Proszę państwa do gazu – quiz i test

Z paczek przysłanych przez rodzinę z Warszawy. Narrator mówi, że chleb przysłano z Warszawy, a pomidory i cebula są z ogródka ojca, boczek zaś od brata. Polacy mogli wtedy dostawać paczki, co wypomina mu w rozmowie marsylczyk.

O buty. Narrator woła na pożegnanie, żeby Henri pamiętał o butach. Do butów wracają też w nocnej rozmowie na szynach, gdy narrator ma już dosyć wszystkiego.

Henri go zabiera, bo w grupie brakuje paru ludzi. Henri pyta narratora, czy chce iść na rampę, i mówi, że rozmawiał z kapem, bo brakuje paru ludzi. Wieczorem dziwi się, że narrator ma dosyć już po pierwszym transporcie.

Jedwabną koszulę z kołnierzykiem. Henri ostrzega, by nie brać pieniędzy, bo może być rewizja, ani ubrania, bo to podejrzenie o ucieczkę. Rada pokazuje, że rozładunek jest dla Kanady rutyną i okazją do zdobycia rzeczy.

Post strzela serią z automatu po wagonach. Esesman z teczką krzywi się z niesmakiem i skinieniem każe postowi strzelić serią. Scena powtarza się przy nocnym transporcie, jak spóźniony seans tego samego filmu.

Z Sosnowca i Będzina. Ludzie z wagonów mówią, że są z Sosnowca i Będzina. Saloniki, Strasburg i Rotterdam to nazwy dawnych transportów, o których w obozie mówi się krótko, od miejsca wyjazdu.

Gaz do zabijania ludzi. Narrator mówi wprost, że w karetce wozi się gaz, którym trują przywiezionych ludzi. Znak niesienia pomocy służy tu zbrodni i maskuje ją przed ofiarami.

Powalił ją, wrzucił na auto i rzucił dziecko pod nogi. Andrej, pijany i wściekły, powalił kobietę, chwycił za włosy i gardło, wrzucił ją na auto, a potem cisnął jej dziecko pod nogi. Oboje i tak jechali na śmierć.

Sama idzie do samochodów i wbiega po schodkach na auto. Dziewczyna nie dostaje odpowiedzi, więc sama idzie do samochodów, odsuwa kogoś, kto chce ją zatrzymać, i wbiega na niemal pełne auto. Zachowuje godność do końca.

Że idą się kąpać, a potem spotkają się w obozie. W nocnej rozmowie Henri przyznaje, że okłamuje znajomych. Wcześniej narrator mówi o prawie obozu: ludzi idących na śmierć oszukuje się do końca, bo to jedyna dopuszczalna forma litości.

Dłoń zmarłego zaciska się na jego ręce, a narrator ucieka. Martwa dłoń kurczowo zaciska się na ręce narratora. On krzyczy, ucieka i wymiotuje pod wagonem, co pokazuje, że nie potrafi już panować nad strachem i wstrętem.

Zatoką spokoju. Po rampie obóz, w którym jest prycza, jedzenie i towarzysze, wydaje mu się bezpieczny. Pokazuje to, jak zmieniła się jego miara: piekłem jest rampa, a lager staje się schronieniem.

By przekupić wachmanów przy bramie. To łapówka na bramę: wachmani puszczą komando bez kontroli. Zrabowane rzeczy przez kilka dni krążą po obozie, który żyje z transportu.

Francuzem z Kanady, przyjacielem narratora. Henri to doświadczony więzień z Kanady, w tekście nazywany Francuzem. Zna reguły rampy, handluje z postem i radzi narratorowi, jak się zachować. Nie należy go mylić z marsylczykiem, którego imienia narrator nie zna.

Marynarzem z Sewastopola, więźniem z Kanady. Narrator przedstawia go jako marynarza z Sewastopola o oczach mętnych od wódki i upału. Pracuje na rampie przy drugim transporcie i częstuje narratora spirytusem z ukrytej manierki.

Złość najłatwiej wyładować na słabszym. Henri mówi, że to normalne, przewidziane i obliczone: rampa męczy, a złość kieruje się na słabszych. Często odczytuje się to tak, że system obozu celowo nastawia więźniów przeciw ofiarom.

Chce trafić do grupy, która pójdzie pieszo do obozu. Kobiety z dziećmi idą na auto, czyli do gazu. Młoda i zdrowa kobieta chce żyć, więc wypiera się dziecka, co pokazuje, jak obóz niszczy najsilniejsze więzi.

Siwa, wysoka pani. Kobiety uciekają przed narratorem, a esesman zaczyna odpinać rewolwer. Wtedy siwa pani mówi, że nie trzeba strzelać, bierze dzieci i patrzy narratorowi w oczy.

Stawia kreskę za każde auto, które odjeżdża. Młody, gładko ogolony esesman liczy auta jak urzędnik: szesnaście aut to tysiąc ludzi. Jego spokój i dokładność pokazują zbrodnię jako biurokratyczną rutynę.

Jedzą łapczywie wszystko, co znajdą. Grecy myszkują wśród szyn i jedzą spleśniałe bułki, a potem marmoladę z transportu. Narrator nazywa ich bydłem, a Henri przypomina mu, że on też był głodny.

Obejrzeć kobiety wybrane do obozu. Narrator zauważa ją po rozładunku pierwszego transportu: przyszła obejrzeć swój nabytek, czyli kobiety przeznaczone do obozu kobiecego (FKL). Opisuje ją z odrazą, jako osobę pełną nienawiści.

Henri. Henri odpowiada tak narratorowi, gdy ten pyta, czy na rampie biją. Doświadczony więzień mówi o przemocy spokojnie, jak o czymś zwykłym.

Komando i magazyny mienia zabranego deportowanym. W żargonie więźniów Kanadą nazywano magazyny mienia zrabowanego deportowanym, a także pracujących tam ludzi. Nazwa miała kojarzyć się z krajem dobrobytu.

Grzeczna formuła zderzona z gazem pokazuje rutynę zbrodni. Słowa z tytułu nie padają w tekście, ale esesman zwraca się do ofiar podobnie: Meine Herrschaften, moi państwo. To interpretacja: uprzejmy zwrot obok słowa gaz pokazuje ironię i obojętność sprawców.

Opisuje głównie zachowania i rozmowy, oszczędnie komentując uczucia. Behawioryzm w literaturze pokazuje bohatera głównie przez zewnętrzne reakcje. U Borowskiego narrator czasem mówi o swojej złości i strachu, ale sens wynika przede wszystkim z zestawienia faktów i dialogów, a ocenę zostawia się czytelnikowi.

Więzień, który pracuje przy rozładunku. Opowiada w pierwszej osobie więzień, który sam pracuje na rampie. W tym opowiadaniu jego imię nie pada; opracowania często nazywają go Tadkiem, jak narratora innych opowiadań obozowych Borowskiego.

Więźnia, który by przetrwać, porzucił dawne wartości. To pojęcie z opracowań prozy Borowskiego: człowiek ukształtowany przez obóz, który życie sprowadza do przetrwania biologicznego. Narrator i Henri pokazują taką postawę na rampie.

W więzieniu na Pawiaku po aresztowaniu w Warszawie. Borowskiego aresztowało gestapo w Warszawie w lutym 1943 roku, a po pobycie na Pawiaku wywieziono go do Auschwitz. Dachau i obóz dla dipisów to późniejsze etapy jego losów.

Około 1,1 mln ludzi. Według badań historyków Muzeum Auschwitz, m.in. Franciszka Pipera, w obozie zginęło co najmniej około 1,1 mln ludzi, w większości Żydów. Zaraz po wojnie podawano liczby zawyżone, np. 4 mln według radzieckiej komisji.

Obóz zaciera granicę między ofiarą a współsprawcą. To interpretacja: więźniowie z Kanady sami są ofiarami, a jednak pomagają w zagładzie i żyją z mienia zamordowanych. Opowiadanie nie daje ocen, tylko stawia czytelnika przed tym pytaniem.