Ferdydurke – quiz i test

Pamiętnik z okresu dojrzewania. Tytuł książki sprawia, że otoczenie uważa Józia za niedojrzałego, co dręczy go w rozdziale I. Gombrowicz dał bohaterowi tytuł własnego debiutu z 1933 roku.

do szkoły dyrektora Piórkowskiego. Pimko stwierdza braki w wykształceniu Józia i oddaje go jako ucznia do szkoły Piórkowskiego. To pierwsze porwanie bohatera w świat niedojrzałości.

na chłopięta i chłopaków. Chłopięta skupiają się wokół Syfona, a chłopaki wokół Miętusa, który udaje dorosłego przez wulgarność. Oba obozy często odczytuje się jako dwie odmiany tej samej szkolnej formy.

że poezja Słowackiego wcale go nie zachwyca. Szczere wyznanie Gałkiewicza wywołuje panikę profesora Bladaczki, który nie umie uzasadnić wielkości poety. Scena pokazuje, jak szkoła zmusza do udawanego zachwytu.

Syfon robi miny piękne, a Miętus brzydkie. Na każdą wzniosłą minę Syfona Miętus ma odpowiedzieć miną szpetną. Twarz staje się tu bronią, a uczniowie walczą o to, czyja forma zwycięży.

przemocą wmawia mu wulgarne słowa do ucha. Miętus powala Syfona i uświadamia go siłą, czyli dokonuje gwałtu przez uszy. Zamieszanie przerywa dopiero wejście Pimki.

Syfon się wiesza. Syfon nie potrafi znieść tego, co mu siłą wmówiono, i odbiera sobie życie. Jego śmierć pokazuje, jak niszczące bywa narzucanie komuś cudzej formy.

u państwa Młodziaków. Pimko wybiera ten dom ze względu na córkę gospodarzy, nowoczesną pensjonarkę Zutę, w której Józio ma się zakochać. Zaczyna się tu kolejny etap upupiania bohatera.

traktuje go chłodno i lekceważąco. Józio zakochuje się w pensjonarce, ale ona nie odwzajemnia jego uczucia. Odrzucony bohater obmyśla potem intrygę przeciw całemu domowi.

listy miłosne od wielu wielbicieli. Wśród listów od adoratorów są też liściki od Kopyrdy i od profesora Pimki. Józio wykorzystuje je, by zdemaskować domowników.

podrabia pismo Zuty i wysyła im zaproszenia. Józio pisze w imieniu Zuty i umawia obu wielbicieli na tę samą nocną godzinę. Tak zaczyna się intryga, która ośmiesza Młodziaków.

zaczyna wołać, że w domu są złodzieje. Na krzyk Józia wpadają Młodziakowie, a on odsłania kryjówki obu wielbicieli Zuty. Tak zaczyna się kompromitacja całego domu.

ogólną bójką domowników i gości. Wszyscy rzucają się na siebie, a forma nowoczesnego domu rozpada się w chaos. Józio wymyka się z domu, dołącza do niego Miętus i razem ruszają na wieś.

mieszkańcy udają psy i szczekają na nich. Groteskowa scena ze szczekającymi ludźmi pokazuje, że i na wsi panuje dziwaczna forma. Zamiast prostoty chłopcy spotykają absurd i agresję.

sam uderza go w twarz. Józio zachowuje się jak dworski pan i sam policzkuje służącego. Tym samym staje po stronie dworskiej hierarchii, którą Miętus chce zburzyć.

żeby uderzył go w twarz. Miętus chce się zbratać z parobkiem, więc w nocy namawia Walka, by oddał mu cios. To łamie granicę między panem a sługą.

do dworu wpadają parobcy i wybucha bijatyka. Wcześniej wuj oskarża Walka o kradzież i go bije, a cios sługi wymierzony panu łamie dworską hierarchię. Porządek dworu rozpada się w kupę.

kuzynkę Zosię. Józio zabiera Zosię i wyznaje jej miłość, która ma usprawiedliwić porwanie, a ucieczka kończy się pocałunkiem. Badacze zwracają uwagę, że to porwanie odbija się w porwaniu Józia przez Pimkę.

trzydziestoletnim początkującym pisarzem. W rozdziale I Józio budzi się jako trzydziestolatek, który wydał jedną książkę i czuje się niedojrzały. Właśnie ten dorosły człowiek zostanie potem cofnięty do szkoły.

filologiem z Krakowa. Pimko to kulturalny belfer i filolog z Krakowa. W rozdziale I przepytuje Józia jak ucznia i narzuca mu rolę dziecka.

niewinności i młodzieńczych ideałów. Syfon, czyli Pylaszczkiewicz, jest wzorowym uczniem i przywódcą chłopiąt. Jego naiwny idealizm drażni Miętusa i prowadzi do pojedynku na miny.

Józio. Uczniowie wyznaczają Józia na najważniejszego sędziego pojedynku. Bohater mimo woli staje się częścią szkolnego świata, z którego chciał się wyrwać.

na nowoczesnych i postępowych. Inżynier Młodziak i jego żona głoszą swobodę i kult młodości. Józio postanawia udowodnić, że ich nowoczesność to tylko kolejna poza.

chce znaleźć prawdziwego parobka i się z nim zbratać. Miętus marzy o kimś nieskażonym szkolną formą i widzi go w parobku. Dlatego po nocnej awanturze obaj wyruszają na wieś.

ciotka Hurlecka. Ciotka zabiera chłopców do swojego dworu w Bolimowie. Tam Józio znów zostaje wtłoczony w rolę dziecka, tym razem przez ziemiańską etykietę.

od formy nie da się uciec, można ją tylko zmienić. W finale Józio wie, że od formy nie można się uwolnić, a jedynie zamienić ją na inną. To często wskazywana główna myśl filozoficzna utworu.

o to, czy lepsza jest synteza, czy analiza. Syntetyk Filidor rywalizuje z analitykiem anty-Filidorem, a ich spór kończy się groteskowym pojedynkiem. Wstawka ośmiesza naukowe formy myślenia.

na meczu tenisowym w Paryżu. Podczas meczu publiczność zaczyna zachowywać się coraz bardziej absurdalnie, a markiz de Filiberthe zostaje upokorzony. Wstawka pokazuje, jak łatwo rozpada się wytworna forma.

przedmowa, w której narrator rozważa sprawy sztuki i formy. Rozdziały IV i XI to przedmowy, w których narrator komentuje twórczość, krytyków i formę. Dopiero po nich następują alegoryczne opowiastki.

w dwudziestoleciu międzywojennym. Powieść ukazała się w 1937 roku, dwa lata przed wybuchem II wojny światowej. Należy do najbardziej nowatorskich dzieł prozy międzywojennej.

rolę i maskę narzuconą człowiekowi przez innych. Gęba to sztuczna tożsamość, którą przyprawiają nam inni ludzie. Józio przez całą powieść próbuje się od niej uwolnić.

młodość, sport i nowe obyczaje. Sportowa łydka pensjonarki, w której zakochuje się Józio, to znak młodości lat 30. Okazuje się jednak kolejną formą, która go zniewala.

groteską łączącą komizm z absurdem. Przesadzone, absurdalne sceny, takie jak pojedynek na miny, to groteska. Dzięki niej autor obnaża sztuczność form społecznych.