QuizyBingo

Artysta – streszczenie

Sławomir Mrożek

  • Po wojnie · ok. 1990
  • Klasy 7–8
  • Egzamin ósmoklasisty 2020

Lektura „Artysta” w jednym zdaniu

Kogut chce zostać cyrkowym artystą, ale odrzuca jedyną rolę, jaką dostaje – rolę koguta – bo nie chce być sobą, a Lis kwituje to ironią.

4 części · 1 min czytania

Streszczenie szczegółowe, część po części

Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.

Ściąga PDF

  1. Część IOgłoszenie i marzenia w drodze

    • Kogut czyta w gazecie ogłoszenie cyrku, który szuka zwierząt.
    • Postanawia się zgłosić, bo od dawna marzy o karierze artysty.
    • W drodze opowiada o czekającej go sławie, zarobkach i podróżach zagranicznych, a Lis krótko kpi, że z zagranicy też się wraca.
    • Kogut nie przyjmuje tego do wiadomości i zapowiada, że za granicą zwiąże się kontraktem z hollywoodzką wytwórnią Metro-Goldwyn-Mayer.
    KogutLis

  2. Część IIU dyrektora cyrku

    • Dyrektor rozmawia z Kogutem pod gołym niebem, obok namiotu, który właśnie rozstawiają pracownicy cyrku.
    • Narrator i Lis przystają w pewnej odległości i przyglądają się rozmowie.
    • Zapytany, jak się nazywa, Kogut podaje się za lwa, a gdy dyrektor okazuje zdziwienie i powątpiewanie, Kogut proponuje, że może być tygrysem.
    KogutDyrektor cyrkuNarratorLis

  3. Część IIIPróba i odmowa

    • Dyrektor każe Kogutowi zaryczeć, a ten próbuje ryczeć najlepiej, jak potrafi.
    • Dyrektor grzecznie przyznaje, że pokaz nie był zły, ale ma lepszych kandydatów na lwa; zatrudniłby za to Koguta w roli koguta.
    • Kogut czuje się urażony, nie zgadza się występować jako ptak, a dyrektor kończy rozmowę.
    KogutDyrektor cyrku

  4. Część IVDroga powrotna i puenta

    • W drodze powrotnej Kogut idzie przygnębiony i nic nie mówi.
    • W końcu narrator traci cierpliwość i pyta Koguta, po co udawał lwa.
    • Kogut nie odpowiada; robi to za niego Lis – ironicznym pytaniem retorycznym sugeruje, że każdy artysta musi mieć ambicje.
    KogutNarratorLis

12 punktów

Plan wydarzeń

W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.

  1. Kogut czyta w gazecie ogłoszenie cyrku, który szuka zwierząt.I
  2. Postanawia się zgłosić, bo zawsze chciał być artystą.I
  3. W drodze marzy o sławie, pieniądzach, podróżach i kontrakcie filmowym.I
  4. Lis kpiąco dopowiada swoją uwagę do tych planów.I
  5. Dyrektor przyjmuje Koguta na świeżym powietrzu, gdy rozkłada się namiot.II
  6. Kogut przedstawia się jako lew, a potem ewentualnie jako tygrys.II
  7. Na prośbę dyrektora Kogut ryczy, jak umie.III
  8. Dyrektor ocenia, że są lepsze lwy, i proponuje mu rolę koguta.III
  9. Kogut obraża się i odmawia udawania ptaka.III
  10. W drodze powrotnej Kogut ponuro milczy.IV
  11. Narrator pyta, dlaczego Kogut chciał grać lwa.IV
  12. Lis odpowiada za niego ironiczną uwagą o ambicji artystów.IV

Na sprawdzian i wypracowanie

Kluczowe sceny

Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.

Część I

Ogłoszenie cyrku

Kogut czyta w gazecie, że cyrk potrzebuje zwierząt. Od razu decyduje, że się zgłosi, bo marzy o karierze artysty.

Dlaczego ważna: Pokazuje, że Kogut traktuje ogłoszenie jako szansę na wymarzoną karierę.

W streszczeniu →

Część I

Marzenia i uwaga Lisa

W drodze Kogut mówi o sławie, zarobkach i podróżach zagranicznych. Lis kpi, że z zagranicy się wraca, a Kogut puszcza to mimo uszu i zapowiada kontrakt z Metro-Goldwyn-Mayer.

Dlaczego ważna: Interpretacja: Lis od początku nie wierzy w powodzenie planu, a Kogut jego kpiny pomija.

W streszczeniu →

Część II

Lew albo tygrys

Zapytany, jak się nazywa, Kogut podaje się za lwa. Gdy dyrektor się dziwi i powątpiewa, Kogut proponuje, że może być tygrysem.

Dlaczego ważna: Interpretacja: Kogut wybiera groźne zwierzęta, bo nie chce wystąpić jako on sam, a to źródło komizmu sceny.

W streszczeniu →

Część III

Ryk na próbie

Dyrektor każe Kogutowi zaryczeć, a ten próbuje najlepiej, jak potrafi. Dyrektor przyznaje, że pokaz nie był zły, ale ma lepszych kandydatów na lwa.

Dlaczego ważna: Pokaz pokazuje, że Kogut nie wystarcza do roli, o którą się ubiega.

W streszczeniu →

Część III

Propozycja roli koguta

Dyrektor chce zatrudnić Koguta, ale tylko w roli koguta. Urażony Kogut nie zgadza się występować jako ptak, więc dyrektor kończy rozmowę.

Dlaczego ważna: Kogut traci jedyną oferowaną pracę przez własną urażoną ambicję.

W streszczeniu →

Część IV

Pytanie narratora i puenta

W drodze powrotnej Kogut milczy, a narrator pyta go, po co udawał lwa. Odpowiada za niego Lis – ironicznym pytaniem retorycznym o ambicję artystów.

Dlaczego ważna: Interpretacja: puenta ironicznie nazywa ambicją upór, który doprowadził do porażki.

W streszczeniu →

Mapa postaci

Kto występuje w której części

Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.

Najczęstsze pomyłki

Uwaga, pułapki

Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.

  1. MitCyrk szuka w ogłoszeniu artystów lub akrobatów.

    NaprawdęW ogłoszeniu cyrk pisze, że potrzebuje zwierząt, a Kogut sam uznaje siebie za artystę (część I).

    Części: I

  2. MitKogut zostaje odrzucony, bo ryczy fatalnie i dyrektor wybucha śmiechem.

    NaprawdęDyrektor przyznaje, że pokaz nie był zły, ale ma lepszych kandydatów na lwa, i proponuje rolę koguta (część III).

    Części: III

  3. MitDyrektor w ogóle nie chce zatrudnić Koguta.

    NaprawdęDyrektor jest gotów go zaangażować, ale tylko jako koguta; to Kogut odmawia (część III).

    Części: III

  4. MitPytanie o grę w lwa zadaje Kogutowi Lis.

    NaprawdęPytanie zadaje narrator, a Lis odpowiada za Koguta w ostatnich słowach (część IV).

    Części: IV

  5. MitKogut od razu podaje się za tygrysa, a lwa wspomina później.

    NaprawdęNajpierw podaje się za lwa, a tygrysa proponuje dopiero wtedy, gdy dyrektor okazuje zdziwienie i powątpiewanie (część II).

    Części: II

  6. MitLis i narrator wchodzą do dyrektora razem z Kogutem.

    NaprawdęNarrator i Lis przystają w pewnej odległości, a rozmowa toczy się między Kogutem a dyrektorem (część II).

    Części: II

  7. MitKontrakt z Metro-Goldwyn-Mayer Kogut chce podpisać z cyrkiem.

    NaprawdęKontrakt filmowy to jego marzenie o karierze za granicą, które zapowiada w drodze (część I).

    Części: I

3 tematy

Argumenty do rozprawki

Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.

Czy ambicja pomaga człowiekowi osiągnąć cel?3 argumenty

TezaAmbicja bez trzeźwej oceny własnych możliwości prowadzi do porażki, tak jak w opowiadaniu Mrożka.

  1. Kogut od początku planuje wielką karierę: sławę, pieniądze i kontrakt filmowy, choć jeszcze nic nie zrobił.

    I

  2. Choć dyrektor oferuje mu pracę, Kogut odrzuca rolę koguta i traci szansę, bo ambicja każe mu grać lwa.

    III

  3. Puenta Lisa pokazuje, że ambicja bywa używana do usprawiedliwienia własnej porażki.

    IV
Czy warto być sobą?3 argumenty

TezaUtwór pozwala wnioskować, że udawanie kogoś innego zamyka drogę do sukcesu, który wymaga prawdy o sobie.

  1. Kogut podaje się za lwa, a potem za tygrysa, choć jest kogutem.

    II

  2. Dyrektor mówi, że przyjąłby go jako koguta, więc prawdziwa tożsamość bohatera byłaby tu atutem.

    III

  3. Gdy narrator pyta, po co udawał lwa, Kogut milczy, a odpowiada za niego Lis.

    IV
Jaki jest prawdziwy przyjaciel? Przykład Lisa.3 argumenty

TezaLis nie wspiera Koguta, lecz kpi z niego, więc nie zachowuje się jak dobry przyjaciel.

  1. Gdy Kogut marzy o podróżach zagranicznych, Lis krótko zauważa, że z zagranicy się wraca, czyli drwi z jego planów.

    I

  2. Lis towarzyszy Kogutowi pod namiotem cyrku, ale nie ostrzega go przed błędem.

    II

  3. Na końcu odpowiada za Koguta ironicznym pytaniem o ambicję, zamiast mu pomóc.

    IV

Zanim pójdziesz na sprawdzian

Sprawdź, co pamiętasz

Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.

10 haseł

Słowniczek

Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.

personifikacja
Nadawanie zwierzętom, roślinom lub przedmiotom cech i zachowań ludzi. W Artyście zwierzęta czytają gazety i planują kariery.
ironia
Mówienie czegoś z ukrytą kpiną, tak że prawdziwy sens jest inny niż dosłowny. Ironiczne są uwagi Lisa i sam tytuł.
puenta
Celne, często zaskakujące zakończenie utworu, które nadaje sens całości.
bajka
Krótki utwór, zwykle wierszowany, w którym zwierzęta pokazują ludzkie wady, a na końcu pada morał.
morał
Pouczenie wypowiedziane wprost na końcu bajki. W Artyście go nie ma, naukę czytelnik musi wywnioskować sam.
alegoria
Postać lub obraz, który ma stałe, umowne znaczenie przenośne, np. lis jako znak sprytu.
satyra
Utwór lub sposób pisania, który ośmiesza ludzkie wady i złe zachowania.
ambicja
Silne pragnienie osiągnięcia czegoś ważnego, np. sukcesu czy sławy. Może pomagać, ale bez oceny własnych sił prowadzi do porażki.
zaangażować
W języku teatru i cyrku: zatrudnić kogoś do występów, dać mu angaż.
Metro-Goldwyn-Mayer
Znana amerykańska wytwórnia filmowa. Kogut marzy o kontrakcie z nią.

Dalej

Sprawdź się: 30 pytańquiz z odpowiedziami i test do drukuBohaterowie i motywywszystko o lekturze na jednej stronie

W liczbach

Streszczenie lektury „Artysta” w liczbach

  • 5punktów w wersji krótkiej
  • 4części w wersji szczegółowej
  • 12punktów planu wydarzeń
  • 6kluczowych scen
  • 10haseł w słowniczku
  • 1 minczytania wersji szczegółowej

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o streszczenie lektury „Artysta”

Jak krótko streścić lekturę „Artysta”?

W 5 punktach: Kogut czyta w gazecie, że cyrk szuka zwierząt, i postanawia się zgłosić, bo marzy o karierze artysty. W drodze opowiada o sławie, zarobkach i kontrakcie filmowym za granicą, a Lis krótko drwi z tych planów. Przed dyrektorem cyrku Kogut podaje się za lwa, potem proponuje tygrysa, a na prośbę dyrektora próbuje zaryczeć. Dyrektor ma lepszych kandydatów na lwa i chce go zatrudnić tylko jako koguta, ale urażony Kogut odmawia. W drodze powrotnej narrator pyta, po co Kogut udawał lwa, a Lis odpowiada za niego ironiczną uwagą o ambicji artystów.

Jak długie jest streszczenie lektury „Artysta”?

Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 25 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 4 części po kilka zdań każda i zajmuje około 1 minuty.

Jaki jest plan wydarzeń lektury „Artysta”?

Plan wydarzeń ma 12 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Kogut czyta w gazecie ogłoszenie cyrku, który szuka zwierząt. Kończy się na: Lis odpowiada za niego ironiczną uwagą o ambicji artystów.

Jakie są kluczowe sceny lektury „Artysta”?

Najważniejsze sceny to: Ogłoszenie cyrku, Marzenia i uwaga Lisa, Lew albo tygrys, Ryk na próbie oraz 2 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.

Jakie pomyłki najczęściej pojawiają się przy lekturze „Artysta”?

Częsty mit: Cyrk szuka w ogłoszeniu artystów lub akrobatów. Fakt: W ogłoszeniu cyrk pisze, że potrzebuje zwierząt, a Kogut sam uznaje siebie za artystę (część I). W streszczeniu jest 7 takich pułapek.

Jakie trudne słowa wyjaśnia słowniczek do lektury „Artysta”?

Słowniczek ma 10 haseł: personifikacja, ironia, puenta, bajka, morał, alegoria oraz 4 kolejne hasła.

Jaką tezę postawić w rozprawce o lekturze „Artysta”?

Do tematu „Czy ambicja pomaga człowiekowi osiągnąć cel?” pasuje teza: Ambicja bez trzeźwej oceny własnych możliwości prowadzi do porażki, tak jak w opowiadaniu Mrożka. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.

Jak sprawdzić, ile pamiętam ze streszczenia lektury „Artysta”?

Rozwiąż quiz: 30 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.

Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Artysta”

Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.

Zacznij quizBohaterowie i motywyTest do druku

Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania

Z tej samej epoki