Henryk Sienkiewicz
Lektura „Latarnik” w jednym zdaniu
Stary polski tułacz Skawiński dostaje posadę latarnika, ale gdy po lekturze „Pana Tadeusza” zasypia i śni o kraju, nie zapala światła i znowu musi ruszyć w świat.
3 rozdziały · 1 min czytania
Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.
Stary polski tułacz Skawiński dostaje posadę latarnika, ale gdy po lekturze „Pana Tadeusza” zasypia i śni o kraju, nie zapala światła i znowu musi ruszyć w świat.
„Jeszcze słowo: za każde uchybienie w służbie dostaniecie dymisję.”Falconbridge
„Porządnego mamy latarnika”Kreole
„Nie zapaliliście latarni. Pójdziecie precz ze służby.”Johns
14 punktów
W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.
Na sprawdzian i wypracowanie
Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.
Rozdział I
Falconbridge egzaminuje kandydata, a ten pokazuje krzyże i papier z wojny w Stanach. Mówi, że się tułał, i błaga o posadę, bo potrzebuje spokoju.
„Nie zaznałem tylko spokojności.”Skawiński
Dlaczego ważna: Poznajemy bohatera jako uczciwego żołnierza i emigranta, który pragnie osiąść w jednym miejscu.
W streszczeniu →Rozdział I
Skawiński patrzy na morze i wspomina swoje niepowodzenia w czterech częściach świata. Wierzy, że wreszcie zawinął do portu.
„Nadszedł nareszcie dla niego czas spokoju.”narrator
Dlaczego ważna: Scena pokazuje, jak wielki jest jego pech i jak bardzo pragnie spokoju.
W streszczeniu →Rozdział II
Czasem w niedzielę Skawiński zakłada strażniczą kapotę i krzyże, a po mszy słyszy pochwały Kreoli. Szuka też w gazetach wieści z Europy.
„Porządnego mamy latarnika”Kreole z Aspinwall
Dlaczego ważna: Pokazuje, że mimo spokoju wciąż myśli o kraju.
W streszczeniu →Rozdział III
Wśród zapasów znajduje się paczka z polskimi książkami. Skawiński drżącymi rękami otwiera tom wierszy wielkiego poety.
„Ale nadeszło przebudzenie.”narrator
Dlaczego ważna: Przynosi koniec półsnu i zapowiada przebudzenie bohatera.
W streszczeniu →Rozdział III
Skawiński czyta na głos początek „Pana Tadeusza” i nie może powstrzymać łez. Rzuca się na piasek i płacze z miłości do kraju.
„Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie!”Skawiński (czyta na głos inwokację „Pana Tadeusza”)
Dlaczego ważna: To przełom noweli: budzi się w nim uśpiona tęsknota za ojczyzną, która za chwilę przesądzi o jego losie.
W streszczeniu →Rozdział III
Po lekturze Skawiński zasypia i widzi wieś, karczmę i siebie jako młodego ułana na warcie.
„Oj, jedyna, jedyna!”narrator (myśli Skawińskiego we śnie)
Dlaczego ważna: Sen przenosi bohatera do kraju i tłumaczy, dlaczego zapomina o służbie.
W streszczeniu →Rozdział III
Johns budzi Skawińskiego i mówi, że latarnia nie świeciła, a łódź rozbiła się na mieliźnie. Skawiński traci posadę.
„Nie zapaliliście latarni. Pójdziecie precz ze służby.”Johns
Dlaczego ważna: Rozwiązanie noweli: obowiązek wobec statków przegrywa z tęsknotą, a bohater znów jest tułaczem.
W streszczeniu →Mapa postaci
Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.
Najczęstsze pomyłki
Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.
MitSkawiński zostaje zwolniony, bo ktoś utonął w katastrofie łodzi.
NaprawdęŁódź z San-Geromo rozbiła się na mieliźnie, ale nikt nie utonął. Johns mówi, że inaczej Skawiński poszedłby pod sąd.
Części: III
MitSkawiński czyta „Pana Tadeusza” od pierwszego dnia pracy.
NaprawdęPaczka z książkami przychodzi dopiero po wielu tygodniach, gdy Skawiński jest już zamknięty w sobie (rozdział III). Utwory poety czytał kiedyś w Paryżu, ale w Ameryce nigdy nie spotkał polskich książek.
MitNa końcu noweli Skawiński wraca do Polski.
NaprawdęPo utracie posady płynie statkiem z Aspinwall do New Yorku i znowu zaczyna tułaczkę. Do kraju wraca tylko we śnie i z książką na piersi.
Części: III
MitTo Falconbridge przysłał Skawińskiemu książki.
NaprawdęPrzysłało je polskie Towarzystwo w New Yorku, któremu Skawiński wcześniej przekazał połowę pensji.
Części: III
MitSkawiński traci posadę, bo zasnął w pracy w dzień.
NaprawdęZasypia wieczorem po lekturze i dlatego nie zapala latarni. Budzi go dopiero Johns.
Części: III
MitŚpiącego Skawińskiego budzi i zwalnia konsul Falconbridge.
NaprawdęBudzi go strażnik portowy Johns i on mówi o rozbitej łodzi i zwolnieniu. Konsul nie pojawia się w tej scenie, a resztę Skawiński ma usłyszeć w konsulacie.
Części: III
3 tematy
Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.
TezaTęsknota za krajem, choć uśpiona w samotności, okazuje się w Skawińskim silniejsza niż pragnienie spokoju.
W niedzielę szuka w gazetach wiadomości z Europy, choć mieszka na drugiej półkuli.
II„Biedne stare serce! Na tej wieży strażniczej i na drugiej półkuli biło jeszcze dla kraju”
Inwokacja „Pana Tadeusza” sprawia, że płacze i rzuca się na piasek.
III„Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie!”
Po utracie posady zabiera ze sobą książkę i chroni ją jak skarb.
III„jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła”
TezaSkawiński jest symbolem Polaka, któremu los nie pozwala znaleźć stałego miejsca.
TezaSkawiński jest sumienny, ale uczucia patriotyczne biorą górę nad obowiązkiem.
8 haseł
Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
Dalej
W liczbach
Pytania i odpowiedzi
W 5 punktach: Po zaginięciu latarnika w Aspinwall konsul Falconbridge zatrudnia starego Polaka Skawińskiego, żołnierza i tułacza, który szuka spokoju. Na wieży Skawiński odnajduje upragniony spokój i szczęście, ale z czasem zamyka się w sobie i żyje jak w półśnie. Pewnego dnia dostaje paczkę z polskimi książkami od Towarzystwa w New Yorku i czyta „Pana Tadeusza”. Inwokacja budzi w nim tęsknotę, więc płacze, a potem zasypia i śni o rodzinnej wsi. Przez to nie zapala latarni, rozbija się łódź, Skawiński traci posadę i znów wyrusza w drogę z książką przy sobie.
Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 25 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 3 części po kilka zdań każda i zajmuje około 1 minuty.
Plan wydarzeń ma 14 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Latarnik w Aspinwall przepada w czasie burzy, a konsul Falconbridge musi w 12 godzin znaleźć następcę. Kończy się na: Skawiński traci posadę i płynie do New Yorku, przyciskając do piersi książkę.
Najważniejsze sceny to: Rozmowa Skawińskiego z konsulem, Pierwsza noc na balkonie, Msza w Aspinwall, Paczka z książkami oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.
Częsty mit: Skawiński zostaje zwolniony, bo ktoś utonął w katastrofie łodzi. Fakt: Łódź z San-Geromo rozbiła się na mieliźnie, ale nikt nie utonął. Johns mówi, że inaczej Skawiński poszedłby pod sąd. W streszczeniu jest 6 takich pułapek.
Słowniczek ma 8 haseł: nowela, sokół (motyw sokoła), punkt kulminacyjny, inwokacja, latarnia morska, konsul oraz 2 kolejne hasła.
Do tematu „Tęsknota za ojczyzną w noweli ‚Latarnik’” pasuje teza: Tęsknota za krajem, choć uśpiona w samotności, okazuje się w Skawińskim silniejsza niż pragnienie spokoju. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.
Rozwiąż quiz: 58 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Lektury według etapu
Odkrywaj
