Inny świat – quiz i test

próba przejścia granicy z Litwą. Śledczy próbowali najpierw zrobić z niego polskiego oficera na usługach wroga, m.in. z powodu wysokich butów i brzmienia nazwiska. Te zarzuty upadły, a podstawą wyroku stała się próba przejścia na Litwę.

na pięć lat. Wyrok pięciu lat łagru narrator usłyszał w więzieniu w Witebsku. Odsiedział tylko część tej kary.

Witebsk, Leningrad i Wołogda. Pierwszy rozdział nosi tytuł od tych trzech miast. Z Wołogdy narrator trafia do obozu w Jercewie.

był tragarzem w bazie żywnościowej. Tragarze rozładowywali wagony z mąką i zbożem w bazie żywnościowej. Praca była ciężka, ale przy niej można było zdobyć dodatkowe jedzenie.

wyrąb lasu. Brygady leśne szły kilka kilometrów do lasu i pracowały cały dzień po pas w śniegu. Mało kto wytrzymywał tę pracę dłużej niż dwa lata.

wyjechała z obozu z etapem na własną prośbę. Po trzech dniach Marusia sama zgłosiła się na etap do innego obozu. Jej historię często odczytuje się jako dowód, że w łagrze uczucie przegrywa z prawami grupy.

stracił przytomność i spadł z sań w drodze z lasu. Gorcew, skierowany do najcięższej pracy, słabł z dnia na dzień. Pod koniec stycznia spadł z sań i zamarzł, a współwięźniowie widzieli w tym zemstę.

żeby rana się nie goiła i nie musiał pracować. Rana dawała mu zwolnienie z pracy, a wolny czas spędzał na czytaniu. Często odczytuje się to jako jego osobisty bunt wobec systemu, który go zniewolił.

oblał się wrzątkiem w łaźni. Wiadomość przyszła kilka tygodni przed zapowiedzianą wizytą matki. Kostylew oparzył się śmiertelnie i zmarł w szpitalu, nie odzyskawszy przytomności.

raz w roku. W teorii raz w roku, ale większość więźniów czekała na widzenie kilka lat. Pobyt bliskich uświadamiał przepaść między więźniem a światem na wolności.

celowo wyszedł na silny mróz, żeby się rozchorować. Szpital był dla więźniów miejscem odpoczynku, dlatego wielu celowo się okaleczało lub rozchorowywało. Ten epizod opisuje rozdział Zmartwychwstanie.

bo amnestia dla Polaków go omijała. Inni Polacy wychodzili na wolność, a on wciąż czekał. Nie wierzył, że przeżyje do wiosny, więc wybrał protest, który w łagrze był surowo karany.

osiem. Ósmego dnia narrator podpisał na wartowni depeszę do ambasadora polskiego i trafił do szpitala. Protest przyniósł skutek.

do Trupiarni. Trupiarnia była barakiem dla niezdolnych do pracy. Autor wspominał, że był wtedy dochodiagą, czyli człowiekiem bliskim śmierci.

w styczniu 1942 roku. Narrator opuścił obóz w drugiej połowie stycznia 1942 roku, żegnany przez Dimkę i panią Olgę. Potem ruszył na poszukiwanie armii polskiej.

w Rzymie w 1945 roku. Epilog przenosi akcję do Rzymu w czerwcu 1945 roku, miesiąc po zakończeniu wojny w Europie. Narrator pracował wtedy w redakcji gazety wojskowej.

współwięźnia z celi w Witebsku. To ten więzień przyniósł kiedyś do witebskiej celi wiadomość o upadku Paryża, od której epilog bierze tytuł.

do fałszywego donosu na Niemców ze swojej brygady. Aby ocalić siebie, fałszywie zeznał przeciw niewinnym Niemcom ze swojej brygady, których potem rozstrzelano. Szukał kogoś, kto sam przeszedł łagier i to zrozumie.

nie potrafi powiedzieć, że go rozumie. Narrator milczy, a rozmówca wychodzi z pokoju. Epilog często odczytuje się jako pytanie o ocenę czynów popełnionych w nieludzkich warunkach.

żarliwym komunistą zafascynowanym literaturą francuską. Lektura francuskich pisarzy pokazała mu inny świat, a po aresztowaniu właściciela wypożyczalni, z której brał książki, sam trafił do śledztwa. Złamany w śledztwie, podpisał przyznanie się do winy.

dawnym śledczym NKWD, który sam został więźniem. Jeden z przechodzących przez Jercewo więźniów rozpoznał w nim swojego oprawcę z więzienia w Charkowie. Współwięźniowie go pobili, a władze obozu nie zareagowały.

Zapiski z martwego domu Dostojewskiego. Powieść Dostojewskiego o katordze stała się dla narratora wstrząsem. Od niej wziął się tytuł jednego z rozdziałów i motto całej książki.

próbowała odebrać sobie życie. Natalia uważała, że prawo do decyzji o własnej śmierci daje jej siłę. Jej próba samobójcza była sposobem ucieczki z martwego domu.

przywódcą urków w baraku narratora. Kowal przewodził grupie kryminalistów w brygadzie tragarzy. Dla utrzymania pozycji w bandzie poświęcił kobietę, z którą się związał.

Ormianin Machapetian. Narrator uważał Machapetiana za przyjaciela i oparcie. Prawda o donosie była dla niego bolesną lekcją obozowej moralności.

na listy od jedynego syna. Pamfiłow załamał się, gdy syn w liście usprawiedliwił jego aresztowanie. Później Sasza, już jako więzień, przeszedł przez Jercewo z etapem i ojciec się z nim pojednał.

zmarła przy porodzie dziecka ukochanego. Pielęgniarka ze szpitala, związana z lekarzem Jegorowem, pokochała młodego więźnia. Zmarła w styczniu 1942 roku, rodząc jego dziecko.

na emigracji w Anglii w latach 1949–1950. Autor pisał książkę w Anglii od 1949 do 1950 roku. Pierwsze notatki zrobił wkrótce po wyjściu z obozu.

Bertrand Russell. Brytyjski filozof napisał przedmowę do angielskiego wydania z 1951 roku, które ukazało się w Londynie wcześniej niż polskie.

o odrębnym świecie z własnymi prawami i obyczajami. Motto zapowiada temat książki i wyjaśnia jej tytuł: łagier to odrębny świat, w którym obowiązują inne prawa.

wspomnienia z pogranicza literatury faktu i pięknej. Utwór łączy wspomnienia, autobiografię, opowiadanie i esej. Jest świadectwem, ale opowiedzianym środkami literackimi.

układu Sikorski–Majski. Układ podpisano w Londynie 30 lipca 1941 roku, po ataku Niemiec na ZSRR. Przewidywał amnestię dla polskich obywateli.

od procentu wykonania normy. Więźniowie ustawiali się do różnych kotłów według wyników pracy. Głód był narzędziem zmuszania do pracy.

uważa, że nie wolno sądzić ludzi za czyny z nieludzkich warunków. Według narratora człowiek może być ludzki tylko w ludzkich warunkach. Często podkreśla się, że oskarża on system, a nie jego ofiary.

był zakazany i krążył w drugim obiegu. Przez lata książka była w Polsce zakazana. Czytano ją w wydaniach podziemnych, a oficjalnie ukazała się dopiero pod koniec lat 80.