QuizyBingo

Tango – streszczenie

Sławomir Mrożek

  • Po wojnie · 1964
  • Liceum
  • Matura 2023, 2025

Lektura „Tango” w jednym zdaniu

Młody Artur chce wymusić w domu dawny porządek, ale jego plan kończy się jego śmiercią i rządami prostaka Edka.

6 części · 2 min czytania

Streszczenie szczegółowe, część po części

Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.

Ściąga PDF

  1. Akt I.1Artur wraca do domu pełnego bałaganu

    • W zagraconym pokoju Eugenia, Eugeniusz i Edek grają w karty, kiedy wchodzi Artur, który chce w domu porządku.
    • Artur karze Eugenię leżeniem na katafalku, a Eugeniuszowi nakłada na głowę klatkę dla ptaków, i próbuje wyprosić Edka.
    • Eleonora wita się z Edkiem jak z dobrym znajomym i otwarcie przyznaje, że ma z nim romans.
    • Wchodzi Stomil, ojciec Artura, artysta awangardowy, który nie uznaje żadnych ograniczeń.
    • Rodzice bronią swobody, o którą walczyli w młodości, a Artur odpowiada, że chce zostać lekarzem i żyć w świecie z zasadami.
    ArturEugeniaEugeniuszEdekEleonoraStomil

  2. Akt I.2Eksperyment Stomila

    • Stomil postanawia pokazać domownikom swój kolejny eksperyment teatralny z postaciami Adama i Ewy.
    • W trakcie przedstawienia gaśnie światło i rozlega się huk.
    • Gdy znów robi się jasno, okazuje się, że huk to wystrzał Stomila z rewolweru, a pokaz kończy się klapą, bo nikt z domowników nie rozumie jego sensu.
    • Artur wyprasza wszystkich z pokoju i zostaje sam z Alą.
    StomilArturAlaEugeniaEleonoraEugeniuszEdek

  3. Akt II.1Spisek Artura i rewolwer Stomila

    • Nocą Artur naradza się ze swoim sojusznikiem Eugeniuszem, który tęskni za dawnym porządkiem.
    • Artur namawia Alę na małżeństwo z zachowaniem dawnych form, ale rozmowę przerywa Edek, a Ala odkłada odpowiedź na później.
    • Artur mówi ojcu o romansie Eleonory z Edkiem i skłania go, by wziął rewolwer i ukarał rywala.
    • Zamiast tragedii wychodzi farsa: kiedy Artur zagląda do pokoju, Stomil, Eleonora, Edek i Eugenia spokojnie grają w karty.
    ArturEugeniuszAlaEdekStomilEleonoraEugenia

  4. Akt II.2Zgoda Ali i błogosławieństwo

    • Artur bierze rewolwer ojca i zagania całą rodzinę do salonu, a Eugeniusz pilnuje domowników.
    • Dopiero teraz Ala wraca i zgadza się wyjść za Artura za mąż.
    • Pod groźbą broni babcia Eugenia błogosławi narzeczonych w tradycyjny sposób.
    • Ślub ma się odbyć następnego dnia.
    ArturEugeniuszAlaEugeniaStomilEleonoraEdek

  5. Akt III.1Uporządkowany dom i upadek planu Artura

    • Mieszkanie jest posprzątane, rodzina czeka w odświętnych strojach, a Edek występuje w roli lokaja.
    • W rozmowie z Eleonorą Ala zdradza wątpliwości, bo Artur kieruje się przede wszystkim zasadami.
    • Pijany Artur wraca do domu i przyznaje, że sama forma nie naprawi świata, bo potrzebna jest idea.
    • Eugenia oznajmia, że umiera, kładzie się na katafalku i naprawdę umiera.
    EdekAlaEleonoraArturStomilEugeniuszEugenia

  6. Akt III.2Władza Edka i tango

    • Artur uznaje, że ład da się oprzeć na władzy, i wskazuje Edkowi Eugeniusza jako pierwszą ofiarę.
    • Ala mówi Arturowi, że rano była z Edkiem.
    • Artur chce rozprawić się z Edkiem, ale to Edek zabija jego. Przed śmiercią Artur wyznaje Ali miłość.
    • Edek przejmuje władzę nad domem i zakłada marynarkę Artura.
    • Edek włącza muzykę i tańczy tango z Eugeniuszem nad ciałem Artura.
    ArturEdekEugeniuszAlaStomilEleonora

16 punktów

Plan wydarzeń

W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.

  1. Artur przerywa grę w karty babci, wuja i Edka w zagraconym mieszkaniu.I.1
  2. Za karę babcia musi leżeć na katafalku, a wuj dostaje na głowę klatkę dla ptaków.I.1
  3. Artur kłóci się z rodzicami, którzy bronią swobody wywalczonej w młodości.I.1
  4. Stomil pokazuje eksperyment o Adamie i Ewie, który kończy się hukiem i ciemnością.I.2
  5. Artur namawia kuzynkę Alę do tradycyjnego ślubu.II.1
  6. Artur mówi ojcu o romansie Eleonory z Edkiem i daje mu rewolwer.II.1
  7. Zamiast ukarać Edka, Stomil siada z rodziną do kart.II.1
  8. Artur bronią zgania rodzinę do salonu, a wuj Eugeniusz pilnuje porządku.II.2
  9. Ala zgadza się na ślub, a babcia błogosławi narzeczonych.II.2
  10. W dniu ślubu Edek występuje w domu jako lokaj.III.1
  11. Pijany Artur wraca do domu i przyznaje, że sama forma nie naprawi świata.III.1
  12. Babcia Eugenia kładzie się na katafalku i umiera.III.1
  13. Artur ogłasza władzę opartą na sile i każe Edkowi zabić wuja.III.2
  14. Ala mówi Arturowi, że rano była z Edkiem.III.2
  15. Edek zabija Artura, który przed śmiercią wyznaje Ali miłość.III.2
  16. Edek zakłada marynarkę Artura i tańczy tango z Eugeniuszem.III.2

Na sprawdzian i wypracowanie

Kluczowe sceny

Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.

Akt I.1

Kara dla gry w karty

Artur przerywa grę w karty Eugenii, Eugeniusza i Edka. Babcia musi położyć się na katafalku, a wuj dostaje na głowę klatkę dla ptaków.

Dlaczego ważna: Scena od razu pokazuje świat bez ładu i młodego człowieka, który chce go naprawić groteskowymi środkami.

W streszczeniu →

Akt I.1

Spór o swobodę

Stomil i Eleonora tłumaczą Arturowi, że obalili dawne normy dla jego wolności. Artur odpowiada, że chce zostać lekarzem i żyć według zasad.

Dlaczego ważna: Konflikt pokoleń jest odwrócony: buntuje się syn, który domaga się porządku.

W streszczeniu →

Akt I.2

Eksperyment z Adamem i Ewą

Stomil pokazuje dziwaczne przedstawienie, które urywa się ciemnością i hukiem. Nikt z domowników nie rozumie sensu pokazu.

Dlaczego ważna: Scena ośmiesza awangardę, która eksperymentuje bez celu.

W streszczeniu →

Akt II.1

Rewolwer i farsa

Artur namawia ojca, by z rewolwerem ukarał kochanka żony. Gdy zagląda do pokoju, wszyscy spokojnie grają w karty.

Dlaczego ważna: Zamiast tragedii wychodzi farsa, bo w tym domu nic już nie ma powagi.

W streszczeniu →

Akt II.2

Błogosławieństwo pod bronią

Artur zagania rodzinę do salonu, Ala zgadza się na ślub, a babcia błogosławi narzeczonych. Wszystko dzieje się pod groźbą broni.

Dlaczego ważna: Tradycja wymuszona siłą okazuje się pustą formą.

W streszczeniu →

Akt III.1

Powrót pijanego Artura i śmierć Eugenii

Artur przyznaje, że sama forma nie naprawi świata. Wkrótce babcia kładzie się na katafalku i umiera.

Dlaczego ważna: Artur szuka nowej idei i zaczyna wierzyć w siłę.

W streszczeniu →

Akt III.2

Śmierć Artura i tango

Edek zabija Artura, przejmuje władzę i tańczy tango z Eugeniuszem.

Dlaczego ważna: Finał pokazuje zwycięstwo prymitywnej siły nad ideami.

W streszczeniu →

Mapa postaci

Kto występuje w której części

Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.

Najczęstsze pomyłki

Uwaga, pułapki

Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.

  1. MitArtur chce zostać artystą jak ojciec.

    NaprawdęArtur zapowiada, że zostanie lekarzem. Stomil jest artystą awangardowym, a Artur przeciwstawia się jego stylowi życia (część I.1).

    Części: I.1

  2. MitStomil rewolwerem rani albo zabija Edka.

    NaprawdęStomil bierze rewolwer, lecz zamiast tragedii wychodzi farsa: wszyscy spokojnie grają w karty (część II.1).

    Części: II.1

  3. MitEdek od początku pełni funkcję służącego.

    NaprawdęW części I.1 Edek jest gościem, który gra w karty. Lokajem staje się dopiero w akcie III (część III.1).

    Części: I.1III.1

  4. MitBabcię Eugenię zabija Edek.

    NaprawdęEugenia sama oznajmia, że umiera, kładzie się na katafalku i umiera (część III.1). Zabity zostaje Artur.

    Części: III.1III.2

  5. MitEdek zabija Eugeniusza, którego wskazał Artur.

    NaprawdęArtur wyznacza Eugeniusza na pierwszą ofiarę, ale ostatecznie ginie Artur, a Eugeniusz tańczy z Edkiem tango (część III.2).

    Części: III.2

  6. MitDramat kończy się pojednaniem rodziny.

    NaprawdęPo śmierci Artura Edek przejmuje władzę, a reszta domu ma mu się podporządkować (część III.2).

    Części: III.2

3 tematy

Argumenty do rozprawki

Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.

Czy bunt przeciw porządkowi może prowadzić do chaosu?3 argumenty

TezaW Tangu bunt rodziców przeciw normom prowadzi do rozpadu rodziny i otwiera drogę dla rządów prostaka.

  1. Rodzice bronią swobody, ale w domu panuje bałagan, a Eleonora ma romans z Edkiem.

    I.1

  2. Eksperyment Stomila kończy się ciemnością i hukiem, a nikt nie rozumie jego sensu.

    I.2

  3. Edek jako silniejszy przejmuje władzę, bo nikt nie broni żadnych wartości.

    III.2
Czy forma bez idei może uporządkować życie?3 argumenty

TezaArtur przekonuje się, że sama forma nie naprawi świata, a bez uczuć i idei staje się pusta.

  1. Ślub ma być narzędziem przywrócenia tradycji, a Ala ma wątpliwości, bo Artur kieruje się przede wszystkim zasadami.

    III.1

  2. Błogosławieństwo wymuszone bronią jest tylko pustym rytuałem.

    II.2

  3. Pijany Artur sam przyznaje, że forma nie wystarczy.

    III.1
Tango jako ostrzeżenie przed władzą siły.3 argumenty

TezaDramat pokazuje, jak łatwo władzę przejmuje ten, kto ma siłę, i jak rodzina się jej poddaje.

  1. Artur wskazuje Eugeniusza jako pierwszą ofiarę swoich rządów.

    III.2

  2. Edek zabija Artura i przejmuje dom, zakładając jego marynarkę.

    III.2

  3. Eugeniusz, który wcześniej pilnuje rodziny dla Artura, na końcu tańczy z Edkiem.

    III.2

Zanim pójdziesz na sprawdzian

Sprawdź, co pamiętasz

Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.

9 haseł

Słowniczek

Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.

groteska
Sposób przedstawiania świata, który łączy śmiech z grozą i przesadą. W Tangu groteskowa jest np. kara na katafalku i taniec nad zwłokami.
absurd
Coś sprzecznego ze zdrowym rozsądkiem i logiką. Mrożek używa absurdu, by pokazać pustkę wielkich haseł i zachowań ludzi.
awangarda
Nurt w sztuce, który zrywa z tradycją i szuka nowych, eksperymentalnych form. W dramacie reprezentuje ją Stomil.
konwencja
Przyjęta przez ludzi norma lub forma zachowania, np. zasady ślubu czy wygląd stroju. Rodzice Artura obalili konwencje, a on chce je przywrócić.
katafalk
Podwyższenie, na którym kładzie się trumnę lub zmarłego podczas pogrzebu. W Tangu stoi w pokoju od śmierci dziadka i staje się miejscem kary i śmierci babci.
farsa
Lekka komedia z szybką akcją i zabawnymi sytuacjami. W Tangu próba ukarania Edka, która miała być tragedią, zamienia się w farsę.
totalitaryzm
Ustrój, w którym władza kontroluje całe życie ludzi i rządzi przemocą. Finał Tanga czyta się jako przestrogę przed takim systemem.
oportunista
Człowiek, który dla własnej wygody przyłącza się do tego, kto akurat ma władzę. Takim bohaterem jest wuj Eugeniusz.
didaskalia
Uwagi autora w tekście dramatu, które opisują miejsce, wygląd i zachowanie postaci. W Tangu dokładnie opisują np. zagracony pokój i finałowy taniec.

Dalej

Sprawdź się: 54 pytaniaquiz z odpowiedziami, zadania CKE i test do drukuBohaterowie i motywywszystko o lekturze na jednej stronie

W liczbach

Streszczenie lektury „Tango” w liczbach

  • 5punktów w wersji krótkiej
  • 6części w wersji szczegółowej
  • 16punktów planu wydarzeń
  • 7kluczowych scen
  • 9haseł w słowniczku
  • 2 minczytania wersji szczegółowej

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o streszczenie lektury „Tango”

Jak krótko streścić lekturę „Tango”?

W 5 punktach: Artur wraca do domu pełnego bałaganu i próbuje przywrócić w nim zasady, karząc babcię Eugenię i wuja Eugeniusza za grę w karty z Edkiem. Jego rodzice, artysta Stomil i Eleonora, bronią swobody, a Eleonora ma romans z Edkiem. Artur próbuje wymusić powrót do dawnych form: namawia Alę na tradycyjny ślub i bronią zmusza rodzinę do posłuszeństwa. Kiedy ta próba zawodzi, a babcia umiera, Artur postanawia oprzeć porządek na władzy i przemocy. Ala mówi mu, że rano była z Edkiem, i w końcu to Edek zabija Artura, przejmuje władzę w domu i tańczy tango z Eugeniuszem.

Jak długie jest streszczenie lektury „Tango”?

Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 30 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 6 części po kilka zdań każda i zajmuje około 2 minut.

Jaki jest plan wydarzeń lektury „Tango”?

Plan wydarzeń ma 16 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Artur przerywa grę w karty babci, wuja i Edka w zagraconym mieszkaniu. Kończy się na: Edek zakłada marynarkę Artura i tańczy tango z Eugeniuszem.

Jakie są kluczowe sceny lektury „Tango”?

Najważniejsze sceny to: Kara dla gry w karty, Spór o swobodę, Eksperyment z Adamem i Ewą, Rewolwer i farsa oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.

Jakie pomyłki najczęściej pojawiają się przy lekturze „Tango”?

Częsty mit: Artur chce zostać artystą jak ojciec. Fakt: Artur zapowiada, że zostanie lekarzem. Stomil jest artystą awangardowym, a Artur przeciwstawia się jego stylowi życia (część I.1). W streszczeniu jest 6 takich pułapek.

Jakie trudne słowa wyjaśnia słowniczek do lektury „Tango”?

Słowniczek ma 9 haseł: groteska, absurd, awangarda, konwencja, katafalk, farsa oraz 3 kolejne hasła.

Jaką tezę postawić w rozprawce o lekturze „Tango”?

Do tematu „Czy bunt przeciw porządkowi może prowadzić do chaosu?” pasuje teza: W Tangu bunt rodziców przeciw normom prowadzi do rozpadu rodziny i otwiera drogę dla rządów prostaka. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.

Jak sprawdzić, ile pamiętam ze streszczenia lektury „Tango”?

Rozwiąż quiz: 54 pytania z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.

Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Tango”

Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.

Zacznij quizBohaterowie i motywyTest do druku

Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania

Z tej samej epoki