Profesor Andrews w Warszawie – quiz i test

Z Londynu. Profesor wylatuje z Londynu (materiał ZPE wspomina lotnisko Heathrow) pełen optymizmu i nie wie, że będzie świadkiem historycznych wydarzeń. To punkt wyjścia: przybysz z Zachodu trafia do zupełnie obcego świata.

Ginie na lotnisku. Bagaż zostaje na lotnisku; profesor wraca tam z Goshą, ale tego dnia walizki nie udaje się odnaleźć. Od tej straty zaczyna się seria jego kłopotów.

W mieszkaniu w bloku. Po kolacji w pierwszy wieczór profesor zostaje sam w mieszkaniu wynajętym na czas wizyty, w bloku na warszawskim osiedlu. Z tego mieszkania wychodzi na kolejne wyprawy po mieście.

Czołg stojący pod blokiem. Następnego ranka pod blokiem stoi czołg, na ulicach są żołnierze. To pierwszy znak, że w kraju stało się coś groźnego, choć profesor tego nie rozumie.

Nie ma polskich monet. Profesor ma przy sobie tylko banknoty i nie ma ich gdzie rozmienić. Drobna przeszkoda pokazuje, jak bezradny jest przybysz w obcym mieście.

Na migi. Obsługa nie zna angielskiego, więc profesor gestami pokazuje, że chce jeść. Wychodzi najedzony, ale czuje się ośmieszony – jego wiedza nic tu nie znaczy.

Półki pełne kolorowych, zagranicznych towarów. Za kratą widzi towary, których nie ma w zwykłych sklepach. Badaczka A. Larenta łączy ten sklep z Peweksem, choć sama nazwa w opowiadaniu nie pada.

Ocet. W osiedlowym sklepie kupuje chleb i butelkę z przezroczystym płynem. W domu okazuje się, że to ocet – symbol pustych półek w sklepach PRL.

Chce wyglądać jak wszyscy wokół. Staje w kolejce, bo stoją inni, i kupuje drzewko pod wpływem impulsu. Cieszy się, że z choinką wygląda jak wszyscy – to jego sposób na odrobinę przynależności.

Z religijnym rytuałem. Sprzedawczynie wyławiają ryby z beczek i na życzenie klienta zabijają je na miejscu. Profesor patrzy na to z dreszczem i ma wrażenie, że uczestniczy w obrzędzie.

Że przechodzi epizod psychotyczny. Sam w mieszkaniu uznaje, że to nie może dziać się naprawdę i coś złego stało się z jego psychiką. Szuka winy w sobie, a nie w świecie, który oszalał.

Mężczyznę odgarniającego śnieg. Profesor opowiada nieznajomemu po angielsku o swoich kłopotach, choć wie, że ten go nie rozumie. Mimo bariery językowej mężczyzna zabiera go do swojego mieszkania.

Mówi po angielsku, że jest wojna. Gospodarz odpowiada jednym angielskim słowem oznaczającym wojnę. Dopiero wtedy profesor dostaje jakąkolwiek wiadomość o tym, co dzieje się w Polsce.

Lęk połączony z radością. Profesor czuje bliskość z rybą, która tak jak on jest nie na swoim miejscu i nie może się porozumieć. Interpretacja: badacze (A. Larenta, G. Zarzycka) uznają tę scenę za kulminację opowiadania, po której przychodzi uspokojenie.

Powtarza pytanie sprzedawczyń karpi. To jedyne polskie zdanie, jakie profesor zapamiętał: sprzedawczynie zadawały to pytanie każdemu kupującemu karpia. Lekko pijany profesor wymawia je z błędami, a zdziwiony gospodarz odpowiada mu na nie – komizm łączy się tu z czułością.

Około trzech dni. Profesor przylatuje w przeddzień wprowadzenia stanu wojennego, a do ambasady trafia po trzech dniach błądzenia po mieście. Dokładne daty nie padają w tekście, wynikają z realiów.

Psychologiem. Andrews to angielski profesor psychologii, który przyjeżdża na wykłady i spotkania. Jego zawód jest ważny: psycholog, który ma klucz do ludzkich umysłów, nie potrafi zrozumieć świata wokół.

Polską opiekunką profesora. Gosha odbiera profesora z lotniska i spędza z nim pierwszy wieczór. Ma być jego przewodniczką po Polsce, ale potem kontakt z nią się urywa.

Z Beatrycze. W myślach nazywa ją Beatrycze – tak jak przewodniczkę Dantego w Boskiej komedii. To wyraz jego optymizmu na początku wizyty, zanim zostaje sam.

Gra na wielu bębenkach. Opowiadanie należy do zbioru 19 opowiadań wydanego przez wydawnictwo Ruta z Wałbrzycha.

Wprowadzenie stanu wojennego 13 grudnia 1981 r.. Profesor przylatuje w przeddzień 13 grudnia 1981 r. i nie wie, że w nocy władze wprowadziły w Polsce stan wojenny.

Gen. Wojciech Jaruzelski. Przemówienie gen. Jaruzelskiego, przewodniczącego Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego, nadano 13 grudnia rano w radiu i telewizji.

Jako zapowiedź czegoś nowego i dobrego. W systemie jego szkoły wrona oznacza zmianę na lepsze, więc profesor leci do Polski pełen nadziei. Czytelnik wie, że czeka go coś zupełnie innego.

W 3. osobie, z perspektywy profesora. Narrator opowiada w trzeciej osobie, ale patrzymy oczami Andrewsa i znamy jego myśli. Dlatego czytelnik widzi Warszawę tak, jak widzi ją ktoś, kto nic z niej nie rozumie.

Absurd codzienności PRL staje się wyraźniejszy. Interpretacja: obcy nie zna kontekstu, więc kolejki i puste sklepy wyglądają w jego oczach groteskowo. Tokarczuk mówiła, że doniosłe wydarzenia najlepiej widać z zewnątrz.

Motyw labiryntu. Interpretacja: jednakowe bloki, plątanina ulic i brak mapy tworzą labirynt, z którego bohater nie umie się wydostać.

Nieznajomość języka i realiów. Nie rozumie napisów, rozmów ani zwyczajów, więc nie umie załatwić najprostszych spraw. Jego wiedza okazuje się bezużyteczna bez wspólnego języka.

Zbliża się Boże Narodzenie, a karp to potrawa wigilijna. Akcja dzieje się kilkanaście dni przed świętami: obok karpi pojawiają się choinki. Dla Polaka to oczywisty zwyczaj, dla Anglika – coś zupełnie obcego.

Literacką Nagrodę Nobla. Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018 ogłoszono w październiku 2019 r. Tokarczuk jest jedną z najważniejszych współczesnych pisarek polskich.

Kasia Adamik. Film Zima pod znakiem wrony, z Lesley Manville w roli głównej, miał premierę na festiwalu w Toronto we wrześniu 2025 r. W filmie profesor Andrews jest kobietą.