Matura ustna z polskiego

Matura ustna z polskiego nadal istnieje i w 2027 r. jest obowiązkowa: 30 minut, 30 punktów, zestaw z jednym zadaniem jawnym i jednym z nieznanym tekstem. Sprawdź, jak przebiega egzamin, jak jest oceniany i jak rozłożyć przygotowania na tygodnie.

Redakcja25.10.202620 min czytania

W jednej minucie

Matura ustna 2027 w pigułce

Liczby i zasady, które warto znać, zanim zaczniesz się przygotowywać. Źródłem są dokumenty CKE.

7–29 maja2027 r.: 17 dni, w których szkoły mogą przeprowadzać część ustną
30minut: 15 przygotowania, około 10 wypowiedzi i około 5 rozmowy
30punktów do zdobycia w całej części ustnej
9punktów (30%) to minimum do zdania części ustnej
2zadania w zestawie: jedno jawne, drugie z nieznanym tekstem
76zadań jawnych na lata 2026–2028, z 29 pozycji

Najważniejsze zasady

Ustny egzamin z polskiego istnieje i jest obowiązkowy dla zdających w Formule 2023 (wyjątki opisuje informacja CKE: m.in. osoby, które zdały maturę w latach 2020–2022 i wracają, oraz laureaci i finaliści olimpiad). Zdają go pozostali maturzyści, a poziom nie jest określany (w odróżnieniu od części pisemnej na poziomie podstawowym).
Odbywa się w twojej szkole, w maju, według szkolnego harmonogramu. Pisemny polski ma osobny termin ogólnopolski.
Wylosujesz zestaw z dwoma zadaniami. Zadanie 1 dotyczy lektury obowiązkowej i pochodzi z jawnej listy, zadanie 2 opiera się na tekście, którego nie znasz.
Trzeba uzyskać co najmniej 30% punktów, bo bez tego matura nie jest zdana. Jeśli nie zdasz tylko jednego przedmiotu obowiązkowego, poprawisz go w sierpniu.
Nowa podstawa programowa wchodzi stopniowo. O jej terminach przeczytasz w artykule Nowa podstawa programowa 2026.

Rozwiewamy wątpliwości

Czy matura ustna nadal jest?

Fraza „matura ustna” budzi sporo pytań. Sprawdzamy, co mówią dokumenty CKE.

Mit „Matura ustna z polskiego została zniesiona.”

Fakt Nie. Zwolnienie z części ustnej obowiązywało tylko w latach 2020–2022. Od 2023 roku przystąpienie do niej jest obowiązkowe, także w 2027 r.

Mit „Wszystkie pytania znam z listy.”

Fakt Tylko zadanie 1 jest jawne. Zadanie 2 ma niejawną treść i zawiera nieznany ci tekst literacki lub nieliteracki albo materiał ikoniczny.

Mit „Ustna się nie liczy, wystarczy zdać pisemną.”

Fakt Liczy się. Żeby zdać maturę, trzeba mieć co najmniej 30% punktów z każdego przedmiotu obowiązkowego, w tym z części ustnej, czyli 9 z 30 punktów.

Mit „Komisja przepyta mnie z faktów z lektury.”

Fakt Rozmowa nie może być odpytywaniem. Obejmuje od jednego do trzech pytań lub poleceń, a pytania nie mogą dotyczyć faktograficznych detali niepowiązanych z tematem. Błędy rzeczowe w twojej wypowiedzi nadal obniżają ocenę.

Co się zmieniło od 2023 roku

Od 2023 roku obowiązuje Formuła 2023: zestaw ma dwa zadania, a wypowiedzi są dwie. Zadanie 1 pochodzi z jawnej listy, ogłaszanej z wyprzedzeniem przez dyrektora CKE. Starsza Formuła 2015 miała jedno niejawne zadanie z jedną wypowiedzią; w 2027 r. zdają w niej tylko wybrane grupy absolwentów, a dla większości z nich jest to ostatni rok tej formuły (od 2028 r. przechodzą na Formułę 2023). Opisujemy Formułę 2023; dla 2015 zajrzyj do sekcji 20 informacji CKE.

Komunikaty CKE na rok 2027 opisują część ustną tak samo jak informator z roku szkolnego 2024/2025. O zmianach w kolejnych latach decydują przepisy i komunikaty CKE, więc sprawdzaj je na bieżąco.

Kiedy i jak

Termin i organizacja

Daty pochodzą z komunikatu dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. i z informacji o organizacji matury w roku szkolnym 2026/2027.

do 4 marca 2027
Szkolny harmonogram
Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego opracowuje i ogłasza harmonogram części ustnej, z godziną egzaminu każdego zdającego.
4 maja 2027, wt.
Pisemny polski, godz. 9:00
Część pisemna na poziomie podstawowym: język polski w użyciu, test historycznoliteracki i wypracowanie, razem 240 minut. To osobny egzamin od ustnego.
7–29 maja 2027
Część ustna w szkole
Egzamin może odbywać się w 17 dniach: 7–8, 10–13, 17–22, 24–26 oraz 28 i 29 maja. Zaczyna się nie wcześniej niż o 9:00 i nie później niż około 16:00; zespół przedmiotowy egzaminuje dziennie najwyżej 32 osoby.
7–9 czerwca 2027
Termin dodatkowy
Dla osób, które uzyskały zgodę dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.
9 lipca 2027
Wyniki matury
Ogłoszenie wyników i wydanie świadectw. O punktacji z ustnego zespół przedmiotowy informuje wcześniej, zgodnie z harmonogramem szkoły.
24 sierpnia 2027
Termin poprawkowy
Część ustna w sierpniu dla osób, które nie zdały tylko jednego przedmiotu obowiązkowego. Wyniki sesji poprawkowej: 10 września 2027.

Jak to zorganizowane w sali

Komisja to zespół przedmiotowy nauczycieli; jego członkowie oceniają cię indywidualnie.
Losujesz numer zestawu. Każdego dnia są inne zestawy, a pula do losowania (cztery zestawy) zmienia się co godzinę; wylosowany bilet wraca do puli.
Przychodzisz z dokumentem tożsamości. Notatki piszesz tylko na kartkach z pieczątką szkoły i po egzaminie oddajesz je razem z wydrukiem zestawu przewodniczącemu zespołu przedmiotowego.
Punkty zespół ustala w czasie przewidzianym w harmonogramie (zwykle po egzaminie grupy), bez obecności zdających w sali. Punkty mogą być ogłoszone publicznie tylko za zgodą wszystkich zdających w grupie.

Dostosowania (m.in. przedłużenie czasu o nie więcej niż 15 minut) opisuje sekcja 20.7 informacji CKE; zapytaj o nie w szkole z wyprzedzeniem.

Minuta po minucie

Jak przebiega egzamin

Informator CKE opisuje trzy etapy. Poniżej dodajemy, co z nich wynika dla ciebie.

Przygotowaniedo 15 min
Wypowiedzi monologowe na dwa tematydo 10 min
Rozmowa z zespołem przedmiotowymdo 5 min

Przygotowanie

Losujesz zestaw i otrzymujesz oba zadania. Możesz przygotować ramowy plan, konspekt albo notatki, ale tylko na kartkach z pieczątką szkoły. Nie możesz korzystać ze słowników i innych pomocy.

Wypowiedzi

Zaczynasz od zadania, które wybierzesz. Komisja ci nie przerywa, chyba że skończy się czas. Jeśli pierwsza wypowiedź trwa dłużej niż 7 minut, członek zespołu poinformuje cię o czasie, który pozostał.

Rozmowa

Komisja zadaje od jednego do trzech pytań lub poleceń. Co najmniej jedno dotyczy twojej własnej refleksji, czyli stanowiska wobec omawianego problemu. Rozmowa nie jest odpytywaniem.

Wypowiedź możesz zakończyć szybciej niż po 10 minutach: czas nie jest jedynym kryterium oceny, ale rozmowa nie zostanie przez to przedłużona.

Co losujesz

Dwa zadania w zestawie

Zestaw zawsze składa się z jednego zadania jawnego i jednego niejawnego.

Zadanie 1: lektura obowiązkowa

Polecenie składa się z zagadnienia (twierdzenia lub pytania), wskazania lektury i kontekstu, np. „Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”.
Jest jawne: pochodzi z listy ogłoszonej przez dyrektora CKE. Na lata 2026–2028 to 76 zadań.
Kontekst wybierasz sam, np. inny utwór, epokę, biografię autora, film, dzieło sztuki, Biblię, mitologię, historię, filozofię albo kwestie społeczne.

Zadanie 2: tekst kultury

Treść nie jest jawna. Polecenie zawiera zagadnienie i tekst: literacki, nieliteracki albo ikoniczny.
Zagadnienie dotyczy literatury, sztuki albo języka. Omawiasz je na podstawie załączonego materiału i drugiego tekstu.
Drugim tekstem może być lektura obowiązkowa, uzupełniająca, inny utwór literacki (także poetycki), a przy zagadnieniu literackim także inny tekst kultury (np. film) albo, przy zagadnieniu językowym, twoje własne doświadczenia komunikacyjne.
Zadanie odwołuje się do wiadomości i umiejętności z III etapu edukacyjnego i pozwala wykazać się dojrzałością intelektualną, orientacją w problemach kultury oraz sprawnością językowo-retoryczną.

Czterema kryteriami

Jak oceniana jest wypowiedź

Za część ustną można zdobyć 30 punktów. Aby ją zdać, potrzeba 9.

Kryteria oceniania części ustnej matury z polskiego
Kryterium	Maks. punktów	Na co patrzy komisja
Merytoryka wypowiedzi monologowych	16	8 pkt za każde zadanie. Liczy się argumentacja (bogata, zadowalająca, powierzchowna), poprawność rzeczowa i użycie kontekstu, przynajmniej częściowo funkcjonalne.
Kompozycja wypowiedzi monologowych	4	2 pkt za każde zadanie: wstęp, część zasadnicza i zakończenie tworzą logiczną całość. Brak wstępu lub zakończenia daje najwyżej 1 pkt.
Merytoryka rozmowy	6	Odpowiedzi na temat (adekwatne i poprawne) oraz właściwie uszczegółowione, czyli z rozwinięciem zamiast ogólników. 0 pkt za wypowiedzi nie na temat lub zdawkowe, błąd kardynalny albo niezachowanie zasad dialogu (np. norm grzecznościowych).
Zakres i poprawność środków językowych	4	W monologach i w rozmowie razem: bogactwo słownictwa i składni, poprawność języka mówionego (fleksja, leksyka, frazeologia, składnia, fonetyka) oraz płynność. Bez podjęcia rozmowy: 0 pkt.

Zasady, które decydują o wyniku

Bogata argumentacja to pogłębiona analiza poparta trafnymi przykładami i z elementami refleksji. Powierzchowna opiera się na uogólnieniach.
Kontekst się liczy. Na 5–8 pkt w zadaniu 1 wypowiedź musi być na temat i łączyć lekturę z kontekstem użytym przynajmniej częściowo funkcjonalnie (w zadaniu 2: dołączony tekst i drugi tekst albo własne doświadczenia). Bez kontekstu lub drugiego tekstu dostaniesz najwyżej 4 pkt za zadanie.
Błąd kardynalny to błąd w fabule lub losach głównych bohaterów lektury omawianej w całości, np. pomylenie biografii dwóch postaci. Za wypowiedź z takim błędem (albo z trzema lub więcej poważnymi błędami rzeczowymi) dostajesz 0 pkt, a wtedy za kompozycję w tym zadaniu też 0.
Poważne błędy rzeczowe, np. pomylone imię bohatera albo błędnie przywołany fakt historyczny, obniżają ocenę. Ten sam błąd powtórzony kilka razy liczy się jako jeden.
Zero z merytoryki monologów oznacza zero w pozostałych kryteriach, a wypowiedź nie na temat lub bez odniesienia do lektury z polecenia też daje 0 punktów.

Praktyczna wskazówka. Na próbach oceniaj siebie tą tabelą: osobno monolog z zadania 1, monolog z zadania 2, rozmowę i język. Po trzech próbach zobaczysz, w którym kryterium gubisz punkty.

Lista CKE

Zadania jawne 2026–2028

Komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. obowiązuje w latach 2026, 2027 i 2028. Pełna lista w rozwijanych blokach, a nad nią narzędzie do ćwiczeń.

76zadań jawnych na ustną maturę z polskiego
29pozycji (utworów, zbiorów i fragmentów) na liście
9zadań do jednej lektury: Dziady część III
12pozycji ma tylko jedno zadanie jawne

CKE zastrzega, że lista określa wyłącznie zakres pierwszego zadania w zestawie i nie wyczerpuje tematyki lektur. Liczba zadań nie jest prognozą: losujesz zestaw i nie wiesz, który temat dostaniesz. Poniżej pozycje z co najmniej czterema zadaniami.

Dziady część IIIAdam Mickiewicz Zadań jawnych9 z 76
LalkaBolesław Prus Zadań jawnych6 z 76
PrzedwiośnieStefan Żeromski Zadań jawnych6 z 76
Zbrodnia i karaFiodor Dostojewski Zadań jawnych5 z 76
WeseleStanisław Wyspiański Zadań jawnych5 z 76
DżumaAlbert Camus Zadań jawnych4 z 76
Rok 1984George Orwell Zadań jawnych4 z 76

Wylosuj zadanie i ćwicz na głos

Wylosuj jedno z 76 zadań i włącz stoper: 15 minut przygotowania, potem 10 minut mówienia. Bez skryptu użyj listy poniżej.

Biblia (fragmenty)3 zadania

Motyw cierpienia niezawinionego (Księga Hioba)
Człowiek wobec niestałości świata (Księga Koheleta)
Wizja końca świata (Apokalipsa św. Jana)

Mitologia (cz. I Grecja), Jan Parandowski3 zadania

Poświęcenie się w imię wyższych wartości
Problematyka winy i kary
Miłość silniejsza niż śmierć

Iliada (fragmenty), Homer1 zadanie

Heroizm jako postawa człowieka w zmaganiu się z losem

Antygona, Sofokles2 zadania

Prawa boskie a prawa ludzkie
Człowiek wobec przeznaczenia

Lament świętokrzyski (fragmenty)1 zadanie

Motyw cierpiącej matki

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)1 zadanie

Motyw tańca śmierci

Pieśń o Rolandzie (fragmenty)1 zadanie

Średniowieczny wzorzec rycerza

Makbet, William Szekspir3 zadania

Moralna odpowiedzialność za czyny
Czy człowiek decyduje o własnym losie?
Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy?

Skąpiec, Molier2 zadania

Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?
Przyczyny nieporozumień między rodzicami a dziećmi

Wybrana satyra, Ignacy Krasicki1 zadanie

Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry

Romantyczność oraz wybrane ballady, Adam Mickiewicz2 zadania

Świat ducha a świat rozumu
Na czym polega ludowa sprawiedliwość?

Dziady część III, Adam Mickiewicz9 zadań

Losy młodzieży polskiej pod zaborami
Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia
Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy
Różne postawy człowieka wobec Boga
Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia?
W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych?
Walka dobra ze złem o duszę ludzką
Czym dla człowieka może być wolność?
Motyw samotności

Lalka, Bolesław Prus6 zadań

Miłość – siła destrukcyjna czy motywująca do działania?
Praca jako pasja człowieka
Jaką rolę w relacjach międzyludzkich odgrywają majątek i pochodzenie?
Konfrontacja marzeń z rzeczywistością
Miasto – przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi?
Czym dla człowieka mogą być wspomnienia?

Potop (fragmenty), Henryk Sienkiewicz1 zadanie

Postawy odwagi i tchórzostwa

Zbrodnia i kara, Fiodor Dostojewski5 zadań

Walka człowieka ze swoimi słabościami
Motyw winy i kary
Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych?
Co może determinować ludzkie postępowanie?
Motyw przemiany bohatera

Wesele, Stanisław Wyspiański5 zadań

Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych?
Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej
Sen o Polsce czy sąd nad Polską?
Symboliczne znaczenie widm i zjaw
Motyw tańca

Chłopi (fragmenty), Władysław Stanisław Reymont1 zadanie

Obyczaj i tradycja w życiu społeczeństwa

Przedwiośnie, Stefan Żeromski6 zadań

Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu?
Wojna i rewolucja jako źródła doświadczeń człowieka
Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości
Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości
Rola autorytetu w życiu człowieka
Utopijny i realny obraz rzeczywistości

Ferdydurke (fragmenty), Witold Gombrowicz2 zadania

Groteskowy obraz świata
Człowiek wobec presji otoczenia

Proszę państwa do gazu, Tadeusz Borowski1 zadanie

„Człowiek zlagrowany” jako ofiara zbrodniczego systemu

Inny świat (fragmenty), Gustaw Herling-Grudziński2 zadania

Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu?
Konsekwencje zniewolenia człowieka

Zdążyć przed Panem Bogiem, Hanna Krall3 zadania

Czy możliwe jest zachowanie godności w skrajnych sytuacjach?
Zagłada z perspektywy świadka i uczestnika wydarzeń w getcie
Walka o życie z perspektywy wojennej i powojennej

Dżuma, Albert Camus4 zadania

Co skłania człowieka do poświęceń?
Człowiek wobec cierpienia i śmierci
Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych?
Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła?

Rok 1984, George Orwell4 zadania

Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?
Jak zachować wolność w państwie totalitarnym?
Znaczenie propagandy w państwie totalitarnym
Nowomowa jako sposób na ograniczenie wolności człowieka

Tango, Sławomir Mrożek3 zadania

Bunt przeciwko porządkowi społecznemu
Konflikt pokoleń
Normy społeczne – ograniczają człowieka czy porządkują życie?

Górą „Edek”, Marek Nowakowski1 zadanie

W jakim celu autor nawiązuje w swoim tekście do innego tekstu?

Miejsce, Andrzej Stasiuk1 zadanie

Miejsca ważne w życiu człowieka

Profesor Andrews w Warszawie, Olga Tokarczuk1 zadanie

Stan wojenny z perspektywy obcokrajowca

Podróże z Herodotem (fragmenty), Ryszard Kapuściński1 zadanie

Czym dla człowieka może być podróżowanie?

Tematy przepisano z komunikatu CKE; w oryginale po każdym stoi polecenie „Omów zagadnienie na podstawie… W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. W nawiasach przy Biblii dodaliśmy księgę, której dotyczy zadanie.

Lektury z listy znajdziesz w katalogu lektur liceum, a zestawienie lektur z arkuszy pisemnych na stronie Matura. Pozycje chronione prawem autorskim, m.in. Dżumę, Rok 1984 i Tango, czytaj w pełnym wydaniu, bo serwis opisuje je ostrożnie i nie zastąpi lektury.

Kalkulator

Plan przygotowań

Wybierz liczbę tygodni do egzaminu, a pokażemy plan. Bez włączonego skryptu zobaczysz wszystkie plany jako rozwijane bloki.

Plany poniżej obejmują od 2 do 20 tygodni. Zacznij od tego, który najlepiej pasuje do czasu, jaki ci został.

Plan na 2 tygodnie: najpierw to, co najpewniejsze

Dni 1–2
Przegląd listy
Zaznacz lektury, które znasz najsłabiej, i zacznij od nich; do każdej z 29 pozycji przygotuj choć jedną tezę i jeden kontekst.
Dni 3–9
Plany odpowiedzi
Codziennie dwa zadania: teza, dwa argumenty, kontekst, wniosek. Plan w pięciu linijkach i powiedziany na głos.
Dni 10–12
Zadanie 2
Trzy razy po 15 minut z nieznanym tekstem: wiersz, proza, obraz.
Dni 13–14
Próba generalna
Pełny egzamin: 15 minut przygotowania, 10 mówienia, 5 rozmowy z kimś, kto zada 1–3 pytania.

Plan na 4 tygodnie: lektury i trening mówienia

Tydzień 1
Lektury z najliczniejszymi zadaniami
Dziady część III, Lalka, Przedwiośnie, Zbrodnia i kara, Wesele, bo obejmują 31 z 76 zadań.
Tydzień 2
Pozostałe lektury
Po jednym planie odpowiedzi do każdej pozycji z listy. Zapisuj konteksty.
Tydzień 3
Mówienie z zegarem
Trzy wypowiedzi dziennie po 5 minut, dwa razy zadanie 2 z nieznanym tekstem.
Tydzień 4
Rozmowa i wyciszenie
Dwie pełne próby, rozmowa z pytaniami o własne zdanie, powtórka błędów.

Plan na 8 tygodni: spokojne tempo

Tygodnie 1–2
Diagnoza i lektury
Próba całego egzaminu, potem najliczniejsze pozycje z listy, po jednej na dwa–trzy dni.
Tygodnie 3–4
Pozostałe lektury
Do każdej pozycji plan na dwa–trzy tematy.
Tygodnie 5–6
Zadanie 2
Dwie próby w tygodniu z nieznanym tekstem: poezja, proza, tekst ikoniczny, tekst o języku.
Tydzień 7
Całe egzaminy
Dwie pełne próby z zegarem i rozmową.
Tydzień 8
Wyciszenie
Poprawa błędów, lista kontrolna, dzień wolny.

Plan na 12 tygodni: z zapasem na poprawki

Tygodnie 1–2
Diagnoza
Próba całego egzaminu i lista słabych miejsc: lektury, kompozycja, tempo, rozmowa.
Tygodnie 3–6
Lektury
Cała lista: streszczenie, bohaterowie, motywy i dwa konteksty do każdej pozycji.
Tygodnie 7–9
Mówienie
Sześć wypowiedzi tygodniowo po 5 minut, w tym dwie nagrane. Zadanie 2 z nowym tekstem.
Tydzień 10
Rozmowa
Trening z osobą pytającą o twoje zdanie: teza, uzasadnienie, przykład.
Tydzień 11
Całe egzaminy
Trzy pełne próby z zegarem, ocenione czterema kryteriami z artykułu.
Tydzień 12
Wyciszenie
Powtórka błędów, lista kontrolna, dzień wolny.

Plan na 20 tygodni i więcej: rozłóż w czasie

Tygodnie 1–4
Nawyk
Dwa razy w tygodniu po 30 minut. Pierwsza próba egzaminu i czytanie lektur.
Tygodnie 5–12
Lektury
Jedna–dwie pozycje na tydzień, po każdej dwa tematy powiedziane na głos.
Tygodnie 13–16
Zadanie 2
Co tydzień nieznany tekst, szukanie związku z zagadnieniem.
Tygodnie 17–19
Całe egzaminy
Próby pełne z zegarem i rozmową, ocena według kryteriów.
Tydzień 20
Wyciszenie
Powtórka błędów i lista kontrolna. Przy dłuższym czasie wydłuż fazę lektur.

Plany to propozycja redakcji, nie zalecenie CKE. Liczymy od 7 maja 2027 r., czyli pierwszego dnia, w którym szkoła może przeprowadzać część ustną; twój dokładny dzień ustala harmonogram szkolny.

Jak ćwiczyć

Ćwicz na głos i z zegarem. Plan na kartce nie sprawdza, czy umiesz o tym mówić. Trenuj też notowanie haseł w 15 minut.
Zbieraj konteksty. Przy każdej lekturze zapisz po dwa–trzy: epokę, inny utwór, biografię, obraz lub film.
Ćwicz rozmowę. Niech ktoś zada ci 1–3 pytania, w tym jedno o twoje zdanie, np. „Czy ta postawa jest dla ciebie przekonująca? Uzasadnij odpowiedź”.

Jak mówić

Schemat dobrej wypowiedzi

Informator wymaga w każdym zadaniu wstępu, części zasadniczej i zakończenia. Poniżej szkielet jednej wypowiedzi, który możesz powtórzyć w obu zadaniach.

1. Wstęp30–40 s
Powtórz zagadnienie własnymi słowami, powiedz, której lektury (albo tekstu) dotyczy wypowiedź, i postaw tezę. Zapowiedz, że odwołasz się do jednego kontekstu.
2. Argument 11–1,5 min
Jedna myśl popierająca tezę, przykład z lektury (konkretna scena lub postać) i krótki wniosek. Mów o tym, co robi bohater i dlaczego to ważne, a nie tylko wymieniaj imiona.
3. Argument 21–1,5 min
Drugi, innego rodzaju argument z innym przykładem. Jeśli przywołasz kontrargument, od razu na niego odpowiedz.
4. Kontekst1 min
Odwołaj się do czegoś spoza lektury: epoki, innego utworu, biografii autora, obrazu, filmu, historii albo filozofii. Kontekst ma trafnie pasować do zagadnienia.
5. Zakończenie20–30 s
Wróć do tezy innymi słowami i powiedz, co z niej wynika. Nie dodawaj nowego argumentu ani nowej lektury.

Czasy to propozycja redakcji przy założeniu około 5 minut na jedno zadanie. Informator CKE podaje tylko łączny czas około 10 minut na dwie wypowiedzi.

Przykład szkieletu: „Prawa boskie a prawa ludzkie”

Zadanie jawne dotyczy Antygony Sofoklesa; to układ, nie gotowa odpowiedź.

Teza: konflikt między prawem boskim a władzą ludzką pokazuje, że posłuszeństwo wobec państwa ma granice, ale ich przekroczenie kosztuje.
Argument 1: Antygona grzebie brata wbrew zakazowi Kreona, bo uważa obowiązek wobec zmarłego za nakaz bogów, wyższy niż ludzkie rozporządzenie.
Argument 2: Kreon utożsamia dobro państwa z własnym zdaniem i ustępuje dopiero po przepowiedni Tejrezjasza, gdy jest już za późno; jego los pokazuje cenę nieugiętości.
Kontekst: np. idea sprzeciwu wobec niesprawiedliwego prawa w innych utworach, o których potrafisz powiedzieć coś pewnego.
Wniosek: prawo stanowione ma sens, gdy szanuje wartości wyższe, i dlatego spór Antygony z Kreonem nadal wydaje się aktualny.

Czego unikać

Streszczania lektury zamiast odpowiadania na zagadnienie z polecenia.
Wymieniania nazwisk bez uzasadnienia. Samo „jak Raskolnikow” nic nie dowodzi bez wyjaśnienia, co zrobił i dlaczego pasuje to do tezy.
Pomyłek w imionach, fabule i losach głównych bohaterów. Jeśli nie jesteś pewien szczegółu, powiedz ogólniej, ale prawdziwie.

Sprawdź się

Prawda czy fałsz?

Osiem stwierdzeń o ustnej maturze z polskiego. Po każdej odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie, a na końcu wynik.

1Część ustna matury z polskiego trwa 30 minut: 15 minut przygotowania, około 10 minut wypowiedzi i około 5 minut rozmowy.

Pokaż odpowiedź
Prawda. Tak opisuje to informator CKE.
2Oba zadania w zestawie egzaminacyjnym są jawne i można je znać z listy.

Pokaż odpowiedź
Fałsz. Jawne jest tylko zadanie 1. Treść zadania 2 poznasz dopiero po losowaniu.
3Można nie zdać części ustnej i mimo to zdać maturę, jeśli wynik z pisemnej jest wysoki.

Pokaż odpowiedź
Fałsz. Potrzeba co najmniej 30% punktów z każdego przedmiotu obowiązkowego, osobno w części ustnej i pisemnej. Tu to 9 z 30 punktów.
4Notatki w czasie przygotowania wolno robić na wydruku zestawu zadań.

Pokaż odpowiedź
Fałsz. Na wydruku nie wolno robić notatek. Notatki zapisujesz wyłącznie na kartkach z pieczątką szkoły.
5Możesz zacząć wypowiedź od zadania 2, a dopiero potem przejść do zadania 1.

Pokaż odpowiedź
Prawda. Kolejność jest dowolna.
6Komisja może zapytać wyłącznie o lekturę z zadania 1.

Pokaż odpowiedź
Fałsz. Rozmowa może dotyczyć obu zadań, dołączonego tekstu i utworów, które sam przywołałeś.
7Zespół przedmiotowy zawsze zapyta też o twoje zdanie lub własną refleksję.

Pokaż odpowiedź
Prawda. Co najmniej jedno pytanie dotyczy refleksji indywidualnej, czyli twojego stanowiska.
8W czasie części ustnej wolno korzystać ze słownika, jeśli jest cienki.

Pokaż odpowiedź
Fałsz. Nie wolno korzystać ze słowników i innych pomocy.

Pytania i odpowiedzi

Czy matura ustna z polskiego jest obowiązkowa w 2027 roku?

Tak. Język polski w części ustnej (bez określania poziomu) jest przedmiotem obowiązkowym. Zwolnienie z części ustnej obowiązywało tylko w latach 2020–2022, a od 2023 roku przystąpienie do niej jest obowiązkowe. Wyjątki dotyczą wybranych grup osób, które zdały maturę w latach 2020–2022; szczegóły sprawdź w informacji CKE o organizacji egzaminu w roku szkolnym 2026/2027.

Kiedy odbywa się matura ustna z polskiego w 2027 roku?

Część ustna może być przeprowadzana w dniach 7–8, 10–13, 17–22, 24–26 oraz 28 i 29 maja 2027 r. Konkretny dzień i godzinę ustala szkoła w harmonogramie ogłaszanym najpóźniej 4 marca 2027 r. Termin dodatkowy trwa od 7 do 9 czerwca, a poprawkowy jest 24 sierpnia 2027 r.

Jak długo trwa matura ustna i z czego się składa?

Egzamin trwa 30 minut. Składa się z 15 minut przygotowania do odpowiedzi, około 10 minut wypowiedzi monologowych na dwa tematy z wylosowanego zestawu oraz około 5 minut rozmowy z zespołem przedmiotowym.

Ile punktów można zdobyć i ile trzeba mieć, żeby zdać?

Maksymalnie 30 punktów: 16 za merytoryczną stronę wypowiedzi monologowych, 4 za ich kompozycję, 6 za merytoryczną stronę rozmowy i 4 za zakres i poprawność środków językowych. Aby zdać część ustną, trzeba uzyskać co najmniej 30% punktów, czyli 9.

Czy pytania na maturze ustnej są znane wcześniej?

Częściowo. Zadanie 1 pochodzi z listy 76 zadań jawnych, którą CKE ogłosiła 30 sierpnia 2024 r. na lata 2026–2028. Zadanie 2, z nieznanym tekstem literackim, nieliterackim albo ikonicznym, nie jest jawne.

Czy muszę znać wszystkie lektury z listy zadań jawnych?

Zadanie 1 będzie dotyczyć jednej z lektur z listy, ale nie wiesz której, więc im więcej pozycji znasz, tym bezpieczniej. CKE zaznacza też, że lista nie wyczerpuje tematyki lektur: ich znajomość jest sprawdzana również w części pisemnej.

Co jeśli nie zdam matury ustnej z polskiego?

Jeśli nie zdasz egzaminu tylko z jednego przedmiotu obowiązkowego (w części ustnej albo pisemnej), możesz przystąpić do egzaminu poprawkowego. Najpierw w ciągu 7 dni od ogłoszenia wyników, najpóźniej 16 lipca 2027 r., złóż pisemne oświadczenie o zamiarze przystąpienia do egzaminu poprawkowego. W 2027 r. część ustna w terminie poprawkowym jest 24 sierpnia, a wyniki sesji poprawkowej ogłasza się 10 września.

Czy wolno mieć notatki albo korzystać ze słownika?

W czasie 15 minut przygotowania możesz robić notatki, ale tylko na kartkach z pieczątką szkoły. Notatek nie wolno robić na wydruku zestawu. W trakcie egzaminu nie wolno korzystać ze słowników i innych pomocy.

Gdzie sprawdzić aktualne przepisy?

Na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (cke.gov.pl), w zakładce Egzamin maturalny w Formule 2023: w informatorze z języka polskiego, komunikacie o liście zadań jawnych oraz w informacji o organizacji egzaminu na dany rok szkolny. Jeśli zdajesz w Formule 2015, część ustna wygląda inaczej, więc zajrzyj do sekcji 20 tej informacji.

Weryfikacja

Źródła

Fakty z oficjalnych dokumentów sprawdź u źródła.

Komunikat dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. w sprawie harmonogramu egzaminu ósmoklasisty oraz egzaminu maturalnego w 2027 r.Terminy części ustnej (maj, termin dodatkowy 7–9 czerwca, poprawkowy 24 sierpnia), część pisemna z polskiego (4 maja 2027, 240 minut), ogłoszenie wyników 9 lipca 2027 r.
CKE: Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2026/2027Sekcja 20: materiały, organizacja i przebieg części ustnej z polskiego, dni egzaminu, notatki, harmonogram szkolny do 4 marca 2027 r.; warunki zdania matury (30%); obowiązek zdawania ustnej od 2023 r.
CKE: Komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. w sprawie listy jawnych zadań w części ustnej z języka polskiego w latach 2026–2028Lista 76 zadań jawnych obowiązująca w latach 2026, 2027 i 2028.
CKE: Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego jako przedmiotu obowiązkowego od roku szkolnego 2024/2025Opis części ustnej (s. 15–25): czas, zestaw zadań, przebieg, kryteria oceniania i próg zdania (30%, czyli 9 pkt).
CKE: Egzamin maturalny w Formule 2023, rok szkolny 2026/2027: komunikaty i informacjeWykaz aktualnych komunikatów CKE na maturę 2027, w tym lista zadań jawnych i informacja o organizacji egzaminu.

O redakcji. Autorem artykułu jest redakcja QuizyBingo. Stan na 25 października 2026. Jeśli widzisz błąd, napisz przez formularz kontaktowy: sprawdzimy i poprawimy.