Adam Mickiewicz
Lektura „Świtezianka” w jednym zdaniu
Strzelec przysięga wierność tajemniczej dziewczynie, ale ulega pięknej dziewicy z jeziora, w której potem poznaje właśnie ją, i ginie w wodach Świtezi.
6 części · 2 min czytania
Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.
Dalsze części są schowane, żeby nie zdradzić fabuły. Odsłonisz je jednym kliknięciem.
Strzelec przysięga wierność tajemniczej dziewczynie, ale ulega pięknej dziewicy z jeziora, w której potem poznaje właśnie ją, i ginie w wodach Świtezi.
„Skąd przyszła? darmo śledzić kto pragnie, / Gdzie uszła? nikt jej nie zbada.”Narrator
„Możebym prośby przyjęła twoje: / Ale czy będziesz mnie stały?”Dziewczyna spod lasku
„Bo kto przysięgę naruszy, / Ach, biada jemu, za życia biada! / I biada jego złej duszy!”Dziewczyna spod lasku
„Do mnie tu, do mnie, tu będziem razem / Po wodnym pląsać krysztale.”Dziewczyna spod lasku
„Poznaje strzelec dziewczynę z bliska… / Ach, to dziewczyna spod lasku!”Narrator
„Któż jest młodzieniec? Strzelcem był w borze. / A kto dziewczyna? Ja nie wiem.”Narrator
15 punktów
W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.
Na sprawdzian i wypracowanie
Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.
Część I
Strzelec i dziewczyna spotykają się nocą nad Świtezią. Narrator patrzy na nich i nie wie, kim ona jest.
„Kto jest dziewczyna? ja nie wiem.”Narrator
Dlaczego ważna: Wprowadza tajemniczą atmosferę i postawę narratora, który nie zna prawdy.
W streszczeniu →Część II
Strzelec chce, żeby dziewczyna została z nim i zamieszkała w jego chatce. Mówi o jesieni i o czekaniu na brzegu jeziora.
„Zostań się lepiej z tym, kto cię kocha,”Strzelec
Dlaczego ważna: Pokazuje, że to strzelec naciska na związek, a dziewczyna wciąż pozostaje zagadką.
W streszczeniu →Część II
Dziewczyna przypomina radę ojca o męskiej obłudzie. Pyta, czy strzelec będzie jej stały.
„Więcej się waszej obłudy boję,”Dziewczyna spod lasku
Dlaczego ważna: Zapowiada próbę wierności, na której opiera się cała fabuła.
W streszczeniu →Część III
Strzelec klęka, bierze w dłoń piasek i przysięga wierność. Dziewczyna ostrzega go, że kara za złamanie przysięgi spotka ciało i duszę.
„Dochowaj, strzelcze, to moja rada:”Dziewczyna spod lasku
Dlaczego ważna: Wprowadza zasadę moralną, którą strzelec potem łamie.
W streszczeniu →Część IV
Jezioro wzburza się, a z wody wyłania się dziewica w lekkich szatach. Kusi strzelca zabawą w wodzie i snem na dnie.
„Chłopcze mój piękny, chłopcze mój młody,”Dziewczyna spod lasku
Dlaczego ważna: Zaczyna próbę, w której strzelec ma pokazać, czy dotrzyma przysięgi.
W streszczeniu →Część V
Strzelec waha się na brzegu, ale fala muska mu stopy i pokusa zwycięża. Biegnie po wodzie na środek jeziora.
„Zapomniał strzelec o swej dziewczynie,”Narrator
Dlaczego ważna: To moment złamania przysięgi, który prowadzi do kary.
W streszczeniu →Część VI
Dziewczyna, którą strzelec przed chwilą rozpoznał w dziewicy, przypomina mu przysięgę i swoją radę. Zapowiada karę dla ciała i duszy, po czym wir porywa oboje w głąb jeziora.
„A gdzie przysięga? gdzie moja rada?”Dziewczyna spod lasku
Dlaczego ważna: Rozstrzyga fabułę: kara za zdradę okazuje się nieunikniona.
W streszczeniu →Mapa postaci
Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.
Najczęstsze pomyłki
Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.
MitDziewica z jeziora i dziewczyna ze spotkań to dwie różne osoby.
NaprawdęTo ta sama postać. Strzelec rozpoznaje ją dopiero w części V, gdy wiatr rozwiewa obłoczek.
MitNarrator wie, kim jest dziewczyna, i tylko to ukrywa.
NaprawdęNarrator na początku i na końcu mówi, że nie wie, kim ona jest.
MitStrzelec przysięga wierność już w pierwszej części.
NaprawdęPrzysięga pada dopiero w części III, po rozmowie z dziewczyną z części II.
MitStrzelec tonie sam, a dziewczyna zostaje na brzegu.
NaprawdęW części VI wir porywa oboje, a ich cienie pojawiają się nad jeziorem.
Części: VI
MitPrzestrogę przed złamaniem przysięgi wygłasza narrator.
NaprawdęPrzestrogę wygłasza dziewczyna najpierw w części III, a potem powtarza ją w części VI.
MitTo strzelec zaprasza dziewicę do zabawy na wodzie.
NaprawdęDo zabawy w jeziorze zaprasza strzelca dziewica w części IV.
Części: IV
3 tematy
Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.
TezaTak, bo cała fabuła zależy od tego, czy strzelec dotrzyma przysięgi.
Dziewczyna mówi, że może przyjęłaby prośbę strzelca, ale najpierw pyta go o stałość.
II„Ale czy będziesz mnie stały?”
Strzelec składa uroczystą przysięgę, a dziewczyna od razu zapowiada karę za jej złamanie.
III„Dochowaj, strzelcze, to moja rada:”
Strzelec zapomina o przysiędze, a za to w części VI ginie, co pokazuje, że niewierność ma tragiczne skutki.
V„Przysięgą pogardził świętą,”
TezaFantastyka miesza się z codziennością i nagle zmienia bieg wydarzeń.
TezaNarrator nadaje opowieści charakter ludowej legendy i podkreśla tajemnicę.
Narrator na początku przygląda się parze i zadaje pytania.
I„Jakiż to chłopiec piękny i młody?”
Przyznaje, że nie wie, kim jest dziewczyna, co wzmacnia tajemniczość.
I„Kto jest dziewczyna? ja nie wiem.”
Na końcu opowiada, że para duchów nadal pojawia się nad jeziorem, i powtarza, że nie zna prawdy.
VI„Ona po srebrnym pląsa jeziorze,”
Zanim pójdziesz na sprawdzian
Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.
11 haseł
Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
Dalej
Cytaty
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
W liczbach
Pytania i odpowiedzi
W 5 punktach: Narrator opowiada o strzelcu, który prawie co noc spotyka pod modrzewiem nad Świtezią tajemniczą dziewczynę. Strzelec prosi ją, by zamieszkała w jego chatce, a ona pyta, czy będzie jej wierny. Strzelec przysięga wierność, a dziewczyna ostrzega go przed karą za złamanie przysięgi i odchodzi. Gdy strzelec wraca sam brzegiem jeziora, wynurza się z niego piękna dziewica i wabi go na wodę, a on zapomina o przysiędze i biegnie do niej. Na środku jeziora poznaje w dziewicy swoją dziewczynę, a ta zapowiada mu karę i oboje toną w odmęcie, po czym ich cienie pojawiają się nad jeziorem.
Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 30 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 6 części po kilka zdań każda i zajmuje około 2 minut.
Plan wydarzeń ma 15 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Strzelec i nieznana dziewczyna spotykają się nocami pod modrzewiem nad Świtezią. Kończy się na: Odtąd nocami ona pląsa po jeziorze, a cień strzelca jęczy pod modrzewiem.
Najważniejsze sceny to: Spotkania pod modrzewiem, Prośba strzelca, Pytanie o stałość, Przysięga i przestroga oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.
Częsty mit: Dziewica z jeziora i dziewczyna ze spotkań to dwie różne osoby. Fakt: To ta sama postać. Strzelec rozpoznaje ją dopiero w części V, gdy wiatr rozwiewa obłoczek. W streszczeniu jest 6 takich pułapek.
Słowniczek ma 11 haseł: ballada, synkretyzm rodzajowy, świtezianka, romantyzm, ludowość, fantastyka oraz 5 kolejnych haseł.
Do tematu „Czy wierność jest w balladzie ‚Świtezianka’ najważniejszą wartością?” pasuje teza: Tak, bo cała fabuła zależy od tego, czy strzelec dotrzyma przysięgi. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.
Rozwiąż quiz: 36 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Lektury według etapu
Odkrywaj
