Balladyna dochodzi do tronu przez kolejne zbrodnie i ginie rażona piorunem.
Balladyna
Juliusz Słowacki
- Romantyzm · 1839
- Klasy 7–8
- Egzamin ósmoklasisty 2021, 2023
Streszczenie16 części, krótkie lub szczegółoweQuiz · 79 pytańsprawdź, co pamiętaszSprawdzian jutrościeżka 15 minutTest do drukuz odpowiedziami na końcu
„A która pierwsza dzban pełny przyniesie
Świeżych malinek, tę weźmiesz za żonę.”
- 16części w streszczeniu
- 11postaci w opracowaniu
- 79pytań w quizie
- 3zadania CKE do rozwiązania
- 2lata w arkuszach CKE
- 6 minczytania streszczenia
11 postaci
Bohaterowie
Kto jest kim i jakie łączą ich relacje.
Wokół postaci: Balladyna
- Alinasiostra, zabita w lesie
- Wdowamatka, wygnana
- Kirkormąż
- Kostrynwspólnik zbrodni
- Grabiecdawny kochanek
- Pustelnikwygnany król Popiel III
Wokół postaci: Grabiec
- Balladynadawna ukochana
- Goplanazakochana w nim nimfa, zamienia go w wierzbę
- Skierkaduch, sługa Goplany
- Chochlikduch, sługa Goplany
Na wypracowanie
Motywy i kontekst
Gotowe argumenty: do jakiego tematu pasuje ta lektura i jak jej użyć.
Epoka
Romantyzm · 1822–1863Uczucie ponad rozum, świat duchów, ludowość i sprawa narodowa.
Gatunek
Balladyna jest tragedią romantyczną w pięciu aktach (z epilogiem), napisaną wierszem i łączącą fantastykę, ludowość, groteskę i motyw zbrodni i kary. Autor nazywa ją w dedykacji epizodem większego poematu w rodzaju Ariosta i celowo wprowadza anachronizmy.
Geneza
Słowacki napisał dramat w 1834 roku w Genewie, a wydał go w Paryżu w 1839 roku; dedykację „Autorowi Irydiona” (Zygmuntowi Krasińskiemu) podpisał w Paryżu 9 lipca 1839. Pierwsze wystawienie odbyło się dopiero w 1862 roku we Lwowie.
1 cytat
Cytaty, które warto znać
Każdy sprawdzony znak po znaku z tekstem w Wolnych Lekturach.
„A która pierwsza dzban pełny przyniesie / Świeżych malinek, tę weźmiesz za żonę.”
Źródło tekstu: Wolne Lektury (domena publiczna).
Arkusze CKE
Ta lektura na egzaminie
Lata, w których lektura pojawiła się w arkuszu CKE (termin główny).
Egzamin ósmoklasisty
20212023
Karta lektury
„Balladyna”: najważniejsze fakty
Lektura „Balladyna” w pigułce: autor, czas powstania, rodzaj i gatunek, podział, etap szkolny i obecność na egzaminach w jednym miejscu.
| Tytuł | Balladyna |
|---|---|
| Autor | Juliusz Słowacki |
| Czas powstania | 1839 |
| Epoka | Romantyzm (1822–1863) |
| Rodzaj i gatunek | dramat, tragedia romantyczna |
| Podział | 16 części, od Kirkor u pustelnika do Epilog Wawela |
| Etap szkolny | Klasy 7–8 |
| W nowej podstawie | obowiązkowa w klasach VII–VIII |
| Egzamin ósmoklasisty | lata 2021, 2023 |
| Nagranie streszczenia | 10:00 min |
16 części
„Balladyna” po kolei: o czym jest każda część
Jedno zdanie o każdej części. Wybierz część, żeby przejść do jej pełnego streszczenia.
- Kirkor u pustelnikaKirkor, pan zamku nad Gopłem, przychodzi do pustelnika po radę w sprawie małżeństwa.
- Goplana i GrabiecNimfa Goplana, królowa Gopła, opowiada duszkom, że zakochała się w człowieku, którego zimą wyratowała spod lodu.
- Chata wdowy i próba z malinamiWdowa i jej córki, Balladyna i Alina, wracają ze żniw i marzą o bogatym zięciu.
- Zbrodnia w lesieGoplana zamienia pijanego Grabca w płaczącą wierzbę, bo dowiaduje się, że spotkał się z Balladyną.
- Wesele i plamaBalladyna wraca z dzbankiem Aliny, a Kirkor wkłada jej na palec pierścionek.
- Wieśniacy, Grabiec i zamekWieśniacy plotkują przed spalonym domem wdowy, a Grabiec wraca z lasu i opowiada, że był wierzbą.
- Skrzynia i spowiedź przed pustelnikiemPustelnik daje Kirkorowi radę, by sprawdził żonę: ma wysłać jej zapieczętowaną skrzynię i zakazać otwierania.
- Grabiec królemSkierka i Chochlik zabierają koronę zostawioną przez pustelnika na kamieniu.
- Śmierć GralonaKostryn podsłuchał rozmowę Balladyny z pustelnikiem i widzi w tym szansę, by ją szantażować.
- Uczta i wygnanie matkiNa uczcie w zamku siedzi Grabiec jako król, a Balladyna udaje księżniczkę z Trebizondy.
- Pustelnik i oślepiona wdowaKirkor w czasie burzy postanawia jechać nocą do Gniezna, by oskarżyć o kradzież każdego, kto pojawi się z koroną Popielów.
- Noc zbrodni na wieżySkierka i Chochlik uciekają z zamku, a Balladyna z nożem w ręku idzie nocą na wieżę.
- Odlot Goplany i wieść o pustelnikuGoplana żegna się z duszkami i zapowiada, że odleci na północ, uczepiona sznura żurawi, bo poplątała ludzkie czyny.
- Bitwa i zatruty chlebBalladyna i Kostryn w zbrojach czekają w namiocie, a ona dostaje od starej czarownicy truciznę ludomor i smaruje nią nóż.
- Sąd królowej i piorunW Gnieźnie Balladyna zasiada na tronie w koronie Popielów, gdy nagle umiera Kostryn.
- Epilog WawelaPubliczność wywołuje dziejopisa Wawela i pyta go o sens piorunowego końca.
Czytaj pełne streszczenie „Balladyna”: krótkie albo szczegółowe, z zaznaczaniem przeczytanych części.
Mit czy fakt
„Balladyna”: najczęstsze pomyłki
Rzeczy, które łatwo pomylić przy powtórce. Przy każdej podajemy, w której części szukać potwierdzenia.
MitBalladyna wygrywa próbę, bo zebrała więcej malin niż Alina.
FaktBalladyna ma prawie pusty dzbanek. Zabija Alinę i przynosi Kirkorowi dzbanek siostry.
Gdzie: Zbrodnia w lesie, Wesele i plamaMitAliny nie zabija Balladyna, tylko Kostryn albo Grabiec.
FaktAlinę zabija sama Balladyna, nożem, w lesie. Kostryn pojawia się w dramacie dopiero w akcie III, w zamku Kirkora.
Gdzie: Zbrodnia w lesie, Wieśniacy, Grabiec i zamekMitGrabca w wierzbę zamienia Balladyna lub pustelnik.
FaktRobi to Goplana, bo jest zazdrosna o jego spotkania z Balladyną. Filon tylko łamie gałązkę.
Gdzie: Zbrodnia w lesieNa wypracowanie
„Balladyna”: tezy do rozprawki
Gotowe tezy dla 4 tematów. Argumenty z cytatami są w streszczeniu.
- Zbrodnia i kara w „Balladynie”Słowacki pokazuje, że zbrodnia zawsze niesie karę, zarówno wewnętrzną, jak i zewnętrzną.
- Władza zdobyta zbrodniąKorona w „Balladynie” nie daje prawa do rządzenia, a władza zdobyta zbrodnią jest krucha.
- Rola świata fantastycznegoGoplana i duszki nie są ozdobą, bo uruchamiają akcję i pokazują ludzkie wady z innej strony.
- Rodzina w „Balladynie”Balladyna niszczy więzi z siostrą i matką, a obie kobiety stają się jej oskarżycielkami.
Plan nauki
„Balladyna”: jak się nauczyć w jeden wieczór
Kroki w kolejności, z orientacyjnym czasem. Czas czytania liczymy ze streszczenia, czas quizu z liczby pytań.
- 2 minPrzeczytaj 5 punktów z „O czym to jest” na górze strony i zapamiętaj zdanie główne.
- 6 minPrzejdź streszczenie część po części (16 części).
- 3 minSprawdź, kto jest kim: 11 postaci, a przycisk „zakryj opisy” pozwala się przepytać.
- 26 minRozwiąż quiz (79 pytań), po każdej odpowiedzi wyjaśnienie.
- 10 minSpróbuj 3 prawdziwych zadań z arkuszy CKE.
Cytaty
Ćwicz cytaty z lektury „Balladyna”
Osobne gry z cytatami: rozpoznaj mówiącego albo wskaż, skąd pochodzi cytat. Wyniki zostają tylko w Twojej przeglądarce.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o lekturę „Balladyna”
Kto napisał lekturę „Balladyna” i kiedy powstała?
Autorem lektury „Balladyna” jest Juliusz Słowacki. Czas powstania: 1839. Lektura należy do epoki: romantyzm (1822–1863). Słowacki napisał dramat w 1834 roku w Genewie, a wydał go w Paryżu w 1839 roku; dedykację „Autorowi Irydiona” (Zygmuntowi Krasińskiemu) podpisał w Paryżu 9 lipca 1839.
O czym jest lektura „Balladyna” w jednym zdaniu?
Balladyna zabija siostrę o dzbanek malin, zostaje żoną Kirkora, potem królową, a gdy na sądzie trzy razy wydaje wyrok śmierci na sprawcę własnych zbrodni, piorun ją zabija.
Z ilu części składa się lektura „Balladyna”?
W naszym opracowaniu lektura „Balladyna” ma 16 części: Kirkor u pustelnika, Goplana i Grabiec, Chata wdowy i próba z malinami, Zbrodnia w lesie oraz 12 kolejnych części. Każdą omawiamy w streszczeniu osobno.
Kim są najważniejsi bohaterowie lektury „Balladyna”?
Balladyna (starsza córka wdowy, potem królowa). Piękna, ambitna i bezwzględna. Alina (młodsza córka wdowy). Dobra, wesoła i pracowita dziewczyna, kochana przez matkę i ptaki. Wdowa (matka Balladyny i Aliny). Prosta, kochająca kobieta, która marzy o bogatych zięciach.
Do jakiego gatunku należy lektura „Balladyna”?
Balladyna jest tragedią romantyczną w pięciu aktach (z epilogiem), napisaną wierszem i łączącą fantastykę, ludowość, groteskę i motyw zbrodni i kary. Autor nazywa ją w dedykacji epizodem większego poematu w rodzaju Ariosta i celowo wprowadza anachronizmy.
Czy lektura „Balladyna” jest na egzaminie?
Tak. Lektura „Balladyna” pojawiła się w arkuszach CKE (termin główny): egzamin ósmoklasisty w latach 2021, 2023. Na stronie quizu są 3 prawdziwe zadania z arkuszy.
Jaki temat wypracowania pasuje do lektury „Balladyna”?
Do lektury „Balladyna” pasują m.in. tematy: „Zbrodnia i kara w ‚Balladynie’”, „Władza zdobyta zbrodnią”, „Rola świata fantastycznego” i „Rodzina w ‚Balladynie’”. Tezę i argumenty z cytatami znajdziesz w streszczeniu.
Ile pytań ma quiz z lektury „Balladyna” i czy da się wydrukować test?
Quiz z lektury „Balladyna” ma 79 pytań, a po każdej odpowiedzi pokazujemy wyjaśnienie. Test do druku w formacie A4 ma klucz odpowiedzi i progi ocen.
Czy lekturę „Balladyna” da się odsłuchać?
Tak. Streszczenie lektury „Balladyna” ma nagranie o długości 10:00 min, czytane syntetycznym głosem, z podświetlaniem czytanego zdania.
Motywy tej lektury mają osobne strony z innymi lekturami i planem wypracowania: Wina i kara.
Epoka: Romantyzm.
Sprawdź, co zostało Ci w głowie po lekturze „Balladyna”
Quiz z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi, a potem test do druku.
Ta lektura była w arkuszach CKE: egzamin ósmoklasisty (2021, 2023). Zobacz zestawienie wszystkich lektur rok po roku.
Treści QuizyBingo przygotowuje redakcja, przy niewielkiej pomocy AI. Jak powstają pytania
