Witold Gombrowicz
Lektura „Ferdydurke” w jednym zdaniu
Trzydziestoletni Józio Kowalski, cofnięty przez Pimkę do szkoły, w trzech środowiskach przekonuje się, że od narzuconej formy nie ma ucieczki, jest tylko przejście w inną.
14 rozdziałów · 5 min czytania
Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.
Dalsze części są schowane, żeby nie zdradzić fabuły. Odsłonisz je jednym kliknięciem.
Trzydziestoletni Józio Kowalski, cofnięty przez Pimkę do szkoły, w trzech środowiskach przekonuje się, że od narzuconej formy nie ma ucieczki, jest tylko przejście w inną.
18 punktów
W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.
Na sprawdzian i wypracowanie
Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.
Rozdział I
Profesor Pimko odwiedza trzydziestoletniego Józia, czyta jego rękopis i przepytuje go jak ucznia. Uznaje, że Józio ma braki w wiedzy, i zabiera go do szóstej klasy.
Dlaczego ważna: Zaczyna się „upupianie” bohatera, czyli traktowanie dorosłego jak dziecka.
W streszczeniu →Rozdział II
Profesor Bladaczka każe uczniom zachwycać się Słowackim. Gałkiewicz mówi, że ta poezja go nie zachwyca, a nauczyciel nie potrafi odpowiedzieć argumentem i powtarza formułki.
Dlaczego ważna: Scena pokazuje szkołę, która narzuca uczniom gotowe zachwyty.
W streszczeniu →Rozdział III
Syfon pokazuje piękne miny, a Miętus szpetne, a Józio jest superarbitrem. Gdy Syfon unosi palec do góry, Miętus rzuca się na niego i uświadamia go siłą.
Dlaczego ważna: Zderzają się dwie postawy wobec formy: obrona niewinności i bunt przez ordynarność.
W streszczeniu →Rozdział VIII
Młodziakowie zachęcają córkę do swobody obyczajowej, a Józio zwraca się do pani domu jak dziecko i wrzuca do kompotu okruszki. Rodzina wychodzi z pokoju.
Dlaczego ważna: Józio odkrywa, że nowoczesność Młodziaków jest kruchą maską.
W streszczeniu →Rozdział X
Do Zuty przychodzą Kopyrda i Pimko, wezwani fałszywymi listami Józia. Józio wszczyna alarm, obaj chowają się w szafach, a gdy Młodziakowie znajdują Pimkę, wybucha bójka.
Dlaczego ważna: Młodziakowie przestają zachowywać się nowocześnie, gdy sprawa dotyczy kogoś takiego jak Pimko.
W streszczeniu →Rozdział XIII
Miętus uznaje młodego służącego Walka za prawdziwego parobka i chce się z nim zbratać. W nocy prosi go, by uderzył go w twarz.
Dlaczego ważna: Próba zniesienia różnicy między panem a służącym burzy porządek dworu.
W streszczeniu →Rozdział XIV
Wuj bije Walka oskarżonego o kradzież, a Walek uderza pana. Do dworu wpadają parobcy, a Józio ucieka, zabierając Zosię.
Dlaczego ważna: Koniec powieści: pocałunek z Zosią pokazuje, że ucieczka od formy prowadzi do kolejnej formy.
W streszczeniu →Mapa postaci
Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.
Najczęstsze pomyłki
Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.
MitJózia zabiera do szkoły dyrektor Piórkowski.
NaprawdęZabiera go profesor Pimko, krakowski filolog. Piórkowski jest dyrektorem szkoły, do której Pimko go prowadzi.
MitSyfon umiera w czasie pojedynku na miny.
NaprawdęW pojedynku Miętus uświadamia go siłą. Syfon wiesza się dopiero później, bo nie może się pogodzić z tym, co usłyszał.
MitFilidor i Filibert to uczniowie lub krewni Józia.
NaprawdęTo bohaterowie dwóch osobnych opowiadań wstawionych w powieść, każde z przedmową. Z fabułą Józia łączy je tylko temat formy.
MitZuta odwzajemnia miłość Józia.
NaprawdęZuta traktuje Józia z lekceważeniem, a w nocy przyjmuje Kopyrdę, którego Józio sam zaprosił fałszywym listem.
MitHurleccy są nowocześni, a Młodziakowie wyznają ziemiańską tradycję.
NaprawdęJest odwrotnie: Młodziakowie to nowoczesna rodzina z miasta, a Hurleccy mieszkają w dworze w Bolimowie, gdzie rządzi ziemiańska tradycja.
MitWalek uderza Józia i dlatego wybucha bunt.
NaprawdęTo Józio uderza Walka, a w nocy Walek bije Miętusa, bo ten o to prosi. Bunt wybucha, gdy Walek uderza wuja.
MitJózio porywa Walka z Bolimowa.
NaprawdęPróba ucieczki z Walkiem nie udaje się, bo Walka przyłapują i biją. Józio porywa Zosię.
Części: XIV
4 tematy
Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.
TezaWedług powieści nie: każda ucieczka kończy się kolejną formą, więc zostaje tylko świadomość, że się ją nosi.
Pimko cofa dorosłego Józia do szóstej klasy, a Józio nie potrafi uciec ze szkoły, choć chce.
IIPo ucieczce od Młodziaków Józio trafia do kolejnego świata form: do dworu Hurleckich, gdzie ciotka znowu traktuje go jak dziecko.
XIIIJózio porywa Zosię, a pocałunek uświadamia mu, że od formy można uciec tylko w inną formę.
XIVTezaSzkoła w powieści infantylizuje uczniów, a nie uczy ich myśleć.
Pimko podsuwa uczniom kartkę z informacją o ich niewinności, a chłopcy przeklinają, by temu zaprzeczyć.
IIDyrektor Piórkowski pokazuje Józiowi grono nauczycieli bez własnych myśli, a Bladaczka każe zachwycać się Słowackim.
IIPojedynek na miny i uświadomienie Syfona pokazują, że bunt przeciw szkolnej niewinności też staje się formą.
IIITezaGombrowicz pokazuje, że i dom nowoczesny, i dwór ziemiański narzucają człowiekowi sztywne role.
Młodziakowie zachęcają córkę do swobody obyczajowej, ale gdy w jej szafie znajdują Pimkę, wybucha bójka.
XPimko wygłasza tyradę o sporcie i łydkach, a pani Młodziakowa popisuje się liberalnymi poglądami.
VIWe dworze Hurleckich panów od służby dzieli sztywny podział, który pęka, gdy Walek uderza wuja.
XIVTezaMiętus szuka autentyczności u parobka, ale jego bratanie się też jest narzuconą rolą, która ostatecznie burzy porządek.
Zanim pójdziesz na sprawdzian
Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.
9 haseł
Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
Dalej
W liczbach
Pytania i odpowiedzi
W 5 punktach: Trzydziestoletni pisarz Józio Kowalski zostaje przez profesora Pimkę zabrany z domu do szkoły i cofnięty do szóstej klasy, w której uczniowie dzielą się na chłopięta Syfona i chłopaków Miętusa. Miętus uświadamia Syfona siłą w pojedynku na miny, a Syfon później się wiesza. Pimko przenosi Józia na stancję do nowoczesnych Młodziaków, gdzie Józio zakochuje się w Zucie, a potem fałszywymi listami ściąga do jej pokoju dwóch adoratorów, Kopyrdę i samego Pimkę, co kończy się bójką. Józio i Miętus ruszają na wieś szukać parobka i trafiają do dworu Hurleckich, gdzie bratanie się Miętusa z Walkiem kończy się bijatyką służby z panami. Józio ucieka, porywa Zosię i przekonuje się, że od narzuconej gęby można uciec tylko w inną gębę.
Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 35 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 14 części po kilka zdań każda i zajmuje około 5 minut.
Plan wydarzeń ma 18 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Trzydziestoletni Józio budzi się z lękiem i rozmyśla nad swoją niedojrzałością. Kończy się na: Józio porywa kuzynkę Zosię i pojmuje, że od formy można uciec tylko w inną formę.
Najważniejsze sceny to: Pimko porywa Józia do szkoły, Lekcja polskiego u Bladaczki, Pojedynek na miny, Obiad z kompotem oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.
Częsty mit: Józia zabiera do szkoły dyrektor Piórkowski. Fakt: Zabiera go profesor Pimko, krakowski filolog. Piórkowski jest dyrektorem szkoły, do której Pimko go prowadzi. W streszczeniu jest 7 takich pułapek.
Słowniczek ma 9 haseł: forma, gęba, pupa, upupienie, łydka, kupa oraz 3 kolejne hasła.
Do tematu „Czy człowiek może uciec przed narzuconą mu formą?” pasuje teza: Według powieści nie: każda ucieczka kończy się kolejną formą, więc zostaje tylko świadomość, że się ją nosi. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.
Rozwiąż quiz: 54 pytania z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Lektury według etapu
Odkrywaj
