QuizyBingo
Okładka: Inny świat, wydawnictwo Wydawnictwo Literackie
Wyd. Literackie

Inny świat

Gustaw Herling-Grudziński

  • Po wojnie · 1951
  • Liceum
  • Fragmenty
  • Matura 2026

9 postaci

Bohaterowie

Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.

Na wypracowanie

Motywy i kontekst

Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.

Epoka

Po wojnie · od 1945Świadectwa wojny i łagrów, pytania o zło, a obok baśń i przygoda dla młodszych czytelników.

Gatunek

To wspomnienia z kręgu literatury obozowej, na pograniczu literatury faktu i pięknej: łączą relację autobiograficzną, reportaż, esej i portrety współwięźniów. Utwór ma dwie części i epilog, a jego budowa nawiązuje do Wspomnień z domu umarłych Dostojewskiego.

Geneza

Herling-Grudziński napisał książkę w latach 1949–1950 na emigracji, opierając się na swoim pobycie w obozie w Jercewie w latach 1940–1942. Po raz pierwszy ukazała się po angielsku w Londynie w 1951 roku z przedmową Bertranda Russella, a polskie wydanie wyszło w Londynie w 1953 roku. W Polsce oficjalnie wydano ją dopiero pod koniec lat 80., wcześniej krążyła w drugim obiegu.

Arkusze CKE

Ta lektura na egzaminie

Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).

Karta lektury

„Inny świat”: najważniejsze fakty

Lektura „Inny świat” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.

Fakty o lekturze Inny świat
TytułInny świat
AutorGustaw Herling-Grudziński
Czas powstania1951
EpokaPo wojnie (od 1945)
Rodzaj i gatunekepika, wspomnienia
Podział20 części, od Witebsk – Leningrad – Wołogda do Epilog: upadek Paryża
Etap szkolnyLiceum
Na liście lekturFragmenty
Maturarok 2026

20 części

„Inny świat” po kolei: o czym jest każda część

Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.

  1. Witebsk – Leningrad – WołogdaW marcu 1940 roku Gustaw Herling-Grudziński próbuje przedostać się na Litwę i zostaje aresztowany przez NKWD.
  2. Nocne łowyGustaw trafia do Jercewa i zostaje przydzielony do brygady tragarzy w bazie żywnościowej.
  3. Praca. Dzień po dniuRozdział opisuje dzień więźnia od porannej pobudki i apelu do powrotu z pracy wieczorem.
  4. OchłapW Jercewie przebywa więzień Gorcew, młody i silny mężczyzna.
  5. Zabójca StalinaDo brygady Gustawa trafia więzień skazany za to, że po pijanemu strzelił do portretu Stalina.
  6. Drei KameradenW lutym 1941 roku Gustaw poznaje trzech niemieckich komunistów: Stefana, Hansa i Ottona.
  7. Ręka w ogniuDo brygady Gustawa trafia Michaił Kostylew, wychowany w wierze w komunizm student Akademii Morskiej, któremu lektura francuskich pisarzy pokazała inny obraz świata.
  8. Dom swidanijPrzy wartowni stoi dom swidanij, czyli dom widzeń, w którym więźniowie spotykają się z bliskimi.
  9. ZmartwychwstanieSzpital jest marzeniem więźniów, bo daje odpoczynek, czystą pościel i lepsze jedzenie.
  10. Wychodnoj dieńDzień wolny od pracy przysługuje rzadko, po przekroczeniu normy.
  11. GłódDruga część książki zaczyna się od rozdziału o głodzie, który łamie w więźniach dawne zasady moralne.
  12. Krzyki nocnePo pracy więźniowie leżą na pryczach w odrętwieniu i myślą o śmierci, która może przyjść w każdej chwili.
  13. Zapiski z martwego domuW obozie odbywa się pokaz filmu.
  14. Na tyłach otieczestwiennoj wojny. Partia szachówPo ataku Niemiec na ZSRR w czerwcu 1941 roku Gustaw, podobnie jak inni cudzoziemcy i więźniowie polityczni, traci pracę w bazie żywnościowej.
  15. SianokosyLatem 1941 roku Gustaw pracuje przy sianokosach, a potem przy wyrębie lasu.
  16. Męka za wiaręPod koniec listopada 1941 roku z około dwustu Polaków w Jercewie zostaje tylko kilku.
  17. TrupiarniaZe szpitala Gustaw trafia do Trupiarni, czyli baraku dla więźniów niezdolnych do pracy, którzy powoli umierają z głodu.
  18. Opowiadanie B.B., polski nauczyciel, zostaje po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej oskarżony o zdradę ZSRR.
  19. Ural 1942W drugiej połowie stycznia 1942 roku Gustaw zostaje zwolniony i opuszcza obóz.
  20. Epilog: upadek ParyżaW czerwcu 1945 roku w Rzymie Gustaw spotyka znajomego z więzienia w Witebsku, który kiedyś przyniósł do celi wiadomość o upadku Paryża.

Czytaj pełne streszczenie „Inny świat”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.

Mit czy fakt

„Inny świat”: najczęstsze pomyłki

Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.

MitNarrator to oddzielna postać, która spisuje cudze zapiski, jak w książce Dostojewskiego.

FaktNarrator jest tożsamy z bohaterem i jest nim sam Herling-Grudziński. U Dostojewskiego narrator odczytuje zapiski zmarłego katorżnika.

Gdzie: Witebsk – Leningrad – Wołogda, Zapiski z martwego domu

MitGustaw zostaje aresztowany na granicy z Niemcami.

FaktZostaje aresztowany przez NKWD w 1940 roku przy próbie przedostania się na Litwę.

Gdzie: Witebsk – Leningrad – Wołogda

MitKostylew okalecza rękę dopiero przed wyjazdem na Kołymę.

FaktRękę okalecza wcześniej, żeby unikać pracy i czytać. Dopiero gdy ma jechać na Kołymę, oblewa się wrzątkiem.

Gdzie: Ręka w ogniu

Zobacz wszystkie pułapki w streszczeniu.

Na wypracowanie

„Inny świat”: tezy do rozprawki

Gotowe tezy dla 3 tematów. Argumenty są w streszczeniu.

Plan nauki

„Inny świat”: jak się nauczyć w jeden wieczór

Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o lekturę „Inny świat”

Kto napisał lekturę „Inny świat” i kiedy powstała?

Autorem lektury „Inny świat” jest Gustaw Herling-Grudziński. Czas powstania: 1951. Lektura należy do epoki: po wojnie (od 1945). Herling-Grudziński napisał książkę w latach 1949–1950 na emigracji, opierając się na swoim pobycie w obozie w Jercewie w latach 1940–1942.

O czym jest lektura „Inny świat” w jednym zdaniu?

Autobiograficzna opowieść o łagrze w Jercewie, w której Herling-Grudziński pokazuje, jak system niszczy człowieka, a ocaleni wynoszą z niego moralne rany.

Z ilu części składa się lektura „Inny świat”?

W naszym opracowaniu lektura „Inny świat” ma 20 części: Witebsk – Leningrad – Wołogda, Nocne łowy, Praca. Dzień po dniu, Ochłap oraz 16 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.

Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Inny świat”?

Gustaw Herling-Grudziński (narrator i bohater). Młody Polak aresztowany przez NKWD i skazany na pięć lat łagru. Michaił Kostylew (więzień, przyjaciel narratora). Dawny komunista, któremu literatura francuska pokazała inny świat. Natalia Lwowna (więźniarka). Więźniarka, która od kilku lat żyje w obozie i pracuje w biurze rachmistrzów.

Do jakiego gatunku należy lektura „Inny świat”?

To wspomnienia z kręgu literatury obozowej, na pograniczu literatury faktu i pięknej: łączą relację autobiograficzną, reportaż, esej i portrety współwięźniów. Utwór ma dwie części i epilog, a jego budowa nawiązuje do Wspomnień z domu umarłych Dostojewskiego.

Czy lektura „Inny świat” jest na egzaminie?

Tak. Lektura „Inny świat” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): matura w roku 2026. Na stronie quizu są 2 prawdziwe zadania z arkuszy.

Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Inny świat”?

Do lektury „Inny świat” pasują m.in. tematy: „Jak łagier niszczy człowieka według ‚Innego świata’?”, „Czy w łagrze można zachować godność?” i „Rola literatury w obozowym życiu bohaterów”. Tezę i argumenty znajdziesz w streszczeniu.

Ile pytań ma quiz z lektury „Inny świat” i czy da się wydrukować test?

Quiz z lektury „Inny świat” ma 55 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.

Epoka: Po wojnie.

Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Inny świat”

Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.

Ta lektura była w arkuszach CKE: matura (2026). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.

Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania

Z tej samej epoki