QuizyBingo

Motyw literacki

Motyw ojczyzny w lekturach szkolnych

Motyw ojczyzny pojawia się w 12 lekturach z listy serwisu: od najstarszej („Bogurodzica”, XIII w.) do najnowszej („Miejsce”, 1995). Najwięcej lektur z tym motywem jest z epoki: Romantyzm (4). Przykładowy temat wypracowania: „Co znaczy kochać ojczyznę?”, a przykładowa teza: kochać ojczyznę to pamiętać o niej i działać dla niej, nawet z daleka.

Lektury z tym motywemPrzykładowy planUłóż własny plan

Lektury

Lektury z motywem ojczyzny

12 lektur z naszej listy, od najstarszej. Przy każdej jest zdanie argumentu do wypracowania i, gdzie to możliwe, cytat (7 z 12).

Kordian

Juliusz Słowacki · Romantyzm, 1834 · zakres rozszerzony

Na szczycie Mont Blanc Kordian ofiarowuje się ojczyźnie, która ma być „Winkelriedem narodów”.

„Winkelried dzidy wrogów zebrał i w pierś włożył,
Ludy! Winkelried ożył!
Polska Winkelriedem narodów!”

Kordian, akt II (Mont Blanc)

Streszczenie lektury „Kordian”Quiz z lektury „Kordian”W arkuszach CKE: matura 2023, 2024

Potop

Henryk Sienkiewicz · Pozytywizm, 1886

Kmicic przechodzi drogę od sojusznika zdrajcy do obrońcy ojczyzny pod przybranym nazwiskiem Babinicz.

„jam to Radziwiłłowi służył i wraz z nim ciebie, miłościwy panie, i ojczyznę zdradził”

Kmicic do króla, tom II

Streszczenie lektury „Potop”Quiz z lektury „Potop”W arkuszach CKE: egzamin 2020; matura 2024

Wesele

Stanisław Wyspiański · Młoda Polska, 1901

Wesele w Bronowicach pokazuje społeczeństwo, które nie jest gotowe do czynu.

„Miałeś, chłopie, złoty róg,
miałeś, chłopie, czapkę z piór:
czapkę ze łba wicher zmiótł.”

Chochoł do Jaśka, akt III

Streszczenie lektury „Wesele”Quiz z lektury „Wesele”W arkuszach CKE: matura 2023, 2024, 2025

Wypracowanie

Przykładowy plan wypracowania

Temat: „Co znaczy kochać ojczyznę?”. Plan ma tezę, dwa argumenty z lektur, kontekst epoki (gdy pasuje do polskiego utworu) i zakończenie. Lektury można zamienić na inne z tej strony; w planie są lektury obowiązkowe, a uzupełniające mają etykietę na kartach.

Na egzamin ósmoklasisty

  1. Teza

    Kochać ojczyznę to pamiętać o niej i działać dla niej, nawet z daleka.

  2. Argument 1: Reduta Ordona

    Obrońcy reduty giną, broniąc Warszawy przed armią carską w 1831 roku.

    „Bo dzieło zniszczenia
    W dobréj sprawie jest święte, jak dzieło tworzenia”

    Adiutant, finał
  3. Argument 2: Pan Tadeusz

    Emigrant wspomina Litwę jako utracony kraj lat dziecinnych. Podobny problem pokazuje inna lektura, „Reduta Ordona”.

    „Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie;
    Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,
    Kto cię stracił.”

    Narrator, Księga I (Inwokacja)
  4. Kontekst

    Romantyzm (1822–1863): Uczucie ponad rozum, świat duchów, ludowość i sprawa narodowa. Pokaż, jak epoka tłumaczy postawę bohatera z lektury „Reduta Ordona”.

  5. Zakończenie

    Patriotyzm ma wiele twarzy: od tęsknoty emigranta po codzienną odwagę.

Na maturę

  1. Teza

    Kochać ojczyznę to pamiętać o niej i działać dla niej, nawet z daleka.

  2. Argument 1: Dziady cz. III

    Cierpienie młodzieży więzionej przez carat staje się sprawą całego narodu.

    „Ja kocham cały naród! — objąłem w ramiona
    Wszystkie przeszłe i przyszłe jego pokolenia,”

    Konrad, Wielka Improwizacja
  3. Argument 2: Potop

    Kmicic przechodzi drogę od sojusznika zdrajcy do obrońcy ojczyzny pod przybranym nazwiskiem Babinicz. Podobny problem pokazuje inna lektura, „Dziady cz. III”.

    „jam to Radziwiłłowi służył i wraz z nim ciebie, miłościwy panie, i ojczyznę zdradził”

    Kmicic do króla, tom II
  4. Kontekst

    Romantyzm (1822–1863): Uczucie ponad rozum, świat duchów, ludowość i sprawa narodowa. Pokaż, jak epoka tłumaczy postawę bohatera z lektury „Dziady cz. III”.

  5. Zakończenie

    Patriotyzm ma wiele twarzy: od tęsknoty emigranta po codzienną odwagę.

Na egzaminie trzeba odwołać się do lektury obowiązkowej. Sprawdź wybraną pozycję w informatorze CKE i na liście lektur. Własny plan, z losowaniem lektur, ułoży generator na stronie głównej. Jak zbudować rozprawkę z argumentami z lektur: poradnik „Jak napisać rozprawkę”.

Epoki

Motyw ojczyzny w epokach

Najwięcej lektur z tym motywem jest z epoki: Romantyzm (4). Epoki podajemy według klasyfikacji szkolnej, więc rok utworu może wykraczać poza jej ramy. W wypracowaniu zestawienie dwóch epok pokazuje, że motyw ma różne oblicza.

Zobacz też

Powiązane motywy

Motywy, które dzielą z tym motywem te same lektury. Dobre na wypracowanie porównawcze.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o motyw ojczyzny

W jakich lekturach szkolnych jest motyw ojczyzny?

Wśród lektur opracowanych w QuizyBingo motyw ojczyzny jest w 12 lekturach: Bogurodzica, Dziady cz. III, Reduta Ordona, Pan Tadeusz, Kordian, Latarnik, Potop, Wesele, Chłopcy z Placu Broni, Przedwiośnie, Kamienie na szaniec i Miejsce. Przy każdej na tej stronie jest zdanie argumentu, które możesz wykorzystać w wypracowaniu. To nie jest pełny wykaz utworów z tym motywem, tylko lektury z naszej listy.

Które lektury obowiązkowe z motywem ojczyzny wybrać na egzamin ósmoklasisty, a które na maturę?

Na egzamin ósmoklasisty: Reduta Ordona, Pan Tadeusz, Latarnik, Chłopcy z Placu Broni i Kamienie na szaniec. Na maturę: Bogurodzica, Dziady cz. III, Potop, Wesele, Przedwiośnie i Miejsce. Lektury uzupełniające lub w zakresie rozszerzonym (Kordian) mają przy kartach odpowiednią etykietę. Na egzaminie wymagana jest lektura obowiązkowa, więc w razie wątpliwości sprawdź informator CKE.

Z jakim motywem zestawić motyw ojczyzny w wypracowaniu?

Najwięcej wspólnych lektur ma motyw ojczyzny z motywami: bunt (4 wspólne lektury), wina i kara (2 wspólne lektury) i miłość (2 wspólne lektury). Takie zestawienie jest dobre na wypracowanie porównawcze.

Czy lektury z motywem ojczyzny były w arkuszach CKE?

Tak. W arkuszach CKE były: Dziady cz. III (matura 2023, 2024, 2025), Reduta Ordona (egzamin 2023), Pan Tadeusz (egzamin 2020, 2021, 2023; matura 2024), Kordian (matura 2023, 2024), Latarnik (egzamin 2020), Potop (egzamin 2020; matura 2024), Wesele (matura 2023, 2024, 2025), Chłopcy z Placu Broni (egzamin 2025), Przedwiośnie (matura 2023, 2024, 2026) i Kamienie na szaniec (egzamin 2019, 2024, 2026). To dawne arkusze, więc traktuj je jako wskazówkę, a nie zapowiedź.

Jak napisać wypracowanie na temat „Co znaczy kochać ojczyznę?”?

Postaw tezę, poprzyj ją dwoma argumentami z lektur, dodaj krótki kontekst epoki i zakończ wnioskiem. Szkielet z przykładem jest w sekcji „Przykładowy plan wypracowania” na tej stronie. Ile utworów trzeba przywołać na egzaminie, sprawdź w informatorze CKE na rok egzaminu.

Sprawdź się z lektur o tym motywie

Wybierz lekturę z listy, zrób quiz, a potem ułóż plan wypracowania.

Quiz: BogurodzicaWszystkie motywyPlan wypracowania