Część I
Wstęp o Edku
Narrator przypomina Edka z dramatu Mrożka jako agresywnego prostaka, który z początku jest potulny, a potem zaczyna dominować.
Dlaczego ważna: Podpowiada, jak odczytać bohatera opowiadania.
W streszczeniu →Górą »Edek« – streszczenie
Marek Nowakowski
- Po wojnie · 1999
- Liceum
Lektura „Górą »Edek«” w jednym zdaniu
Na zatłoczonej ulicy kierowca wielkiego forda wymusza miejsce parkingowe na kierowcy małego fiata i odchodzi, nie zwracając na niego uwagi, a narrator widzi w nim Edka z „Tanga”.
4 części · 1 min czytania
Streszczenie szczegółowe, część po części
Wybierz długość. W wersji szczegółowej zaznaczaj, co już przeczytane.
Dalsze części są schowane, żeby nie zdradzić fabuły. Odsłonisz je jednym kliknięciem.
Na zatłoczonej ulicy kierowca wielkiego forda wymusza miejsce parkingowe na kierowcy małego fiata i odchodzi, nie zwracając na niego uwagi, a narrator widzi w nim Edka z „Tanga”.
- 1Narrator przypomina Edka z „Tanga” Mrożka, agresywnego prostaka, który z początku jest potulny, a potem zaczyna dominować.
- 2Na zatłoczonej ulicy w centrum miasta zwalnia się miejsce, a kierowca małego fiata próbuje je zająć, ale wjeżdża za daleko.
- 3Wielki, lśniący ford staje tuż za nim i nie ustępuje mimo trąbienia fiata, a potem także innych kierowców.
- 4Kierowca fiata się poddaje, a ford zajmuje miejsce.
- 5Młodzieniec ma jeszcze żal do kierowcy forda, ale ten go lekceważy i znika w bramie z tabliczkami firm.
Część IWstęp: przypomnienie Edka
- Narrator zaczyna od przypomnienia Edka z dramatu Mrożka „Tango”.
- Przedstawia go jako przebojowego, agresywnego prostaka, który z początku jest potulny, a potem rośnie w siłę i zaczyna dominować.
- Dodaje, że to skojarzenie przyszło mu do głowy po zdarzeniu, które sam widział na ulicy w centrum miasta.
NarratorCzęść IIZakorkowana ulica i wolne miejsce
- Narrator opisuje wąską, zatłoczoną ulicę w centrum miasta, na której brakuje miejsc do parkowania, a auta stoją nawet na chodniku.
- Nagle zwalnia się luka, a kierowca małego fiata jako pierwszy próbuje w nią wjechać.
- Wjeżdża jednak za daleko i odsłania część wolnego miejsca.
- Duży, lśniący ford natychmiast podjeżdża tuż za fiatem i staje zaledwie kilka centymetrów od niego.
NarratorKierowca fiataEdekCzęść IIIWojna nerwów i ustąpienie
- Kierowca fiata raz po raz naciska klakson, żeby pokazać, że był pierwszy.
- Spór blokuje przejazd, więc inni kierowcy też zaczynają trąbić.
- Kierowca fiata wychyla się z okna i głosem oraz gestami domaga się pierwszeństwa, ale kierowca forda siedzi nieruchomo i nie ustępuje.
- W końcu kierowca fiata ustępuje i przejeżdża kilka metrów do przodu, a ford spokojnie zajmuje miejsce.
Kierowca fiataEdekInni kierowcyNarratorCzęść IVSkarga bez odpowiedzi
- Młodzieniec w okularach wysiada ze swojego auta, żeby zaprotestować przeciw niesprawiedliwości, a prawie równocześnie z forda wysiada jego właściciel.
- Młodzieniec z żalem pyta, jak tak można, ale wysoki, potężny kierowca forda idzie przed siebie, jakby go w ogóle nie widział.
- Narrator nazywa go Edkiem, a ten znika w pobliskiej bramie, przy której wiszą tabliczki z nazwami firm i przedstawicielstw handlowych.
Kierowca fiataEdekNarrator
11 punktów
Plan wydarzeń
W kolejności fabuły, w formie, jakiej wymaga szkoła. Skopiuj albo wydrukuj ze ściągą.
- Narrator przypomina Edka z Tanga Mrożka: prostaka, który najpierw jest uległy, a potem przejmuje górę.I
- Na zakorkowanej ulicy w centrum miasta brakuje miejsc, auta stoją na chodniku.II
- Zwalnia się luka, a kierowca małego fiata jako pierwszy próbuje w nią wjechać.II
- Fiat wjeżdża za daleko i odsłania część wolnego miejsca.II
- Duży, lśniący ford wciska się tuż za fiatem i blokuje mu manewr.II
- Kierowca fiata trąbi i gestykuluje, inni kierowcy też zaczynają trąbić.III
- Kierowca forda siedzi nieruchomo i nie reaguje na protesty.III
- Kierowca fiata ustępuje i przejeżdża kilka metrów dalej, a ford spokojnie parkuje.III
- Młodzieniec wysiada i z żalem protestuje przeciw niesprawiedliwości.IV
- Potężny kierowca forda w skórzanej kurtce mija go, jakby go nie widział.IV
- Edek znika w bramie z tabliczkami firm i przedstawicielstw handlowych.IV
Na sprawdzian i wypracowanie
Kluczowe sceny
Sceny, o które najczęściej pytają nauczyciele i które warto przywołać w wypracowaniu.
Część II
Zakorkowana ulica
Narrator pokazuje wąską ulicę w centrum miasta, gdzie brakuje miejsc i auta stoją na chodniku.
Dlaczego ważna: Ciasnota i tłok zapowiadają walkę o każdy kawałek miejsca.
W streszczeniu →Część II
Błąd kierowcy fiata
Kierowca fiata pierwszy próbuje wjechać w zwolnioną lukę, ale jedzie za daleko i odsłania część miejsca.
Dlaczego ważna: Ten drobny błąd daje przeciwnikowi okazję do ataku.
W streszczeniu →Część II
Wejście forda
Duży, lśniący ford natychmiast podjeżdża tuż za fiatem i staje kilka centymetrów od niego. Żaden z kierowców nie chce ustąpić.
Dlaczego ważna: Zaczyna się spór siły z racją.
W streszczeniu →Część III
Klaksony i milczenie
Kierowca fiata trąbi, a inni kierowcy dołączają do hałasu, bo spór blokuje przejazd. Potem fiat wychyla się z okna i gestykuluje, a kierowca forda siedzi nieruchomo.
Dlaczego ważna: Pokazuje, że hałas nie zmienia wyniku sporu, a otoczenie nie broni słabszego.
W streszczeniu →Część III
Ustąpienie fiata
Kierowca fiata przejeżdża kilka metrów do przodu, a ford spokojnie zajmuje miejsce.
Dlaczego ważna: Zwycięża silniejszy, choć pierwszeństwo miał słabszy.
W streszczeniu →Część IV
Skarga i lekceważenie
Młodzieniec wysiada i z żalem protestuje, a kierowca forda idzie przed siebie, jakby go nie było. Narrator nazywa go Edkiem, a ten znika w bramie z tabliczkami firm.
Dlaczego ważna: Zakończenie łączy bohatera ze światem nowego biznesu i pokazuje bezsilność protestu.
W streszczeniu →Mapa postaci
Kto występuje w której części
Kliknij postać, a w streszczeniu podświetlą się części, w których się pojawia.
Najczęstsze pomyłki
Uwaga, pułapki
Tu uczniowie mylą się najczęściej, także na sprawdzianach. Każdą rzecz sprawdziliśmy w tekście utworu.
MitNarrator bierze udział w sporze albo jest kierowcą fiata.
NaprawdęNarrator jest tylko świadkiem. Opowiada w pierwszej osobie, ale obserwuje spór z boku.
MitEdek to kierowca fiata.
NaprawdęEdek to przezwisko, które narrator nadaje kierowcy dużego forda, potężnemu i bezczelnemu. Fiatem jedzie drobny młodzieniec w okularach.
MitKierowca fiata od początku nie miał racji do miejsca.
NaprawdęTo on pierwszy próbował zająć lukę. Ford skorzystał z jego błędu, bo fiat wjechał za daleko.
Części: II
MitKierowca forda wdaje się w kłótnię z fiatem.
NaprawdęSiedzi nieruchomo i nie reaguje, a na końcu mija protestującego młodzieńca, jakby go nie widział.
MitWygrywa fiat, bo inni kierowcy trąbią w jego obronie.
NaprawdęInni kierowcy trąbią, bo spór blokuje przejazd, a nie w obronie fiata. Kierowca fiata ustępuje, a ford zajmuje miejsce.
Części: III
MitOpowiadanie zaczyna się od sceny na ulicy.
NaprawdęNajpierw jest wstęp narratora o Edku z „Tanga” Mrożka, dopiero potem pojawia się ulica z korkiem.
MitEdek odjeżdża po zaparkowaniu.
NaprawdęNa końcu odchodzi pieszo i znika w bramie z tabliczkami firm i przedstawicielstw handlowych.
Części: IV
4 tematy
Argumenty do rozprawki
Teza, którą możesz przyjąć, i argumenty z konkretnych wydarzeń. Rozwiń temat i skopiuj do notatek.
Czy w opowiadaniu Nowakowskiego rządzi prawo silniejszego? Zaznacz, że to interpretacja.3 argumenty
TezaWedług opracowań drobny spór o miejsce parkingowe pokazuje świat, w którym liczy się siła, a nie racja.
Jak Nowakowski wykorzystuje kontrast do pokazania bohaterów?3 argumenty
TezaZestawienie małego fiata z dużym fordem uwydatnia bezsilność jednego kierowcy i arogancję drugiego.
Dlaczego narrator odwołuje się do Edka z „Tanga” Mrożka?3 argumenty
TezaNawiązanie pomaga ocenić bohatera: to prostak, który zdobywa przewagę, gdy nikt mu się nie przeciwstawi.
Narrator na początku przedstawia Edka z dramatu jako agresywnego prostaka, który z początku jest potulny, a potem dominuje.
IKierowca forda podjeżdża tuż za fiatem i nie ustępuje, więc narzuca innym swoją wolę jak Edek.
IINa końcu narrator nazywa kierowcę forda Edkiem, a jego lekceważenie młodzieńca pokazuje triumf siły.
IV
Jaki obraz Polski po 1989 roku pojawia się w opowiadaniu? Zaznacz, że to interpretacja.3 argumenty
TezaOpracowania czytają scenę uliczną jako krytyczną diagnozę transformacji i wolnego rynku.
Zanim pójdziesz na sprawdzian
Sprawdź, co pamiętasz
Widzisz tylko tytuły. Przypomnij sobie, co się dzieje, odsłoń i oceń się uczciwie. To najszybszy sposób, żeby treść została w głowie.
-
- Narrator zaczyna od przypomnienia Edka z dramatu Mrożka „Tango”.
- Przedstawia go jako przebojowego, agresywnego prostaka, który z początku jest potulny, a potem rośnie w siłę i zaczyna dominować.
- Dodaje, że to skojarzenie przyszło mu do głowy po zdarzeniu, które sam widział na ulicy w centrum miasta.
-
- Narrator opisuje wąską, zatłoczoną ulicę w centrum miasta, na której brakuje miejsc do parkowania, a auta stoją nawet na chodniku.
- Nagle zwalnia się luka, a kierowca małego fiata jako pierwszy próbuje w nią wjechać.
- Wjeżdża jednak za daleko i odsłania część wolnego miejsca.
- Duży, lśniący ford natychmiast podjeżdża tuż za fiatem i staje zaledwie kilka centymetrów od niego.
-
- Kierowca fiata raz po raz naciska klakson, żeby pokazać, że był pierwszy.
- Spór blokuje przejazd, więc inni kierowcy też zaczynają trąbić.
- Kierowca fiata wychyla się z okna i głosem oraz gestami domaga się pierwszeństwa, ale kierowca forda siedzi nieruchomo i nie ustępuje.
- W końcu kierowca fiata ustępuje i przejeżdża kilka metrów do przodu, a ford spokojnie zajmuje miejsce.
-
- Młodzieniec w okularach wysiada ze swojego auta, żeby zaprotestować przeciw niesprawiedliwości, a prawie równocześnie z forda wysiada jego właściciel.
- Młodzieniec z żalem pyta, jak tak można, ale wysoki, potężny kierowca forda idzie przed siebie, jakby go w ogóle nie widział.
- Narrator nazywa go Edkiem, a ten znika w pobliskiej bramie, przy której wiszą tabliczki z nazwami firm i przedstawicielstw handlowych.
9 haseł
Słowniczek
Trudne słowa ze streszczenia. W tekście są podkreślone: dotknij, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
- maluch
- Potoczna nazwa Fiata 126p, małego i taniego samochodu z czasów PRL. W opowiadaniu oznacza skromność i słabszą pozycję kierowcy.
- transformacja ustrojowa
- Przejście Polski po 1989 roku od komunizmu do demokracji i gospodarki rynkowej. To tło opowiadania.
- wolny rynek
- Gospodarka, w której o cenach i zyskach decyduje konkurencja, a nie państwo. Po 1989 roku dał ludziom nowe szanse, ale też zachęcał do bezwzględności.
- nuworysz
- Ktoś, kto szybko się wzbogacił i chętnie pokazuje swój majątek, ale brak mu ogłady. Tak opracowania widzą nowy typ Edka.
- cham
- Człowiek prostacki i bezczelny, który nie liczy się z innymi. Ocena, jaką narrator wydaje kierowcy forda.
- kontrast
- Zestawienie przeciwieństw, które wzmacnia ich wyrazistość. Tu: mały fiat i potężny ford, drobny inteligent i silny prostak.
- narracja pierwszoosobowa
- Sposób opowiadania, w którym narrator mówi w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Tu narrator jest świadkiem, a nie uczestnikiem sporu.
- nawiązanie literackie
- Odwołanie do innego utworu, które dodaje tekstowi znaczeń. Imię Edek przypomina bohatera Tanga Mrożka.
- scenka rodzajowa
- Krótki obraz zwykłej sytuacji z codziennego życia. Opowiadanie zamyka się w jednej takiej scenie.
Dalej
W liczbach
Streszczenie lektury „Górą »Edek«” w liczbach
- 5punktów w wersji krótkiej
- 4części w wersji szczegółowej
- 11punktów planu wydarzeń
- 7kluczowych scen
- 9haseł w słowniczku
- 1 minczytania wersji szczegółowej
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o streszczenie lektury „Górą »Edek«”
Jak krótko streścić lekturę „Górą »Edek«”?
W 5 punktach: Narrator przypomina Edka z „Tanga” Mrożka, agresywnego prostaka, który z początku jest potulny, a potem zaczyna dominować. Na zatłoczonej ulicy w centrum miasta zwalnia się miejsce, a kierowca małego fiata próbuje je zająć, ale wjeżdża za daleko. Wielki, lśniący ford staje tuż za nim i nie ustępuje mimo trąbienia fiata, a potem także innych kierowców. Kierowca fiata się poddaje, a ford zajmuje miejsce. Młodzieniec ma jeszcze żal do kierowcy forda, ale ten go lekceważy i znika w bramie z tabliczkami firm.
Jak długie jest streszczenie lektury „Górą »Edek«”?
Wersja krótka ma 5 punktów i zajmuje około 25 sekund czytania. Wersja szczegółowa omawia 4 części po kilka zdań każda i zajmuje około 1 minuty.
Jaki jest plan wydarzeń lektury „Górą »Edek«”?
Plan wydarzeń ma 11 punktów, a każdy jest przypisany do części, w której się dzieje. Zaczyna się od: Narrator przypomina Edka z Tanga Mrożka: prostaka, który najpierw jest uległy, a potem przejmuje górę. Kończy się na: Edek znika w bramie z tabliczkami firm i przedstawicielstw handlowych.
Jakie są kluczowe sceny lektury „Górą »Edek«”?
Najważniejsze sceny to: Wstęp o Edku, Zakorkowana ulica, Błąd kierowcy fiata, Wejście forda oraz 3 kolejne sceny. Przy każdej wyjaśniamy, co się dzieje i po co ta scena jest w utworze.
Jakie pomyłki najczęściej pojawiają się przy lekturze „Górą »Edek«”?
Częsty mit: Narrator bierze udział w sporze albo jest kierowcą fiata. Fakt: Narrator jest tylko świadkiem. Opowiada w pierwszej osobie, ale obserwuje spór z boku. W streszczeniu jest 7 takich pułapek.
Jakie trudne słowa wyjaśnia słowniczek do lektury „Górą »Edek«”?
Słowniczek ma 9 haseł: maluch, transformacja ustrojowa, wolny rynek, nuworysz, cham, kontrast oraz 3 kolejne hasła.
Jaką tezę postawić w rozprawce o lekturze „Górą »Edek«”?
Do tematu „Czy w opowiadaniu Nowakowskiego rządzi prawo silniejszego?” pasuje teza: Według opracowań drobny spór o miejsce parkingowe pokazuje świat, w którym liczy się siła, a nie racja. Przy tezie są argumenty z numerem części, w której znajdziesz potwierdzenie.
Jak sprawdzić, ile pamiętam ze streszczenia lektury „Górą »Edek«”?
Rozwiąż quiz: 25 pytań z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. W wersji szczegółowej możesz też zaznaczać przeczytane części, a postęp zapamiętuje przeglądarka na tym urządzeniu.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Górą »Edek«”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
