Sofokles
Lektura „Antygona” w jednym zdaniu
Antygona wbrew zakazowi Kreona grzebie brata Polinejkesa, a upór króla prowadzi do śmierci jej, jego syna Hajmona i żony Eurydyki.
7 części · 3 min czytania
Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.
Dalsze części są schowane, żeby nie zdradzić fabuły. Odsłonisz je jednym kliknięciem.
Antygona wbrew zakazowi Kreona grzebie brata Polinejkesa, a upór króla prowadzi do śmierci jej, jego syna Hajmona i żony Eurydyki.
„Posłuszna będę władcom tego świata, / Bo próżny opór urąga rozwadze.”Ismena
„Siła jest dziwów, lecz nad wszystkie sięga / Dziwy człowieka potęga.”Chór
„Tak już od wieków w Labdakidów domy / Po dawnych gromach nowe godzą gromy,”Chór
„Pięknie byś wtedy rządził… na pustyni.”Hajmon
„Upór jest zawsze nierozumu znakiem;”Tejrezjasz
„Nad szczęścia błysk, co złudą mar, / Najwyższy skarb rozumu dar.”Chór
18 punktów
W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.
Na sprawdzian i wypracowanie
Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.
Część I
Antygona informuje siostrę o rozkazie Kreona i prosi ją o pomoc w pogrzebie Polinejkesa. Ismena odmawia ze strachu, a Antygona postanawia działać sama.
„Niczym, on nie ma nad moimi prawa.”Antygona
Dlaczego ważna: Scena od razu pokazuje przeciwstawne postawy sióstr: posłuszeństwo wobec władzy i wierność prawu bogów.
W streszczeniu →Część III
Kreon zapowiada Chórowi, że Eteokles dostanie pogrzeb, a Polinejkes ma zostać bez grobu. Uzasadnia to tym, że zdrajca nie może być czczony jak obrońca miasta.
„Taka ma wola, a nie ścierpię nigdy,”Kreon
Dlaczego ważna: To źródło konfliktu: prawo państwa zderza się z obowiązkiem wobec zmarłych.
W streszczeniu →Część III
Strażnik niechętnie donosi, że ktoś przysypał zwłoki ziemią i nie zostawił śladów. Kreon podejrzewa przekupstwo straży i grozi jej śmiercią.
„Sprawca ci duszę, a ja uszy trapię.”Strażnik
Dlaczego ważna: Pokazuje podejrzliwość Kreona, który nie dopuszcza myśli, że bogowie mogą sprzeciwiać się jego wyrokowi.
W streszczeniu →Część IV
Antygona przyznaje się do czynu i powołuje się na wieczne prawa bogów, ważniejsze od rozkazu króla. Kreon skazuje ją na śmierć, a Ismena próbuje wziąć na siebie część winy.
„Współkochać przyszłam, nie współnienawidzić.”Antygona
Dlaczego ważna: To główne starcie dwóch racji: prawa człowieka i praw boskich.
W streszczeniu →Część V
Hajmon radzi ojcu, by ustąpił, i mówi, że lud współczuje Antygonie. Kreon odrzuca rady syna, bo nie chce słuchać młodszego, a Hajmon wybiega, grożąc, że ojciec go nie zobaczy.
„Marne to państwo, co li panu służy.”Hajmon
Dlaczego ważna: Scena pokazuje upór Kreona i przygotowuje tragiczny koniec jego rodziny.
W streszczeniu →Część VI
Ślepy wróżbita mówi o złych znakach i radzi królowi ustąpić. Kreon oskarża go o chciwość, a Tejrezjasz zapowiada śmierć w jego rodzinie i wychodzi.
„Upór jest zawsze nierozumu znakiem;”Tejrezjasz
Dlaczego ważna: To zwrot akcji: król pod wpływem strachu postanawia zmienić decyzję, ale jest już za późno.
W streszczeniu →Część VII
Posłaniec opowiada o śmierci Antygony i Hajmona w grobie, a drugi Posłaniec o samobójstwie Eurydyki. Kreon zostaje sam i przyznaje się do winy.
„Największe klęski płyną z nierozumu.”Posłaniec
Dlaczego ważna: Kara dla Kreona spada na jego rodzinę, a Chór zamyka utwór przestrogą przed pychą.
W streszczeniu →Mapa postaci
Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.
Najczęstsze pomyłki
Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.
MitAntygona łamie zakaz, bo chce pochować Eteoklesa.
NaprawdęKreon pozwala pochować Eteoklesa. Zakaz dotyczy Polinejkesa, którego ciało Antygona chce uczcić (I, III).
MitIsmena pomaga Antygonie przy pogrzebie.
NaprawdęIsmena odmawia w prologu. Dopiero przed Kreonem przyznaje się do winy, a Antygona ją odtrąca i mówi, że siostra nic nie zrobiła (I, IV).
MitKreon skazuje na śmierć obie siostry.
NaprawdęKreon najpierw grozi obu, ale po rozmowie z Hajmonem oszczędza Ismenę. Antygonę każe zamknąć żywcem w skalnym grobie (V).
MitKreon zmienia zdanie po rozmowie z synem Hajmonem.
NaprawdęHajmon nie przekonuje ojca (V). Kreon ugina się dopiero po przepowiedni Tejrezjasza i radzie Chóru (VI).
MitAntygona umiera w lochu z głodu, zanim Kreon wraca.
NaprawdęKreon najpierw grzebie Polinejkesa, a potem idzie do grobu. Antygona zdążyła się powiesić na chuście (VI, VII).
MitKreon zabija Hajmona albo Hajmon zabija Kreona.
NaprawdęHajmon rzuca się na ojca z mieczem, ale chybia i przebija się sam (VII).
Części: VII
MitEurydyka umiera przed Hajmonem albo przed Antygoną.
NaprawdęEurydyka dowiaduje się o śmierci syna i dopiero wtedy odbiera sobie życie. Umiera ostatnia z trójki (VII).
Części: VII
3 tematy
Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.
TezaAntygona ma rację moralną, bo wybiera prawa bogów i obowiązek wobec brata ponad rozkaz władcy.
Antygona mówi, że ukaz człowieka nie może łamać wiecznych praw bogów.
IV„Aby mógł łamać święte prawa boże,”
Antygona odrzuca strach przed śmiercią, bo bardziej boli ją niepogrzebane ciało brata.
IV„Lecz mierziłoby mnie braterskie ciało”
Hajmon relacjonuje, że mieszkańcy Teb po cichu uznają jej czyn za godny nagrody, ale boją się Kreona.
V„Takie się głosy odzywają z cicha.”
TezaKreon zaczyna jako władca dbający o państwo, ale jego upór i pycha zamieniają rządy w tyranię.
Kreon uzasadnia zakaz dobrem miasta i nagrodą dla obrońców.
III„By źli w nagrodzie wyprzedzili prawych.”
Kreon nie słucha syna, bo uważa, że nie będzie go uczył młodszy.
V„I brać nauki u tego młokosa?”
Kreon obraża Tejrezjasza i oskarża go o chciwość, zamiast wysłuchać ostrzeżenia.
VI„Mądry ty wróżbiarz, lecz oddany złemu.”
TezaChór komentuje wydarzenia, doradza bohaterom i wyraża moralną naukę utworu.
Chór w stasimonie o człowieku pokazuje, że ludzka potęga ma granicę w śmierci.
III„Śmierci nie ujdzie on grotów.”
Chór radzi Kreonowi, by uwolnić Antygonę i pochować Polinejkesa.
VI„Idź i wyprowadź dziewkę z ciemnej groty,”
Końcowa pieśń Chóru głosi, że bogowie karzą pychę.
VII„Najwyższy skarb rozumu dar.”
Zanim pójdziesz na sprawdzian
Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.
12 haseł
Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
Dalej
Cytaty
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
W liczbach
Pytania i odpowiedzi
W 5 punktach: Po wojnie o Teby król Kreon zakazuje pogrzebu Polinejkesa, który walczył przeciw własnemu miastu, a Antygona mimo zakazu symbolicznie grzebie brata. Straż łapie ją przy ciele, a Kreon skazuje ją na śmierć, choć Ismena przypomina mu, że Antygona jest narzeczoną jego syna. Hajmon na próżno przekonuje ojca, że Teby po cichu współczują Antygonie, a Kreon każe zamknąć ją żywcem w skalnym grobie. Dopiero przepowiednia ślepego Tejrezjasza przestrasza Kreona, ale gdy po pogrzebie Polinejkesa dociera do grobu Antygony, ta już się powiesiła, a Hajmon po nieudanej próbie ataku na ojca odbiera sobie życie. Eurydyka, żona Kreona, po wieści o śmierci syna również popełnia samobójstwo, a złamany Kreon zostaje sam i przyznaje się do winy.
Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 35 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 7 części po kilka zdań każda i zajmuje około 3 minut.
Plan wydarzeń ma 18 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Antygona mówi Ismenie o zakazie Kreona i prosi ją o pomoc w pochówku Polinejkesa. Kończy się na: Kreon z ciałem syna przyznaje się do winy, a Chór przypomina, że pychę karzą bogowie.
Najważniejsze sceny to: Antygona i Ismena mówią o zakazie, Kreon ogłasza zakaz, Strażnik i wiadomość o grobie, Antygona przed Kreonem oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.
Częsty mit: Antygona łamie zakaz, bo chce pochować Eteoklesa. Fakt: Kreon pozwala pochować Eteoklesa. Zakaz dotyczy Polinejkesa, którego ciało Antygona chce uczcić (I, III). W streszczeniu jest 7 takich pułapek.
Słowniczek ma 12 haseł: tragedia antyczna, prolog, parodos, epejsodion, stasimon, eksodos oraz 6 kolejnych haseł.
Do tematu „Czy Antygona miała rację, łamiąc prawo Kreona?” pasuje teza: Antygona ma rację moralną, bo wybiera prawa bogów i obowiązek wobec brata ponad rozkaz władcy. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.
Rozwiąż quiz: 76 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
Z tej samej epoki
Lektury według etapu
Odkrywaj
