Adam Mickiewicz
Lektura „Dziady cz. II” w jednym zdaniu
Podczas wiejskiego obrzędu dziadów Guślarz wzywa duchy lekkie, ciężkie i pośrednie, a na końcu pojawia się milczące Widmo, którego nic nie odpędza.
6 części · 3 min czytania
Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.
Dalsze części są schowane, żeby nie zdradzić fabuły. Odsłonisz je jednym kliknięciem.
Podczas wiejskiego obrzędu dziadów Guślarz wzywa duchy lekkie, ciężkie i pośrednie, a na końcu pojawia się milczące Widmo, którego nic nie odpędza.
„Bo słuchajcie i zważcie u siebie, / Że według bożego rozkazu: / Kto nie doznał goryczy ni razu, / Ten nie dozna słodyczy w niebie.”Józio
„Tak, muszę dręczyć się wiek wiekiem, / Sprawiedliwe zrządzenia boże! / Bo kto nie był ni razu człowiekiem, / Temu człowiek nic nie pomoże.”Widmo złego pana
„Bo słuchajcie i zważcie u siebie, / Że według bożego rozkazu: / Kto nie dotknął ziemi ni razu, / Ten nigdy nie może być w niebie.”Zosia
„Przebóg, widmo kroku rusza! / Gdzie my z nią, on za nią wszędzie… / Co to będzie, co to będzie?”Guślarz
16 punktów
W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.
Na sprawdzian i wypracowanie
Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.
Część I
Guślarz każe zamknąć drzwi, zgasić światła i zasłonić okna całunami. Wieśniacy stają wokół trumny, a chór pyta, co to będzie.
„Żadnej lampy, żadnej świécy,”Guślarz
Dlaczego ważna: Buduje nastrój grozy i pokazuje ludowy, na wpół pogański charakter obrzędu.
W streszczeniu →Część II
Józio i Rózia przylatują do swojej mamy i opowiadają, że w raju mają wszystko, ale się nudzą i boją. Proszą o dwa ziarna gorczycy, bo nie zaznały goryczy.
„Kto nie doznał goryczy ni razu,”Aniołek
Dlaczego ważna: Pokazuje myśl, że kto nie cierpiał, nie dozna szczęścia w niebie.
W streszczeniu →Część III
Kruk wspomina, jak pan kazał go ukarać za zerwanie kilku jabłek w ogrodzie. Przywiązano go do sochy i zbito łozą tak mocno, że jak mówi, kości odbito mu od skóry.
„Nie znałeś litości, panie!”Kruk
Dlaczego ważna: Pokazuje okrucieństwo pana wobec poddanych, za które teraz cierpi.
W streszczeniu →Część III
Sowa opowiada, jak w Wigilię (kucyję) stała z dzieckiem pod bramą dworu i prosiła o pomoc. Pan kazał hajdukowi wypędzić żebraczkę, a ona zamarzła z dzieckiem na drodze.
„Zmarzłam z dziecięciem na drodze.”Sowa
Dlaczego ważna: Dopełnia obraz winy pana i tłumaczy, dlaczego poddani nie chcą mu pomóc.
W streszczeniu →Część III
Widmo widzi, że ptaki zabierają wszystko, co mu podano, i przyznaje, że nie ma dla niego ratunku. Uważa, że spotyka je sprawiedliwa kara.
„Temu człowiek nic nie pomoże.”Widmo
Dlaczego ważna: Pokazuje główną myśl utworu: kto nie okazał ludziom współczucia, nie może liczyć na ich pomoc.
W streszczeniu →Część IV
Zosia opowiada o swoim życiu, o odrzuconych zalotnikach i o tym, że nikogo nie kochała. Po śmierci wiatr unosi ją w powietrzu i nie pozwala jej dotknąć ziemi.
„Ani ziemi dotknąć nie mogę.”Dziewczyna
Dlaczego ważna: Pokazuje, że wina może polegać także na braku uczuć i niechęci do miłości.
W streszczeniu →Część VI
Widmo staje przy Pasterce, wskazuje ręką serce i nie odpowiada na żadne pytanie. Ani przekleństwa, ani kropidło, ani gromnica go nie odpędzają.
„Niemo, głucho, nieruchomie,”Guślarz
Dlaczego ważna: Kończy utwór zagadką. W tej części postać nie zostaje nazwana, a łączenie jej z Gustawem z części IV „Dziadów” to interpretacja.
W streszczeniu →Mapa postaci
Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.
Najczęstsze pomyłki
Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.
MitDuchy pojawiają się w kolejności: lekkie, pośrednie, ciężkie.
NaprawdęNajpierw przychodzą duchy lekkie (II), potem ciężkie (III), a dopiero na końcu pośrednie (IV).
MitJózio i Rózia proszą o pszenicę.
NaprawdęAniołki proszą o dwa ziarna gorczycy (II). O dwa ziarnka pszenicy prosi Widmo złego pana (III).
MitKruk i Sowa to duchy lekkie przyzwane przez Guślarza.
NaprawdęTo dawni poddani złego pana. Pojawiają się w części o duchu ciężkim i przypominają mu jego okrucieństwo (III).
Części: III
MitZosia i milczące Widmo to ta sama zjawa.
NaprawdęZosia (IV) jest duchem pośrednim, który mówi i znika po odprawieniu. Widmo milczące (VI) przychodzi na końcu obrzędu i nie odzywa się ani słowem, a w tej części nikt go nie nazywa.
MitPasterka w żałobie z ostatniej sceny to Zosia.
NaprawdęZosia to duch zmarłej dziewczyny, który znika po odprawieniu (IV). Pasterka to żywa wieśniaczka na obrzędzie, ma męża i rodzinę, a Widmo milczące idzie za nią (VI).
MitZosia zostaje po śmierci potępiona.
NaprawdęGuślarz zapowiada, że Zosia będzie latać z wiatrem jeszcze dwa lata, a potem trafi do nieba (IV).
Części: IV
MitWidmo złego pana dostaje w końcu wodę i ziarna, więc zostaje wybawione.
NaprawdęPtaki zabierają mu wszystko, co się podaje, a Widmo uznaje, że nikt mu nie pomoże, i znika (III).
Części: III
3 tematy
Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.
TezaUtwór pokazuje, że kara spotyka tych, którzy nie okazali ludziom litości ani uczuć.
Pan, który znęcał się nad poddanymi, nie dostaje od nich pomocy i cierpi głód oraz pragnienie.
III„Bo kto nie był ni razu człowiekiem,”
Sowa błagała pana o pomoc dla dziecka, a on kazał ją wypędzić, więc i ona nie ma dla niego litości.
III„Panie, daj nam zapomogę,”
Zosia nie kochała nikogo, więc po śmierci nie może znaleźć miejsca ani w niebie, ani na ziemi.
IV„Ale nigdy za kochankiem.”
TezaObrzęd łączy pogańskie zwyczaje z wiarą chrześcijańską i daje wspólnocie sposób na kontakt ze zmarłymi.
TezaUtwór pokazuje, że doświadczenie goryczy jest warunkiem szczęścia po śmierci.
Aniołki proszą o gorycz, bo ich życie było pozbawione trudu i bólu.
II„Nic gorzkiego nie doznałem.”
Zosia chce dotknąć ziemi, bo bez doświadczenia ziemskich spraw nie może wejść do nieba.
IV„Kto nie dotknął ziemi ni razu,”
Guślarz zapowiada, że po dwóch latach błądzenia Zosia dostanie się do nieba.
IV„Latać z wiatrem przez dwa roki,”
Zanim pójdziesz na sprawdzian
Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.
10 haseł
Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
Dalej
Cytaty
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
W liczbach
Pytania i odpowiedzi
W 5 punktach: Wieczorem w kaplicy przy cmentarzu wieśniacy pod wodzą Guślarza odprawiają obrzęd dziadów i w ciemności wzywają dusze zmarłych. Najpierw przylatują dwa aniołki, Józio i Rózia, które za życia nie zaznały goryczy, więc proszą o dwa ziarna gorczycy. Potem za oknem pojawia się Widmo złego pana, któremu pomocy odmawiają Kruk i Sowa, jego dawni poddani, a ono samo uznaje, że kto nie był człowiekiem, temu człowiek nie pomoże. Później przychodzi duch Zosi, zmarłej wiejskiej dziewczyny, która nigdy nikogo nie pokochała i dlatego nie może dotknąć ziemi, a Guślarz zapowiada jej niebo po dwóch latach. Na końcu spod podłogi wychodzi Widmo milczące, które staje przy żywej Pasterce w żałobie i idzie za nią, gdy ją wyprowadzają z kaplicy.
Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 35 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 6 części po kilka zdań każda i zajmuje około 3 minut.
Plan wydarzeń ma 16 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Wieczorem w kaplicy przy cmentarzu wieśniacy pod wodzą Guślarza zaczynają obrzęd dziadów. Kończy się na: Przekleństwa, kropidło i gromnica nie działają, a Widmo idzie za wyprowadzaną Pasterką.
Najważniejsze sceny to: Początek obrzędu w ciemnej kaplicy, Aniołki proszą o gorczycę, Skarga Kruka, Skarga Sowy oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.
Częsty mit: Duchy pojawiają się w kolejności: lekkie, pośrednie, ciężkie. Fakt: Najpierw przychodzą duchy lekkie (II), potem ciężkie (III), a dopiero na końcu pośrednie (IV). W streszczeniu jest 7 takich pułapek.
Słowniczek ma 10 haseł: dziady, dusze czyscowe, duchy lekkie, ciężkie i pośrednie, kądziel, gorczyca, kucja oraz 4 kolejne hasła.
Do tematu „Jakie winy karze świat zmarłych w ‚Dziadach’ cz” pasuje teza: Utwór pokazuje, że kara spotyka tych, którzy nie okazali ludziom litości ani uczuć. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.
Rozwiąż quiz: 53 pytania z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Lektury według etapu
Odkrywaj
