MitNarrator bierze udział w sporze albo jest kierowcą fiata.
FaktNarrator jest tylko świadkiem. Opowiada w pierwszej osobie, ale obserwuje spór z boku.
Gdzie: Część II, Część IIIGórą »Edek«
Marek Nowakowski
- Po wojnie · 1999
- Liceum
- 4części w streszczeniu
- 4postacie w opracowaniu
- 25pytań w quizie
- 9haseł w słowniczku
- 1 minczytania streszczenia
4 postacie
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Po wojnie · od 1945Świadectwa wojny i łagrów, pytania o zło, a obok baśń i przygoda dla młodszych czytelników.
Gatunek
To bardzo krótkie opowiadanie, jedna scenka rodzajowa opowiadana w pierwszej osobie przez narratora-świadka. Opiera się na kontraście (mały i duży samochód, drobny i potężny kierowca) oraz na nawiązaniu do „Tanga” Mrożka.
Geneza
Opowiadanie ukazało się w tomie „Prawo prerii” (1999), a jego autorem jest warszawski prozaik Marek Nowakowski (1935–2014). Według opracowań inspiracją była obserwacja życia mieszkańców Warszawy, a scena w centrum miasta posłużyła autorowi do krytycznej diagnozy przemian lat 90.
Karta lektury
„Górą »Edek«”: najważniejsze fakty
Lektura „Górą »Edek«” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Górą »Edek« |
|---|---|
| Autor | Marek Nowakowski |
| Czas powstania | 1999 |
| Epoka | Po wojnie (od 1945) |
| Rodzaj i gatunek | epika, opowiadanie |
| Podział | 4 części, od I Wstęp: przypomnienie Edka do IV Skarga bez odpowiedzi |
| Etap szkolny | Liceum |
| Arkusze CKE | lektura nie pojawiła się w zestawieniu arkuszy z lat 2019–2026 (termin główny) |
4 części
„Górą »Edek«” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Część IWstęp: przypomnienie EdkaNarrator zaczyna od przypomnienia Edka z dramatu Mrożka „Tango”.
- Część IIZakorkowana ulica i wolne miejsceNarrator opisuje wąską, zatłoczoną ulicę w centrum miasta, na której brakuje miejsc do parkowania, a auta stoją nawet na chodniku.
- Część IIIWojna nerwów i ustąpienieKierowca fiata raz po raz naciska klakson, żeby pokazać, że był pierwszy.
- Część IVSkarga bez odpowiedziMłodzieniec w okularach wysiada ze swojego auta, żeby zaprotestować przeciw niesprawiedliwości, a prawie równocześnie z forda wysiada jego właściciel.
Czytaj pełne streszczenie „Górą »Edek«”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Górą »Edek«”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitEdek to kierowca fiata.
FaktEdek to przezwisko, które narrator nadaje kierowcy dużego forda, potężnemu i bezczelnemu. Fiatem jedzie drobny młodzieniec w okularach.
Gdzie: Część II, Część IVMitKierowca fiata od początku nie miał racji do miejsca.
FaktTo on pierwszy próbował zająć lukę. Ford skorzystał z jego błędu, bo fiat wjechał za daleko.
Gdzie: Część IINa wypracowanie
„Górą »Edek«”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty są w streszczeniu.
- Czy w opowiadaniu Nowakowskiego rządzi prawo silniejszego? Zaznacz, że to interpretacja.Według opracowań drobny spór o miejsce parkingowe pokazuje świat, w którym liczy się siła, a nie racja.
- Jak Nowakowski wykorzystuje kontrast do pokazania bohaterów?Zestawienie małego fiata z dużym fordem uwydatnia bezsilność jednego kierowcy i arogancję drugiego.
- Dlaczego narrator odwołuje się do Edka z „Tanga” Mrożka?Nawiązanie pomaga ocenić bohatera: to prostak, który zdobywa przewagę, gdy nikt mu się nie przeciwstawi.
- Jaki obraz Polski po 1989 roku pojawia się w opowiadaniu? Zaznacz, że to interpretacja.Opracowania czytają scenę uliczną jako krytyczną diagnozę transformacji i wolnego rynku.
Plan nauki
„Górą »Edek«”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 1 minPrzejdź streszczenie część po części (4 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 4 postacie, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 8 minRozwiąż quiz (25 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 5 minWydrukuj test z kluczem odpowiedzi i sprawdź się na papierze.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Górą »Edek«”
Kto napisał lekturę „Górą »Edek«” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Górą »Edek«” jest Marek Nowakowski. Czas powstania: 1999. Lektura należy do epoki: po wojnie (od 1945). Opowiadanie ukazało się w tomie „Prawo prerii” (1999), a jego autorem jest warszawski prozaik Marek Nowakowski (1935–2014).
O czym jest lektura „Górą »Edek«” w jednym zdaniu?
Na zatłoczonej ulicy kierowca wielkiego forda wymusza miejsce parkingowe na kierowcy małego fiata i odchodzi, nie zwracając na niego uwagi, a narrator widzi w nim Edka z „Tanga”.
Z ilu części składa się lektura „Górą »Edek«”?
W naszym opracowaniu lektura „Górą »Edek«” ma 4 części: I Wstęp: przypomnienie Edka, II Zakorkowana ulica i wolne miejsce, III Wojna nerwów i ustąpienie i IV Skarga bez odpowiedzi. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Górą »Edek«”?
Narrator (świadek zdarzenia). Opowiada w pierwszej osobie, ale nie bierze udziału w sporze. Kierowca fiata (młodzieniec w maluchu). Drobny, młody człowiek w okularach, wyglądający na inteligenta. Edek (kierowca forda). Wysoki, tęgi mężczyzna w skórzanej kurtce, właściciel dużego, lśniącego forda.
Do jakiego gatunku należy lektura „Górą »Edek«”?
To bardzo krótkie opowiadanie, jedna scenka rodzajowa opowiadana w pierwszej osobie przez narratora-świadka. Opiera się na kontraście (mały i duży samochód, drobny i potężny kierowca) oraz na nawiązaniu do „Tanga” Mrożka.
Czy lektura „Górą »Edek«” jest na egzaminie?
W zestawieniu arkuszy CKE z lat 2019–2026 (termin główny) lektura „Górą »Edek«” się nie pojawiła. Należy do lektur etapu: Liceum. Wiedzę sprawdzisz w quizie (25 pytań) i w teście do druku.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Górą »Edek«”?
Do lektury „Górą »Edek«” pasują m.in. tematy: „Czy w opowiadaniu Nowakowskiego rządzi prawo silniejszego?”, „Jak Nowakowski wykorzystuje kontrast do pokazania bohaterów?”, „Dlaczego narrator odwołuje się do Edka z ‚Tanga’ Mrożka?” i „Jaki obraz Polski po 1989 roku pojawia się w opowiadaniu?”. Tezę i argumenty znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Górą »Edek«” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Górą »Edek«” ma 25 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Epoka: Po wojnie.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Górą »Edek«”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
