Chłopi – quiz i test

Na zimę we świat, po żebrach. Agata mówi księdzu, że Kłębowie nie mają dla niej roboty na zimę, więc idzie prosić ludzi o jałmużnę. Tak zaczyna się cała powieść.

Pada jego najlepsza krowa. Krowa, wygnana przez borowego z dworskich zagajników, zachorowała i Boryna musiał ją dorżnąć. Strata podsuwa mu myśl, że w domu potrzebna jest gospodyni.

Sześć morgów. Dominikowa żąda zapisu, a Boryna, choć z żalem, jedzie do rejenta i zapisuje Jagnie sześć morgów przy drodze. To główna przyczyna gniewu jego dzieci.

Wypędza ich z chałupy. Po bójce o zapis i o słowa na Jagnę ojciec każe synowi wynosić się do południa. Antek z Hanką i dziećmi przenoszą się do jej ojca, Bylicy.

Sam odcina sobie siekierą chorą nogę. Kuba boi się szpitala i sam przerąbuje sobie siekierą chorą nogę na progu stajni. Umiera w czasie wesela Boryny, cicho i samotnie.

Borowy z dworskiego lasu. Kuba wyszedł z fuzją na zające, a borowy, który się na niego zasadził, postrzelił go śrutem. Ukrywał ranę, bo bał się sądu i strażników, aż wdała się w nią ropa.

Piętnuje go z ambony przy ludziach. Ksiądz z ambony grzmi o synach, którzy podpalają ojców, i każe ludziom strzec się takiego grzesznika. Antek wychodzi z kościoła, a ludzie rozstępują się przed nim.

O las, który dwór zaczął wycinać. Dwór zaczął wycinać las, do którego chłopi mieli prawo. Na wieść, że rąbią chłopski las, cała wieś z Boryną na czele rusza z kijami, widłami i cepami.

Antek prawie strzelił do ojca. Antek z ukrycia zmierzył z flinty do głowy ojca, ale nagły strach nie pozwolił mu strzelić. Scena pokazuje, jak splątane są jego uczucia do ojca.

Borowy uderza go kolbą w głowę. Stary Boryna mocuje się z borowym, a ten trzaska go kolbą przez głowę. Od tej pory Boryna jest ciężko chory i tylko chwilami przytomny.

Zabija go gołymi rękami. Antek w szale dogania borowego, dusi go i tłucze nim o drzewo, aż ten umiera. To zabójstwo zaważy na jego dalszym losie.

Prawie same kobiety. Po bójce o las aresztowano większość gospodarzy. Kobiety muszą same orać i siać, a wieś czuje, jak bardzo brakuje rąk do pracy.

Kowala. Ktoś zrobił podkop pod komorę i porozrzucał zboże. Hanka od razu myśli o kowalu, który od dawna poluje na pieniądze Boryny, i cieszy się, że ukryła je wcześniej.

Sieje nocą ziemię na polu i pada. Chory Boryna wychodzi nocą w pole, nabiera ziemi w koszulę i rozsiewa ją jak zboże. Pada martwy na zagonie, a o świcie nad nim wyje Łapa.

Latem, po pogrzebie ojca. Inni Lipczanie wracają z więzienia już wiosną, ale Antek zostaje dłużej. Wypuszczają go za kaucją dopiero latem, gdy Boryna już nie żyje.

W łóżku, pod obrazami, jak gospodyni. Agata całe życie marzyła o godnej śmierci w łóżku, pod obrazami. Latem, w czasie żniw, umiera u krewnych Kłębów na łóżku, przy gromnicy, tak jak chciała.

Wywozi ją na wozie z gnojem. Pobitą i związaną Jagnę rzucają na wóz ze świńskim nawozem i wywożą pod las, na granicę wsi. Tę scenę często uważa się za najokrutniejszą w powieści.

Organiścina. Gdy wychodzą na jaw długi wójta, organiścina rozpowiada, że wójt tracił pieniądze na Jagnę. Potem z wójtową chodzi po chałupach i zbiera ludzi, a proboszcz mówi, że się do niczego nie miesza.

Mateusz Gołąb. Mateusz nazywa wyrok gromady niesprawiedliwym i próbuje zatrzymać ludzi przed komorą, ale zostaje pobity. Jagny bronią też matka i brat Jędrzych.

Trzecią. Już na początku ludzie mówią, że Boryna pochował dwie żony. Jagna jest młodsza od jego syna Antka, co budzi zgorszenie i gniew rodziny.

Wycina z papieru postacie z opowieści. Gdy Rocho i inni opowiadają o dziwach, Jagna wystrzyga z papieru króle, smoki i strachy tak trafnie, że każdy je poznaje. Scena pokazuje jej wrażliwość na piękno.

Matką Jagny. Dominikowa to pobożna, twarda wdowa, która trzyma synów żelazną ręką. Wydaje Jagnę za Borynę, bo liczy na zapis ziemi.

Z cichej i płaczliwej staje się twardą gospodynią. Wygnana z domu Hanka przetrwała biedę i zdradę męża. Często wskazuje się ją jako postać, która najbardziej się zmienia: wiosną twardo prowadzi gospodarstwo Boryny.

Zięciem Boryny, mężem Magdy. Kowal jest chciwy i przebiegły, trzyma z dworem i urzędnikami. Myśli tylko o tym, jak przejąć jak najwięcej z majątku teścia.

Synem organisty, uczy się na księdza. Jasio zimą roznosi po wsi opłatki, a wiosną, po powrocie chłopów z więzienia, odjeżdża uczyć się na księdza; latem przyjeżdża na wakacje. Jego niewinna znajomość z Jagną staje się pretekstem do oskarżeń.

Bociana ze złamanym skrzydłem. Witek, mały pastuch u Boryny, znalazł jesienią bociana, który został na zimę. Ptak mieszka w chałupie i łowi myszy, co pokazuje dobroć chłopca.

Rocho. Witek mówi księdzu, że pacierza nauczył go Kuba, a czytania Rocho. Rocho to wędrowny dziad, który uczy wiejskie dzieci i czyta ludziom książki.

Oddała grunt dzieciom, a te ją zaniedbały. Jagustynka oddała dzieciom dziesięć morgów i skończyła jako komornica. Dlatego mówi, że Boryna byłby głupi, gdyby zapisał ziemię dzieciom.

Bóg Ojciec do umierającego Boryny. To wizja Boryny w ostatniej chwili życia: Bóg Ojciec nazywa go utrudzonym parobkiem i woła do siebie. Śmierć gospodarza ma tu wymiar religijny.

Jesień, Zima, Wiosna, Lato. Tomy nazywają się jak pory roku, a cykl zaczyna się jesienią. Podział pokazuje, że życie wsi wyznacza rytm przyrody i prac polowych.

Niecały rok. Akcja zaczyna się jesienią, przy kopaniu ziemniaków, a kończy latem, w czasie żniw; opracowania liczą to na 9–10 miesięcy. Mimo to wydarzenia układają się w pełny cykl pór roku.

Epopeja chłopska. Badacze nazywają Chłopów epopeją chłopską, bo powieść pokazuje całą społeczność wsi: jej pracę, obrzędy i wierzenia, tak jak epopeja pokazuje cały naród.

Też mówi stylizowaną gwarą. Gwarą mówią nie tylko postacie, lecz także narrator, np. kiej, ino, juści. Dzięki temu świat wsi opowiada jakby ktoś stamtąd.

Ludzie rządzeni popędem i instynktem. Według badaczy naturalizm widać w pokazaniu ludzi zależnych od natury i instynktów, np. w namiętności Jagny i Antka czy w okrucieństwie tłumu.

Zwierzęta mogą przemówić ludzkim głosem. W Wigilię Dominikowa mówi, że w noc Narodzenia bydło rozumie ludzką mowę, i wszyscy idą do obory podzielić się opłatkiem z krowami. Takie wierzenia pokazują, jak ważne są w powieści obrzędy.