MitJózia zabiera do szkoły dyrektor Piórkowski.
FaktZabiera go profesor Pimko, krakowski filolog. Piórkowski jest dyrektorem szkoły, do której Pimko go prowadzi.
Gdzie: Rozdział I, Rozdział II
Ferdydurke
Witold Gombrowicz
- Dwudziestolecie · 1937
- Liceum
- Fragmenty
- Matura 2026
- 14części w streszczeniu
- 10postaci w opracowaniu
- 54pytania w quizie
- 1zadanie CKE do rozwiązania
- 1rok w arkuszach CKE
- 5 minczytania streszczenia
10 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Dwudziestolecie · 1918–1939Niepodległa Polska, eksperyment z formą i nowe pytania o człowieka.
Gatunek
To awangardowa powieść groteskowa i satyryczna, pisana w pierwszej osobie, która łączy cechy powieści psychologicznej i społeczno-obyczajowej. Trzy środowiska (szkoła, dom nowoczesny, dwór) oddzielają dwie wstawki, czyli opowiadania o Filidorze i Filibercie, każde poprzedzone przedmową.
Geneza
Gombrowicz zadebiutował w 1933 roku zbiorem opowiadań „Pamiętnik z okresu dojrzewania”; taką książkę napisał też bohater powieści. „Ferdydurke” ukazała się w październiku 1937 roku w Warszawie nakładem wydawnictwa Rój, z datą 1938, a okładkę zaprojektował Bruno Schulz.
Arkusze CKE
Ta lektura na egzaminie
Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).
Karta lektury
„Ferdydurke”: najważniejsze fakty
Lektura „Ferdydurke” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Ferdydurke |
|---|---|
| Autor | Witold Gombrowicz |
| Czas powstania | 1937 |
| Epoka | Dwudziestolecie (1918–1939) |
| Rodzaj i gatunek | epika, powieść groteskowa |
| Podział | 14 części, od I Porwanie do XIV Hulajgęba i nowe przyłapanie |
| Etap szkolny | Liceum |
| Na liście lektur | Fragmenty |
| Matura | rok 2026 |
14 części
„Ferdydurke” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Rozdział IPorwanieTrzydziestoletni Józio Kowalski budzi się z lękiem i robi bilans życia: wygląda na dorosłego, ale czuje się niedojrzały.
- Rozdział IIUwięzienie i dalsze zdrabnianiePimko wprowadza Józia na szkolne podwórko podczas długiej przerwy, a zza płotu uczniów obserwują ich matki.
- Rozdział IIIPrzyłapanie i dalsze miętoszenieChłopaki szykują się do uświadomienia Syfona, a Józio bez skutku prosi o pomoc Kopyrdę, jedynego ucznia, który wydaje mu się normalny.
- Rozdział IVPrzedmowa do „Filidora dzieckiem podszytego” (wstawka)Narrator przerywa opowieść o Józiu przedmową, czyli dygresją o sztuce, i zapowiada opowiadanie niezwiązane z losami bohatera.
- Rozdział VFilidor dzieckiem podszyty (wstawka)To osobne opowiadanie o dwóch uczonych: syntetyku Filidorze i jego rywalu, analityku zwanym anty-Filidorem.
- Rozdział VIUwiedzenie i dalsze zapędzanie w młodośćPimko wchodzi do klasy po uświadomieniu Syfona, nie dostrzega, co zaszło, i uznaje, że chłopcy po prostu się bawią.
- Rozdział VIIMiłośćJózio próbuje udowodnić Zucie, że jest nowoczesny, ale jego starania są nieudane, a on sam się w niej zakochuje.
- Rozdział VIIIKompotSyfon nie może się pogodzić z tym, że został siłą uświadomiony, i wiesza się.
- Rozdział IXPodglądanie i dalsze zapuszczanie się w nowoczesnośćJózio podgląda Zutę przez dziurkę od klucza i ją przedrzeźnia.
- Rozdział XHulajnoga i nowe przyłapanieW nocy Kopyrda wchodzi do pokoju Zuty przez okno i całuje się z nią, a po chwili pod oknem pojawia się Pimko.
- Rozdział XIPrzedmowa do „Filiberta dzieckiem podszytego” (wstawka)W kolejnej przedmowie narrator tłumaczy, że po pierwszym opowiadaniu musi pojawić się drugie, bo wymaga tego symetria.
- Rozdział XIIFilibert dzieckiem podszyty (wstawka)Opowiadanie opisuje mecz tenisowy w Paryżu, podczas którego pułkownik strzela do piłki, a kula rani przemysłowca na widowni.
- Rozdział XIIIParobek, czyli nowe przychwycenieJózio i Miętus idą nocą z Warszawy na wieś, by znaleźć prawdziwego parobka.
- Rozdział XIVHulajgęba i nowe przyłapanieWuj Konstanty podejrzewa, że Miętus uwodzi Walka, i postanawia zwolnić służącego.
Czytaj pełne streszczenie „Ferdydurke”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Ferdydurke”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitSyfon umiera w czasie pojedynku na miny.
FaktW pojedynku Miętus uświadamia go siłą. Syfon wiesza się dopiero później, bo nie może się pogodzić z tym, co usłyszał.
Gdzie: Rozdział III, Rozdział VIIIMitFilidor i Filibert to uczniowie lub krewni Józia.
FaktTo bohaterowie dwóch osobnych opowiadań wstawionych w powieść, każde z przedmową. Z fabułą Józia łączy je tylko temat formy.
Gdzie: Rozdział IV, Rozdział V, Rozdział XI, Rozdział XIINa wypracowanie
„Ferdydurke”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty są w streszczeniu.
- Czy człowiek może uciec przed narzuconą mu formą?Według powieści nie: każda ucieczka kończy się kolejną formą, więc zostaje tylko świadomość, że się ją nosi.
- Szkoła jako miejsce „upupiania”.Szkoła w powieści infantylizuje uczniów, a nie uczy ich myśleć.
- Nowoczesność i tradycja: dwie formy zniewolenia.Gombrowicz pokazuje, że i dom nowoczesny, i dwór ziemiański narzucają człowiekowi sztywne role.
- Czy bratanie się Miętusa z ludem jest ucieczką od formy?Miętus szuka autentyczności u parobka, ale jego bratanie się też jest narzuconą rolą, która ostatecznie burzy porządek.
Plan nauki
„Ferdydurke”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 5 minPrzejdź streszczenie część po części (14 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 10 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 18 minRozwiąż quiz (54 pytania), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 10 minSpróbuj 1 prawdziwego zadania z arkuszy CKE.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Ferdydurke”
Kto napisał lekturę „Ferdydurke” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Ferdydurke” jest Witold Gombrowicz. Czas powstania: 1937. Lektura należy do epoki: dwudziestolecie (1918–1939). Gombrowicz zadebiutował w 1933 roku zbiorem opowiadań „Pamiętnik z okresu dojrzewania”; taką książkę napisał też bohater powieści.
O czym jest lektura „Ferdydurke” w jednym zdaniu?
Trzydziestoletni Józio Kowalski, cofnięty przez Pimkę do szkoły, w trzech środowiskach przekonuje się, że od narzuconej formy nie ma ucieczki, jest tylko przejście w inną.
Z ilu części składa się lektura „Ferdydurke”?
W naszym opracowaniu lektura „Ferdydurke” ma 14 części: I Porwanie, II Uwięzienie i dalsze zdrabnianie, III Przyłapanie i dalsze miętoszenie, IV Przedmowa do „Filidora dzieckiem podszytego” (wstawka) oraz 10 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Ferdydurke”?
Józio Kowalski (narrator, trzydziestoletni pisarz). Początkujący literat, który czuje się niedojrzały. Profesor Pimko (filolog z Krakowa, belfer). Kulturalny nauczyciel, który traktuje dorosłego Józia jak dziecko i go upupia. Syfon (Pylaszczkiewicz), wzorowy uczeń, przywódca chłopiąt. Broni niewinności i szlachetnych ideałów.
Do jakiego gatunku należy lektura „Ferdydurke”?
To awangardowa powieść groteskowa i satyryczna, pisana w pierwszej osobie, która łączy cechy powieści psychologicznej i społeczno-obyczajowej. Trzy środowiska (szkoła, dom nowoczesny, dwór) oddzielają dwie wstawki, czyli opowiadania o Filidorze i Filibercie, każde poprzedzone przedmową.
Czy lektura „Ferdydurke” jest na egzaminie?
Tak. Lektura „Ferdydurke” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): matura w roku 2026. Na stronie quizu jest 1 prawdziwe zadanie z arkuszy.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Ferdydurke”?
Do lektury „Ferdydurke” pasują m.in. tematy: „Czy człowiek może uciec przed narzuconą mu formą?”, „Szkoła jako miejsce ‚upupiania’”, „Nowoczesność i tradycja: dwie formy zniewolenia” i „Czy bratanie się Miętusa z ludem jest ucieczką od formy?”. Tezę i argumenty znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Ferdydurke” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Ferdydurke” ma 54 pytania, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Epoka: Dwudziestolecie.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Ferdydurke”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Ta lektura była w arkuszach CKE: matura (2026). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
