Według badaczy opuszczona wieś i rozebrana cerkiew to utracona mała ojczyzna wysiedlonych Łemków, do której wracają ich potomkowie.
Miejsce
Andrzej Stasiuk
- Po wojnie · 1995
- Liceum
- 6części w streszczeniu
- 6postaci w opracowaniu
- 34pytania w quizie
- 12haseł w słowniczku
- 1motyw do wypracowania
- 3 minczytania streszczenia
6 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Po wojnie · od 1945Świadectwa wojny i łagrów, pytania o zło, a obok baśń i przygoda dla młodszych czytelników.
Gatunek
To krótkie opowiadanie bez podziału na rozdziały, jedno z piętnastu w zbiorze, które badacze nazywają mikronarracją. Narrator mówi w pierwszej osobie, a utwór ma dwa plany: spacer z turystą i wyobrażone dzieje cerkwi, przy czym krótkie rozmowy z turystą otwierają, przerywają i zamykają opowieść jak klamra; język jest poetycki, pełen plastycznych opisów.
Geneza
Opowiadanie należy do cyklu Opowieści galicyjskie, który Stasiuk drukował w „Tygodniku Powszechnym” w latach 1993–1995, a w 1995 roku wydał w formie książki nakładem Wydawnictwa Znak. Badacze (Trusewicz; Borowczyk i Skibski) uważają, że pierwowzorem była cerkiew św. Dymitra ze wsi Czarne, przeniesiona w 1993 roku do skansenu w Nowym Sączu; to ustalenie badaczy, bo w opowiadaniu wieś nie ma nazwy.
Karta lektury
„Miejsce”: najważniejsze fakty
Lektura „Miejsce” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Miejsce |
|---|---|
| Autor | Andrzej Stasiuk |
| Czas powstania | 1995 |
| Epoka | Po wojnie (od 1945) |
| Rodzaj i gatunek | epika, opowiadanie |
| Podział | 6 części, od I Plac po cerkwi i rozmowa z turystą do VI Rozkład, konserwatorzy i próg |
| Etap szkolny | Liceum |
| Arkusze CKE | lektura nie pojawiła się w zestawieniu arkuszy z lat 2019–2026 (termin główny) |
6 części
„Miejsce” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Część IPlac po cerkwi i rozmowa z turystąNarrator stoi na placu, z którego ekipa w ciągu dwóch miesięcy rozebrała starą łemkowską cerkiew.
- Część IIGwoździe i zimowa wycinkaW trawie leżą resztki gontu z gwoździami o kwadratowym przekroju.
- Część IIIZdjęcie, jesienne światło i pytanie o odbudowęNarrator uświadamia sobie, że na zdjęciu turysty znalazło się, pewnie niechcący, miejsce dawnego ikonostasu, teraz puste i wypełnione światłem.
- Część IVWyobrażona budowa: zrąb i ostatnie gontyNarrator wraca do wyobrażonej budowy: cieśle ciosają belki i układają zrąb na modrzewiowych podwalinach.
- Część VPotomkowie wysiedlonych i starzecPo niedawnym otwarciu wschodniej granicy do opuszczonej cerkwi zaczynają przyjeżdżać potomkowie ludzi, których pół wieku wcześniej wysiedlono ze wsi przemocą albo podstępem.
- Część VIRozkład, konserwatorzy i prógOpuszczona cerkiew z biegiem lat niszczeje: wilgoć i próchno rozkładają drewno, a toczą je korniki, myszy, bakterie i roztocza.
Czytaj pełne streszczenie „Miejsce”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Miejsce”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitOpowiadanie zaczyna się od budowy cerkwi, a rozbiórka jest dopiero zakończeniem.
FaktRozbiórka już się dokonała na początku: narrator stoi na pustym placu po cerkwi rozebranej w dwa miesiące. Budowa pojawia się później jako obraz z jego wyobraźni.
Gdzie: Część I, Część IIMitNarrator opisuje budowę cerkwi, bo był jej świadkiem albo wyczytał ją z dokumentów.
FaktBudowę sprzed około dwustu lat narrator sobie wyobraża. Nikt nie zapisał daty ani przebiegu prac, więc luki wypełnia domysłami.
Gdzie: Część II, Część IVMitStarzec pomagał budować cerkiew.
FaktCerkiew stała na długo przed jego narodzinami. Starzec został w niej ochrzczony, a przy zmianie dachu pomagał jego ojciec.
Gdzie: Część VNa wypracowanie
„Miejsce”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty są w streszczeniu.
- Jaką wartość ma pamięć o przeszłości? Odpowiedz na podstawie opowiadania Miejsce.Pamięć pozwala ocalić to, czego nie ma już materialnie: budynek, wieś i ludzi, którzy je tworzyli.
- Wyjaśnij znaczenie tytułu opowiadania Miejsce.Budynek można rozebrać i przewieźć, ale miejsce, w którym przez wieki się modlono, zachowuje swoje znaczenie (to interpretacja).
- Jak opowiadanie Miejsce przedstawia losy Łemków?Cerkiew jest śladem po wysiedlonej wspólnocie, a jej zniknięcie ukazuje utratę małej ojczyzny (to interpretacja badaczy).
- Porównaj, jak na cerkwisko patrzą turysta i narrator.Turysta tylko ogląda miejsce, a narrator je pamięta, więc ten sam plac znaczy dla nich co innego (to interpretacja).
Plan nauki
„Miejsce”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 3 minPrzejdź streszczenie część po części (6 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 6 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 11 minRozwiąż quiz (34 pytania), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 5 minWydrukuj test z kluczem odpowiedzi i sprawdź się na papierze.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Miejsce”
Kto napisał lekturę „Miejsce” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Miejsce” jest Andrzej Stasiuk. Czas powstania: 1995. Lektura należy do epoki: po wojnie (od 1945). Opowiadanie należy do cyklu Opowieści galicyjskie, który Stasiuk drukował w „Tygodniku Powszechnym” w latach 1993–1995, a w 1995 roku wydał w formie książki nakładem Wydawnictwa Znak.
O czym jest lektura „Miejsce” w jednym zdaniu?
Narrator pokazuje turyście plac po rozebranej łemkowskiej cerkwi i przekonuje, że budynek można wywieźć do muzeum, ale miejsca razem z jego pamięcią przenieść się nie da.
Z ilu części składa się lektura „Miejsce”?
W naszym opracowaniu lektura „Miejsce” ma 6 części: I Plac po cerkwi i rozmowa z turystą, II Gwoździe i zimowa wycinka, III Zdjęcie, jesienne światło i pytanie o odbudowę, IV Wyobrażona budowa: zrąb i ostatnie gonty oraz 2 kolejne części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Miejsce”?
Narrator (opowiadający, mieszkaniec okolicy). Mówi w pierwszej osobie, znał niszczejącą cerkiew i ludzi, którzy ją odwiedzali. Turysta (przybysz z aparatem). Ma plecak, mapę i aparat, zadaje krótkie pytania i fotografuje plac. Starzec (dawny mieszkaniec wsi). Około dziewięćdziesięcioletni, sparaliżowany mężczyzna, którego wniesiono do cerkwi na krześle.
Do jakiego gatunku należy lektura „Miejsce”?
To krótkie opowiadanie bez podziału na rozdziały, jedno z piętnastu w zbiorze, które badacze nazywają mikronarracją. Narrator mówi w pierwszej osobie, a utwór ma dwa plany: spacer z turystą i wyobrażone dzieje cerkwi, przy czym krótkie rozmowy z turystą otwierają, przerywają i zamykają opowieść jak klamra; język jest poetycki, pełen plastycznych opisów.
Czy lektura „Miejsce” jest na egzaminie?
W zestawieniu arkuszy CKE z lat 2019–2026 (termin główny) lektura „Miejsce” się nie pojawiła. Należy do lektur etapu: Liceum. Wiedzę sprawdzisz w quizie (34 pytania) i w teście do druku.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Miejsce”?
Do lektury „Miejsce” pasują m.in. tematy: „Jaką wartość ma pamięć o przeszłości?”, „Wyjaśnij znaczenie tytułu opowiadania Miejsce”, „Jak opowiadanie Miejsce przedstawia losy Łemków?” i „Porównaj, jak na cerkwisko patrzą turysta i narrator”. Tezę i argumenty znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Miejsce” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Miejsce” ma 34 pytania, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Ojczyzna.
Epoka: Po wojnie.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Miejsce”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
