epoka | Antyk (do V w. n.e.) |
| Rodzaj i gatunek | epika, epos |
| Podział | 14 części, od I Księga I: Gniew Achillesa i prośba Tetydy do XXIV Księga XXIV: Priam u Achillesa i pogrzeb Hektora |
| Etap szkolny | Liceum |
| Na liście lektur | Fragmenty |
| Arkusze CKE | lektura nie pojawiła się w zestawieniu arkuszy z lat 2019–2026 (termin główny) |
14 części
„Iliada” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Księga IKsięga I: Gniew Achillesa i prośba TetydyKapłan Apollina Chryzes przychodzi do obozu Greków z okupem za córkę, ale Agamemnon przegania go z obelgami.
- Księgi II–IV: Sen, pojedynek o Helenę i złamany rozejmZeus posyła Agamemnonowi zwodniczy Sen, który obiecuje zdobycie Troi.
- Księga VKsięga V: Diomedes walczy nawet z bogamiAtena wlewa w Diomedesa męstwo, a on zabija jednego z synów kapłana Daresa i gromi Trojan jak wezbrana rzeka.
- Księga VIKsięga VI: Glaukos, Hekabe i pożegnanie Hektora z AndromachąHelenos radzi Hektorowi wrócić do miasta, by matka z innymi kobietami złożyła szatę i ofiarę w świątyni Ateny.
- Księgi VII–VIII: Pojedynek z Ajasem i dzień zwycięstw HektoraApollo i Atena postanawiają wstrzymać bitwę pojedynkiem, a Helenos zdradza ten plan Hektorowi.
- Księgi IX–X: Poselstwo do Achillesa i nocna wyprawaAgamemnon w rozpaczy znowu radzi wracać do domu, ale Diomedes się sprzeciwia, a Nestor namawia do pojednania z Achillesem.
- Księgi XI–XII: Ranni wodzowie i szturm na murAgamemnon w pięknej zbroi pierwszy rusza do boju i gromi Trojan, a Zeus przez Irydę każe Hektorowi czekać, aż król zostanie ranny.
- Księgi XIII–XIV: Posejdon pomaga Grekom, a Hektor padaZeus odwraca wzrok od Troi, więc Posejdon w postaci Kalchasa zagrzewa Ajasów i innych Greków do oporu.
- Księgi XV–XVI: Ogień na okręcie i śmierć PatroklosaTrojanie uciekają za rów, a Zeus budzi się na Idzie, widzi leżącego Hektora i przez Irydę każe Posejdonowi opuścić pole bitwy.
- Księgi XVII–XVIII: Walka o ciało, rozpacz Achillesa i nowa zbrojaMenelaos osłania ciało Patroklosa i zabija Euforbosa, a Hektor zdziera z Patroklosa zbroję Achillesa.
- Księgi XIX–XX: Pojednanie i Achilles w bojuTetyda przynosi Achillesowi zbroję od Hefajstosa.
- Księgi XXI–XXII: Rzeka Ksantos i pojedynek z HektoremAchilles zapędza Trojan nad rzekę Ksantos, bierze dwunastu jeńców na ofiarę dla Patroklosa i zabija błagającego o litość Likaona.
- Księga XXIIIKsięga XXIII: Pogrzeb Patroklosa i igrzyskaAchilles z Myrmidonami trzy razy obwozi ciało Patroklosa na wozach, a potem porzuca ciało Hektora w piasku przy zmarłym.
- Księga XXIVKsięga XXIV: Priam u Achillesa i pogrzeb HektoraAchilles nie może zasnąć i co rano włóczy ciało Hektora wokół grobu Patroklosa, ale Apollo chroni zwłoki przed zepsuciem.
Czytaj pełne streszczenie „Iliada”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Iliada”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitIliada opowiada całą wojnę trojańską i kończy się zdobyciem Troi.
FaktPoemat obejmuje krótki fragment dziesiątego roku wojny i kończy się pogrzebem Hektora (XXIV). Konia trojańskiego w Iliadzie nie ma, a o upadku miasta mowa tylko w zapowiedziach.
Gdzie: Księga I, Księga XXIVMitAchilles wraca do walki po poselstwie z darami od Agamemnona.
FaktAchilles odrzuca dary i prośby posłów już w księdze IX. Wraca do walki dopiero po śmierci Patroklosa i pojednaniu z Agamemnonem (XIX).
Gdzie: Księgi IX–X: Poselstwo do Achillesa i nocna wyprawa, Księgi XIX–XX: Pojednanie i Achilles w bojuMitHektor sam zabija Patroklosa w pojedynku.
FaktApollo uderza Patroklosa w plecy i pozbawia go sił, Euforbos rani go z tyłu, a Hektor tylko dobija bezbronnego (XVI).
Gdzie: Księgi XV–XVI: Ogień na okręcie i śmierć PatroklosaNa wypracowanie
„Iliada”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty z cytatami są w streszczeniu.
- Czy gniew Achillesa był uzasadniony?Achilles ma powód do żalu, bo Agamemnon go upokorzył, ale jego upór prowadzi do wielu śmierci, w tym śmierci Patroklosa.
- Hektor jako bohater tragicznyHektor wie, że Troja upadnie, a jednak wybiera obowiązek i walkę, więc jego los jest tragiczny.
- Jaką rolę w Iliadzie odgrywają bogowie?Bogowie wpływają na losy bohaterów i bitew, ale ostatecznie spełnia się wyrok losu.
- Co w Iliadzie ocala człowieczeństwo wśród wojny?Nawet w okrutnej wojnie bohaterowie zachowują więzi rodzinne, gościnność i litość.
Plan nauki
„Iliada”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 10 minPrzejdź streszczenie część po części (14 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 11 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 24 minRozwiąż quiz (71 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 5 minWydrukuj test z kluczem odpowiedzi i sprawdź się na papierze.
Cytaty
Ćwicz cytaty z lektury „Iliada”
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Iliada”
Kto napisał lekturę „Iliada” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Iliada” jest Homer. Przybliżony czas powstania: ok. 750 p.n.e. Lektura należy do epoki: antyk (do V w. n.e.). Iliada powstała najpewniej w VIII wieku p.n.e. (część badaczy wskazuje VII wiek), a tradycja przypisuje ją Homerowi; podział na 24 księgi pochodzi od filologów aleksandryjskich.
O czym jest lektura „Iliada” w jednym zdaniu?
Iliada pokazuje gniew Achillesa: spór z Agamemnonem, śmierć Patroklosa i Hektora oraz wydanie ciała Hektora jego ojcu Priamowi.
Z ilu części składa się lektura „Iliada”?
W naszym opracowaniu lektura „Iliada” ma 14 części: I Księga I: Gniew Achillesa i prośba Tetydy, Księgi II–IV: Sen, pojedynek o Helenę i złamany rozejm, V Księga V: Diomedes walczy nawet z bogami, VI Księga VI: Glaukos, Hekabe i pożegnanie Hektora z Andromachą oraz 10 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Iliada”?
Achilles (najdzielniejszy z Greków, syn Peleusa i Tetydy). Wódz Myrmidonów, porywczy i dumny. Agamemnon (wódz naczelny Greków, król Myken). Syn Atreusza, zwany Atrydą. Patroklos (przyjaciel Achillesa). Łagodny i wierny towarzysz Achillesa.
Do jakiego gatunku należy lektura „Iliada”?
Epos (epopeja) bohaterski, w oryginale pisany heksametrem i podzielony na 24 księgi, z inwokacją do muzy na początku, epitetami stałymi i porównaniami homeryckimi. Dmochowski przełożył go rymowanym trzynastozgłoskowcem.
Czy lektura „Iliada” jest na egzaminie?
W zestawieniu arkuszy CKE z lat 2019–2026 (termin główny) lektura „Iliada” się nie pojawiła. Należy do lektur etapu: Liceum. Wiedzę sprawdzisz w quizie (71 pytań) i w teście do druku.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Iliada”?
Do lektury „Iliada” pasują m.in. tematy: „Czy gniew Achillesa był uzasadniony?”, „Hektor jako bohater tragiczny”, „Jaką rolę w Iliadzie odgrywają bogowie?” i „Co w Iliadzie ocala człowieczeństwo wśród wojny?”. Tezę i argumenty z cytatami znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Iliada” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Iliada” ma 71 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Przyjaźń.
Epoka: Antyk.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Iliada”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Z tej samej epoki
